Opóźnienia w upomnieniach nawet do 1764 dni i opieszałość w wystawianiu tytułów wykonawczych! NIK skontrolowała windykację w gminach
W latach 2019–2022 skontrolowane urzędy wysłały podmiotom posiadającym zaległości z tytułu podatków i opłat lokalnych łącznie 282 013 upomnień oraz 81 726 tytułów wykonawczych. W 20 spośród 28 skontrolowanych urzędów wprowadzono wewnętrzne uregulowania precyzujące termin, w którym powinno zostać przesłane upomnienie oraz tytuł wykonawczy. Prawidłowość prowadzenia działań windykacyjnych zbadano na próbie 2314 upomnień (0,8 % ogółu upomnień wystawionych w badanym okresie) o zapłatę zaległości w łącznej kwocie 44 494,9 tys. zł oraz 1 716 tytułów wykonawczych (2 %) na kwotę 17 064,8 tys.
Kontrola ujawniła nieprawidłowości w 26 urzędach, a dotyczyły one łącznie 1395 spośród 2314 zbadanych upomnień (62,6 %) w łącznej kwocie 12 768,3 tys. zł oraz 675 spośród 1716 zbadanych tytułów wykonawczych (39 %) na łączną kwotę 6940,6 tys. zł. Polegały one w szczególności na nieterminowym wysyłaniu upomnień oraz podejmowaniu działań zmierzających do wystawienia tytułów wykonawczych w sposób opieszały (w 25 urzędach)42, niekierowaniu upomnień (sześć urzędów) lub tytułów wykonawczych, pomimo bezskutecznego upływu terminów wskazanych w upomnieniach (siedem urzędów) oraz sporządzenia upomnień niezgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (w trzech spośród 28 zbadanych).
Kontrola wykazała, że w 25 z 28 skontrolowanych urzędach nieterminowo wysłano łącznie 1170 upomnień (52,5 % objętych badaniem upomnień), a opóźnienia wyniosły od jednego do 1764 dni. Stanowiło to naruszenie § 3 rozporządzenia w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych, który zobowiązuje do niezwłocznego przesłania upomnienia zobowiązanemu.
NIK na potrzeby kontroli przyjęła, że termin „niezwłocznie” wskazany w rozporządzeniach w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych na wystawienie upomnienia, to termin do 30 dni od upływu terminu płatności.
Kontrola wykazała, że w 23 z 28 skontrolowanych gmin działania dotyczące wystawiania tytułów wykonawczych prowadzono w sposób opieszały. Dotyczyło to 634 tytułów wykonawczych (37 % objętych badaniem tytułów), które wystawiono od 31 do ponad 1440 dni od daty odebrania upomnienia.
NIK kontrola. Zobowiązanie solidarne i brak działań wobec współpodatników. W Urzędzie Miasta i Gminy …… w czterech z 40 zbadanych przypadków (10 %) nie podjęto wszystkich działań w celu wyegzekwowania zaległej należności podatkowej. Mimo nieprzynoszącej efektów egzekucji wobec głównego zobowiązanego, spłaty zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 17,3 tys. zł dochodzono tylko od jednego ze współwłaścicieli, nie wykorzystując wynikającej z solidarnej odpowiedzialności możliwości wysłania upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego również na pozostałych zobowiązanych.
Wnioski NIK:
Do prezydentów i burmistrzów miast o wprowadzenie skutecznych narzędzi stanowiących element systemu kontroli zarządczej ograniczających skalę nieprawidłowości w poborze podatków, w dochodzeniu należności z tytułu dochodów własnych oraz w prowadzeniu postępowań o udzielanie ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych.
Ponadto, Najwyższa Izba Kontroli po raz kolejny zwraca uwagę Regionalnym Izbom Obrachunkowym na występowanie nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań podatkowych i w egzekwowaniu należności. W związku z tym wskazane jest objęcie przez Regionalne Izby Obrachunkowe szczególnym zainteresowaniem tych obszarów działania organów wykonawczych jst.
Opracowano na podstawie Informacja o wynikach kontroli „Realizacja dochodów własnych przez wybrane gminy”.
Nasze szkolenia 2024:
- PRZEDAWNIENIE OPŁATY ŚMIECIOWEJ w PRAKTYCE – zaległości podatkowe i nadpłaty oraz koszty upomnienia po zmianach od 25.03.2024 już 13-14.02.2024
- PRZEDAWNIENIE PODATKÓW LOKALNYCH w PRAKTYCE – zaległości podatkowe i nadpłaty oraz koszty upomnienia po zmianach od 25.03.2024 już 20-21.02.2024
- PODATNIK w UPADŁOŚCI i RESTRUKTURYZACJI, a EGZEKUCJA i ROZLICZANIE ZALEGŁOŚCI już 28.02.2024