Gmina „zmasakrowana” podczas kontroli RIO! Przedawnienia, brak hipotek, liczne przypadki niepodejmowania w terminie czynności .. oraz wiele innych błędów
Liczba błędów i nieprawidłowości jest przerażająca. Wystąpienie pokontrolne dla małej gminy liczy ponad 70 stron!
Wystąpiły liczne przypadki niepodejmowania w terminie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zaległości z tytułu podatków i opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, takich jak upomnienia i tytuły wykonawcze. Stwierdzono, że w większości przypadków upomnienia wysyłano tylko 2 razy w roku. Wystąpiły liczne przypadki wystawiania tytułów wykonawczych dotyczących zaległości podatkowych z lat 2020-2022, łącznie dopiero w czerwcu 2023 roku. Podejmowanie w stosunku do dłużników czynności przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym ze znaczną zwłoką naruszyło przepisy art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, ze zm., a od 28.02.2022 r. Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.). Obowiązek terminowego podejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, takich jak upomnienia, tytuły wykonawcze wynika również z przepisów § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 208, poz. 1375).
Dopuszczono do przedawnienia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za lata 2016 i 2017 na łączną kwotę 1.475,00 zł. Mimo przedawnienia zaległości podatkowych i wygaśnięcia zobowiązania w całości Urząd w dalszym ciągu wykazywał kwoty zaległości (zobowiązania podatkowego i odsetek) w ewidencji finansowo – księgowej i sprawozdawczości.
Organ podatkowy nie korzystał z możliwości dokonania zabezpieczenia wierzytelności gminy poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej, o której mowa w art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej.
Gmina i Miasto … nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2022 i 2023 stosownie do przepisów art. 6 ust. 9 i 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Jednocześnie ustalono, że deklaracja na rok 2021 została złożona w dniu 17.02.2022 r. Deklaracja nie została sprawdzona pod względem formalnym, merytorycznym i rachunkowym przez pracownika merytorycznego.
Jednostki organizacyjne Gminy i Miasta … nie składały deklaracji na podatek od nieruchomości w terminie do 31 stycznia roku podatkowego od 2020 roku, co naruszało przepisy art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W przedłożonej do kontroli dokumentacji brak było potwierdzenia, że organ podatkowy żądał złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wzywał do jej złożenia na podstawie przepisu art. 274 a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Kontrola w zakresie ulg inwestycyjnych wykazała, że dołączone do wniosku kserokopie rachunków potwierdzających poniesione wydatki nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem, co narusza art. 13d ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333).
Kontrola postępowań w zakresie ulg z tytułu nabycia gruntów oraz ulg inwestycyjnych wykazała, że w żadnej z kontrolowanych spraw nie prowadzono metryki sprawy, co naruszyło art. 171a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
W badanej w trakcie kontroli próbie dokumentów w sprawie zwrotu podatku akcyzowego wynikającego z ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2188, ze zm., a od 19.04.2022 r. Dz. U. z 2022 r. poz. 846, ze zm.) stwierdzono, że wydanych decyzjach, w przypadkach ustalenia decyzją Burmistrza kwoty zwrotu niższej od kwoty wynikającej z sumy załączonych do wniosku faktur z uwagi na przekroczenie ustalonego zgodnie z przepisami prawa rocznego limitu, wniosek uwzględniono w części mieszczącej się w granicach limitu. W takich przypadkach wydane decyzje nie zawierały rozstrzygnięcia o odmowie przyznania zwrotu podatku akcyzowego w wysokości przekraczającej roczny limit. Powyższe naruszało przepisy art. 104 § 2 i art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., a od 27.09.2022 r. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.).
W badanej próbie dokumentów księgowych stwierdzono przypadki dokonywania poprawiania błędów w dekretacji zapisanej na dowodzie księgowym przy użyciu korektora, co było niezgodne z art. 25 ust. 1 ustawy o rachunkowości.
W przepisach wewnętrznych opisujących politykę rachunkowości nie ustalono zasad dokonywania odpisów aktualizujących. W polityce rachunkowości obowiązującej w Urzędzie Gminy i Miasta w Stawiszynie uregulowano zasady funkcjonowania konta 290 „Odpisy aktualizujące należności”, jednak nie opisano zasad ich dokonywania. W roku 2022 na koncie 290 nie ujmowano operacji związanych z odpisami aktualizującymi należności – zgodnie z przepisami art. 35b ustawy o rachunkowości pomimo, że występowały przesłanki do ich dokonania. (…) Zaległości szczegółowo opisane w części dotyczącej dochodów z tytułu podatków i opłat potwierdzają, iż wystąpiły przesłanki do dokonywania odpisów aktualizujących. Aktualizacji należności nie dokonywano od należności, z których zapłatą dłużnicy zalegali, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużników spłata należności w umownej kwocie nie była prawdopodobna oraz od należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności.
W zakresie konta 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” kontrola wykazała, że Inwentaryzacja należności i zobowiązań konta rozrachunkowego 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” nie została właściwie przeprowadzona oraz należycie i szczegółowo udokumentowana, bowiem w protokołach nie wskazano poszczególnych dowodów księgowych, na podstawie których dokonano weryfikacji, nie wyjaśniono wszystkich sald kont analitycznych czego/kogo dokładnie salda dotyczą, wpisując jedynie nazwy należności wg niektórych wybranych tytułów. Załączono zestawienia obrotów i sald kont szczegółowych na koniec 2022 roku wg wybranych tytułów (dzierżawa, najem i użyczenie). Ponadto w zakresie podatków i opłaty za odpady komunalne w protokołach z weryfikacji wskazano tylko salda Wn i salda Ma łącznie dla tych tytułów, wskazano również saldo Wn konta 224-2/882 księgi Organu w wysokości 1.280,00 zł. Zespół spisowy stwierdził, że konto 221 wykazuje saldo Wn 1.700.067,30 zł oraz saldo Ma 53.222,34 zł (persaldo 1.646.844,96 zł) podczas gdy konto wykazuje persaldo 1.656.063,86 zł.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 26.01.2024, znak: WK-0911/38/2023.
Nasze szkolenia 2024: