Galimatias w doręczeniach od 1.01.2026! E-Puap czy e-Doręczenia? Sąd staje po stronie podatnika i wskazuje na mylące i wprowadzające w błąd podatników regulacje
Podatników w błąd może wprowadzać brzmienie art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1045, ze zm.). Z przepisu tego wynika, że „Doręczenie korespondencji nadanej przez osobę fizyczną lub podmiot niebędący podmiotem publicznym, będące użytkownikami konta w ePUAP, do podmiotu publicznego posiadającego elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP, w ramach usługi udostępnianej w ePUAP, jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do dnia 31 grudnia 2025 r.”.
Innymi słowy, do końca 2025 r. doręczenia pism lub skarg za pomocą systemu e-PUAP i za pomocą systemu e–Doręczenia powinny być traktowane równoważnie. Uprawnione, zdaniem sądu, jest zatem stanowisko, że ta reguła działa również „w drugą stronę”. Niemniej regulacja powyższa może być co najmniej myląca, wprowadzająca w błąd podatników, nawet tych którzy działają poprzez profesjonalnych pełnomocników procesowych.
Dodatkowo ze wskazanego przepisu wynika, że od początku 2026 r. jedynym właściwym systemem stosowanym w tym zakresie powinny być e-Doręczenia. W takiej sytuacji, stanowisko, że jedyną właściwą skrzynką jest elektroniczna skrzynka w systemie ePUAP (dla skargi do sądu administracyjnego), który to system w przyszłym roku nie powinien być już stosowany, nie jest oczywiste, nasuwa szereg wątpliwości. Wątpliwości te nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika.
Sądy które odrzucały skargi wniesione za pomocą systemu e–Doręczenia, powoływały się na art. 155 ust. 7 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Zgodnie z tym przepisem „Sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r.”. Wtedy w życie ma wejść nowy art. 65a p.p.s.a., z którego wynika, że sądowe doręczenia będą możliwe na wskazany adres do doręczeń elektronicznych lub adres „powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono pismo”. Do tego czasu jednak skarga do sądu administracyjnego powinna być nadal wnoszona za pośrednictwem systemu e-PUAP, a „skorzystanie z innego kanału komunikacji elektronicznej jest nieskuteczne” (tak np. postanowienia WSA w Gliwicach z 31 marca 2025 r. (sygn. akt I SAB/Gl 4/25) i z 28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I SA/Gl 466/25), WSA w Bydgoszczy z 28 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I SA/Bd 125/25) i 5 maja 2025 r. (sygn. akt I SA/Bd 139/25), WSA w Szczecinie z 20 maja 2025 r. (sygn. akt II SA/Sz 131/25) i WSA w Poznaniu z 28 maja 2025 r. (sygn. akt I SA/Po 273/25).
Sąd orzekający w sprawie nie podziela powyżej zaprezentowanego poglądu co do nieskuteczności skargi. Istniejące wątpliwości interpretacyjne obowiązujących przepisów nie pozwalają bowiem na to, aby wobec podatnika wywodzić tak daleko idące skutki, jakim jest odrzucenie skargi.
Choć z brzmienia art. 147 ust. 2 ustawy o e–doręczeniach można wyprowadzić wniosek, iż system e-PUAP w 2026 r. powinien zostać wykluczony z użycia, to jednocześnie uprawnione jest także stanowisko przeciwne, a to już chociażby na podstawie art. 148 ust. 1, zgodnie z którym korespondencja zgromadzona w ePUAP jest dostępna dla posiadacza konta użytkownika lub elektronicznej skrzynki podawczej do 30 września 2029 r., a zgodnie z art. 148 ust. 2 tej ustawy po upływie tego terminu minister właściwy do spraw informatyzacji usuwa z ePUAP konta użytkownika i elektroniczne skrzynki podawcze wraz z ich zawartością.
Podatnik obecnie nie ma zatem czytelnego komunikatu, który system doręczeń jest właściwy i do kiedy. Ustawodawca przyznaje obywatelom możliwość komunikacji z organami administracji publicznej drogą elektroniczną za pośrednictwem e-Doręczeń. Niemniej jednak w przypadku wnoszenia skargi do sądu administracyjnego wymóg składania jej za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, stwarza poważną niespójność. W sytuacji gdy cała dotychczasowa komunikacja z organem odbywała się elektronicznie, w systemie e-Doręczeń, trudno oczekiwać, że strona postępowania będzie świadoma konieczności odstąpienia od tej formy w przypadku wnoszenia skargi. Nawet gdyby przyjąć, że takie ukształtowanie przepisów było intencjonalnie (np. ze względu na potencjalne trudności, które sąd administracyjny mógłby mieć z weryfikacją podpisu złożonego w systemie e-Doręczenia), to taka sytuacja stwarza swoistą proceduralną pułapkę wobec obywatela, grożąc pozbawieniem go prawa do sądu, co stanowi zasadę konstytucyjną.
Podkreślić należy, że rygoru odrzucenia nie można domniemywać. Rygor odrzucenia skargi z uwagi na niedochowanie konkretnego trybu elektronicznego musi przewidzieć jednoznacznie ustawodawca. Strona bowiem musi być świadoma swoich obowiązków i sankcji za ich niedopełnienie. Natomiast rygor odrzucenia z uwagi na „brak zachowania trybu” ze względu na wykorzystanie systemu e-Doręczenia, nie wynika obecnie z żadnej ustawy (ani z ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani z poszczególnych ustaw dotyczących elektronizacji doręczeń).
Opracowano na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 778/25, nieprawomocny.
Powstaje zatem pytanie czy doręczenie przez podatnika od 1.01.2026 r. wniosku, zażalenia czy odwołania na skrzynkę e-Puap zamiast na adres do doręczeń elektroniczny organu podatkowego wywoła skutki skutecznego doręczenia i wszczęcia postępowania? Czy przygotowana przez Ministerstwo Cyfryzacji nowelizacja ustawy o doręczeniach elektronicznych rozwieje powstające wątpliwości, a może jeszcze bardzie skomplikuje doręczenia od 1.01.2026? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć już 26 – 27.11.2025 TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ, ZBIEG EGZEKUCJI z KOMORNIKIEM SĄDOWYM i e-DORĘCZENIA UPOMNIEŃ i PISM po zmianach od 1.01.2026 OSTATNIE MIEJSCA!
Nasze szkolenia na jesień 2025:
19.11.2025 CO ?DALEJ z PRZEDAWNIENIEM PODATKÓW? PLANOWANE ZMIANY i OBLICZANIE TERMINU PRZEDAWNIENIA w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Niższa cena szkolenia do 14.11.2025. Opcja szkolenia z książką.