Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie wynagrodzenia za inkaso po śmierci inkasenta! Do pobrania w całości
Kwestią niebudzącą wątpliwości jest zebranie i terminowe rozliczenie kwot podatków przez zmarłego inkasenta. Wypełnił zatem funkcję zdefiniowaną w art. 9 Ordynacji podatkowej oraz zrealizował obowiązki wynikające z treści uchwały Nr VII/70/24 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 25 października 2024 r. w sprawie poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego od osób fizycznych w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso. Powyższa konstatacja oznacza, że inkasentowi przysługuje wynagrodzenie prowizyjne obliczone zgodnie z zapisami uchwały w wysokości 9% zainkasowanych kwot podatków. (..)
RIO kontroluje podatki lokalne i śmieciową! Brak doręczenia decyzji podatkowej dla wszystkich współpodatników i dopuszczenie do przedawnienia zaległości podatkowych!
Podatnikowi (os. fizyczna) do którego prowadzono konto szczegółowe nr (…) w badanej próbie dokumentów wystąpił przypadek niedoręczenia wszystkim współwłaścicielom decyzji wymiarowej w sprawie podatku od nieruchomości. Powyższe naruszało przepisy art. 92 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 3 ust. 1 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Kontrola czynności podejmowanych przez organ podatkowy zmierzających do wyegzekwowania w drodze postępowania egzekucyjnego od dłużników z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wykazała że dopuszczono do przedawnienia należności za latach 2015 – 2019 w łącznej kwocie 3.721,40 zł.
Należności przeterminowane nie zostały zdjęte z ewidencji księgowej, co było niezgodne z przepisami art. 24 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, ze zm.). Niepodejmowanie lub podejmowanie w stosunku do dłużników czynności przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym ze znaczną zwłoką naruszyło przepisy art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm., a od 31.01.2025 r. Dz. U. z 2025 r. poz. 132, ze zm.) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 208, poz. 1375). Naruszono art. 27 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – poprzez niewłaściwe przeprowadzenie inwentaryzacji należności metodą weryfikacji i nieujawnienie różnic inwentaryzacyjnych (przedawnionych sald) w celu doprowadzenia ksiąg rachunkowych do stanu zgodnego z rzeczywistością.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 24 września 2026 r., znak: WK.4022.12.2026.
Pilny komunikat RIO w sprawie zmian w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych!
Regionalna Izba Obrachunkowa w Lublinie informuje, że 19 października br. w Dzienniku Ustaw opublikowana została ustawa z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 1354).
Zmiany wprowadzone tą ustawą dotyczą głównie opłat: miejscowej i uzdrowiskowej, i w tym zakresie wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. Zgodnie z art. 8 tej ustawy dotychczasowe akty prawa miejscowego wydane na podstawie art. 17 ust. 1 (wprowadzenie opłaty miejscowej), art. 17 ust. 1a (wprowadzenie opłaty uzdrowiskowej), art. 17 ust. 5 (ustalenie miejscowości odpowiadających warunkom określonym w przepisach, w których pobiera się opłatę miejscową), art. 19 pkt 1 lit. b i c (określenie stawek opłaty miejscowej), art. 19 ust. 1 lit. d (określenie stawek opłaty uzdrowiskowej) oraz art. 19 pkt 2 (zarządzenie poboru opłat w drodze inkasa), art. 19 pkt 3 (wprowadzenie zwolnień od opłat) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, których przedmiotem jest opłata miejscowa lub opłata uzdrowiskowa – tracą moc.
Moc tracą również przepisy wykonawcze, tj. rozporządzenie w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową.
W związku z powyższym, w celu pobierania tych opłat po wejściu w życie zmian wprowadzonych przywołaną wyżej ustawą, niezbędne jest podjęcie nowych uchwał w zakresie opłaty miejscowej i uzdrowiskowej (przy spełnieniu przesłanek do ich wprowadzenia), na podstawie znowelizowanych przepisów. Należy mieć na uwadze, że w przypadku opłaty miejscowej i uzdrowiskowej wykluczona została możliwość ich poboru w drodze inkasa.
Dotychczasowe akty prawa miejscowego wydane na podstawie art. 19 pkt 2 (zarządzenie poboru opłat w drodze inkasa) i art. 19 pkt 3 (wprowadzenie zwolnień od opłat) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, których przedmiotem nie jest opłata miejscowa lub opłata uzdrowiskowa (tj. dotyczących inkasa i zwolnień w innych opłatachregulowanych ustawą o podatkach i opłatach lokalnych)tracą moc z dniem wejścia w życie aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie znowelizowanego art. 19 pkt 2 i 3 tej ustawy, jednak nie później niż z dniem 1 stycznia 2028r.
Z uwagi na powyższe dla zachowania zwolnień od opłaty targowej, reklamowej i od posiadania psów (o ile na terenie gminy zostały wprowadzone) oraz możliwości poboru tych opłat w drodze inkasa po 31 grudnia 2027 r., niezbędne jest podjęcie uchwał w tym zakresie do końca 2027 r.
RIO skontrolowało windykację podatków! Opóźnienia w działaniach windykacyjnych i nie udokumentowanie rozmów z podatnikami!
Stwierdzono przypadki, w których działania windykacyjne podejmowano z opóźnieniem. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 18 listopada 2020 roku w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2083), wierzyciel przesyłał zobowiązanemu upomnienie, o ile było wymagane, w zakresie należności pieniężnej, której wysokość: 1) przekraczała dziesięciokrotność kosztów upomnienia: [1] niezwłocznie – jeżeli nie zostały podjęte działania informacyjne, [2] przed upływem 21 dni od dnia, w którym po raz pierwszy podjęto działanie informacyjne; 2) nie przekraczała dziesięciokrotności kosztów upomnienia – przed upływem 6 miesięcy poprzedzających upływ terminu przedawnienia należności pieniężnej. Obecnie w powyższym zakresie obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 roku w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 316), które weszło w życie w dniu 25 marca 2024 roku.
Ponadto, podejmowane działania informacyjne w postaci rozmów telefonicznych z podatnikami nie zostały udokumentowane, czego wymóg zawarto w § 2 przedmiotowego rozporządzenia, który stanowi, iż: wierzyciel może podejmować działania informacyjne w przypadku, gdy okres do upływu terminu przedawnienia należności pieniężnej jest dłuższy niż 6 miesięcy, a tytuł wykonawczy nie został wystawiony. Działania informacyjne są podejmowane w formie ustnej lub pisemnej. Działania informacyjne są ewidencjonowane w systemie teleinformatycznym wierzyciela lub przy użyciu programu komputerowego, jeżeli istnieją warunki techniczne do ich ewidencjonowania w takim systemie lub przy użyciu takiego programu, albo w postaci papierowej. Zewidencjonowaniu podlegają forma działania informacyjnego, data jego podjęcia oraz imię i nazwisko osoby, która podjęła działanie informacyjne.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Łódź z dnia 12 sierpnia 2026 r., znak: WK – 602/39/2026.
Gmina nie zgodziła się z kontrolującym z RIO w sprawie terminu załatwienia sprawy z Op! Kolegium RIO przyznało rację.. gminie!
Czasami warto złożyć zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego. Wówczas nad sprawą pochyli się kolegium RIO.
Podczas kontroli został sformułowany wniosek pokontrolny w stosunku do gminy „sprawy podatkowe załatwiać w terminie określonym w art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie zawiadamiać stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, stosownie do art. 140 § 1 ww. ustawy”.
Zgodnie z art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak niepóźniej niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – niepóźniej niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
Zasadniczo kontrolujący przyjęli, że badane sprawy powinny być załatwione w miesiąc, nie ustalając jednocześnie czy, aby sprawa nie jest szczególnie skomplikowana. Stwierdzono brak zawiadomienia podatnika o przedłużeniu załatwienia sprawy.
Rozpatrując powyższe zastrzeżenie Kolegium Izby podzieliło stanowisko Burmistrza Z.. Podnieść należy, że w protokole kontroli kontrolujący ustalili jakie czynności podejmował organ podatkowy w toku prowadzonych postępowań. Natomiast w części pierwszej wystąpienia pokontrolnego w zakresie dochodów z tytułu podatków (pkt 3 i 7) dokonano zestawienia daty wszczęcia postępowań podatkowych oraz daty wydania decyzji, z którego to zestawienia, zdaniem kontrolujących wynika, że przedmiotowe decyzje zostały wydane z naruszeniem miesięcznego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Kolegium Izby podkreśla, że przywołany przepis art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej określa dwa terminy załatwiania spraw podatkowych przez organ pierwszej instancji. Po pierwsze załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak niepóźniej niż w ciągu miesiąca, po drugie załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej powinno nastąpić niepóźniej niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Z powyższego uregulowania wynika, że co do zasady, termin załatwiania sprawy w pierwszej instancji wynosi jeden miesiąc, jeżeli materiał dowodowy dostępny dla organu w momencie wszczęcia postępowania nie daje możliwości załatwienia sprawy niezwłocznie i należy przeprowadzić postępowanie dowodowe. Art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej zawiera także drugi termin załatwienia sprawy, w sytuacji gdy jest ona szczególnie skomplikowana. W takim przypadku termin załatwienia sprawy nie może być dłuższy niż 2 miesiące. Kolegium Izby zwraca uwagę, że pojęcie sprawy szczególnie skomplikowanej podlega ocenie z punktu widzenia stanu faktycznego oraz prawnego danej sprawy, a także rodzaju i liczby dowodów, które należy przeprowadzić przed wydaniem decyzji. W sytuacji uznania sprawy przez organ pierwszej instancji za szczególnie skomplikowaną może mieć zastosowanie dłuższy termin jej załatwienia, który wynosi maksymalnie dwa miesiące. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Mając powyższe na uwadze Kolegium Izby uznało, że w wystąpieniu pokontrolnym nie wykazano z jakich powodów przyjęto, że przedmiotowe sprawy nie są szczególnie skomplikowane, o czym mowa w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej oraz nie wykazano, iż przeprowadzony zakres postępowań dowodowych uzasadniał załatwienie tych spraw w terminie jednego miesiąca. W ocenie Kolegium Izby wniosek pokontrolny skierowany do jednostki kontrolowanej powinien opierać się nie tylko na przytoczeniu przepisów prawa, ale także na wyjaśnieniu wykładni tych przepisów odniesionej do stanu faktycznego sprawy. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia jednostki kontrolowanej, bowiem przedstawia tok rozumowania kontrolujących, który doprowadził do sformułowania wniosku pokontrolnego i pozwala tej jednostce poznać motywy, którymi kierowali się kontrolujący. W konsekwencji, Kolegium Izby uznało również, że nie było podstaw do przyjęcia, że obowiązek wynikający z przepisu art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej powstaje już po upływie jednego miesiąca, pomimo iż ustawowy termin właściwy dla sprawy szczególnie skomplikowanej jeszcze nie upłynął.
UCHWAŁA NR 16/28/2026 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ W ŁODZI z dnia 29 lipca 2026 r. Opubl. BIP RIO Łódź
