Skarga pauliańska, a tytuł wykonawczy na kogo? WSA zdecydował
Egzekucja administracyjna może zostać wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Wszczynana jest ona w stosunku do zobowiązanego, przez którego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym – również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.).
Podmiotu, będącego pozwanym w toku postępowania z roszczenia pauliańskiego (osobę trzecią) nie można zatem uznać za zobowiązanego, gdyż nie ma ona wobec wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym żadnego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, którego ten wierzyciel mógłby dochodzić w postępowaniu egzekucyjnym. Nie może on zatem wystawić tytułu wykonawczego przeciwko osobie trzeciej o jakiej mowa w art. 527 i nast. Kodeksu cywilnego. Świadczy o tym również treść art. 27 § 1 u.p.e.a., w którym nie przewidziano miejsca na wskazanie takiej osoby trzeciej. Osoba trzecia jest w związku z tym jedynie zobowiązana do znoszenia zaspokojenia się ze składników majątkowych, które wyszły z majątku zobowiązanego i weszły do jej majątku.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Bk 162/26.
Zgodnie z Prawem upadłościowym, postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli przybicia prawomocnie udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca egzekucyjny wpłaci w terminie cenę nabycia.
Ponadto, po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.
Gdzie wysłać do egzekucji podatnika mieszkającego za granicą za zaległe podatki lokalne i opłatę śmieciową?
Zaległości podatkowe w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej podatnika czy właściciela nieruchomości mogą być sporym problemem dla pracowników odpowiadających za dochodzenie zaległości podatkowych. Brak działań w tym zakresie oznacza zawinione dopuszczenie do przedawnienia i działanie na szkodę gminy czy związku gmin.
Pracownicy zastanawiają się czy takie zaległości podatkowe można egzekwować w Polsce, a może wysłać do zagranicznego urzędu skarbowego, a jeszcze inni otrzymują błędną informację z urzędu skarbowego, że będzie to Biuro Łącznikowe.
Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, organem egzekucyjnym, w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości, jest organ będący jednocześnie wierzycielem. W przypadku gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według siedziby wierzyciela. Kwestie egzekucji podatnika czy właściciela nieruchomości mieszkającego za granicą omawiane będą już na nadchodzącym szkoleniu21.05.2026 TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ. ZBIEG EGZEKUCJI z KOMORNIKIEM SĄDOWYM i PRAWIDŁOWE POSTĘPOWANIE WIERZYCIELI Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona!
RIO w szoku podczas kontroli podatków w gminie! Decyzje wymiarowe są, a informacji podatkowych nie odnaleziono w archiwum! Przypisy podatków pod datą sporządzenia decyzji, a upomnienia i tytuły wykonawcze ze znacznym opóźnieniem!
Kontrola podejmowanych przez organ podatkowy działań zmierzających do wyegzekwowania od dłużników zaległych kwot z tytułu podatków oraz opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2024 rok wykazała, w badanej próbie, że: 1) wystąpiły przypadki podejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych poprzez wysyłanie upomnień, wystawienie tytułów wykonawczych i przekazanie ich do realizacji ze znacznym opóźnieniem, a mianowicie: a) w przypadku podatnika podatku rolnego i od nieruchomości, dla którego prowadzono konto szczegółowe nr 00001930 tytuły wykonawcze na zaległości za lata 2021-2024 wystawiono dopiero w roku 2025, b) w przypadku 5 na 6 kontrolowanych płatników opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo wcześniej wysyłanych upomnień, tytuły wykonawcze na zaległości od roku 2020 do 2024 roku wystawiono ze znacznym opóźnieniem tj. w latach 2024 i 2025. Powyższe działanie stanowiło naruszenie: – art. 42 ust. 5 w związku z art. 9 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, – art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a oraz § 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 208, poz. 1375);
We wszystkich kontrolowanych sprawach w zakresie podatników podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego (osoby fizyczne), organ podatkowy nie posiadał w aktach sprawy informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji o gruntach i lasach złożonych przez tych podatników, które stosownie do treści art. 21 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stanowiły podstawę wymiaru podatku ustalanego decyzjami organu podatkowego w 2024 roku. Stanowiło to naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164, ze zm.), nakładającego na organy jednostek samorządu terytorialnego obowiązek zapewnienia odpowiedniej ewidencji, przechowywania oraz ochrony przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji nadsyłanej i składanej do nich w sposób odzwierciedlający przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw zgodnie z § 37 i § 39 ust. 1 pkt 3 Instrukcji kancelaryjnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz. U. Nr 14, poz. 67, ze zm.): a) zezwalającego na przekazanie dokumentacji sprawy do archiwum zakładowego dopiero po zakończeniu tej sprawy, b) nakazujący przechowywanie dokumentacji spraw zakończonych dwa lata, licząc od pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym sprawa została zakończona, przed przekazaniem do archiwum zakładowego. Podinspektor Referatu Finansowego złożyła wyjaśnienie następującej treści: (…) Informacje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości oraz rolnego złożone w latach wcześniejszych przez podatnika nie zostały odnalezione w archiwum, prawdopodobnie z uwagi na upłynięcie dziesięcioletniego okresu przechowywania dokumentów zgodny z instrukcją kancelaryjną”;
Przypisów należności z tytułu podatków: rolnego, od nieruchomości i leśnego oraz łącznego zobowiązania pieniężnego na kontach osób fizycznych dokonywano pod inną datą niż faktyczna data doręczenia decyzji wymiarowej na rok 2024. Ustalono, że przypisu należności podatkowych za 2024 rok dokonano pod datą 17 stycznia 2024 r., to jest datą sporządzenia decyzji. Powyższe naruszało: a) art. 21 §1 pkt 2 w związku z art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika, że zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w ustawach podatkowych, powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, b) art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego wynika, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, c) § 3 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375), z których wynika obowiązek komórki organizacyjnej w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego zajmującej się rachunkowością podatków prowadzenia w księgach rachunkowych urzędu prawidłowej ewidencji zobowiązań podatkowych stanowiących obciążenie konta podatnika (przypisów) udokumentowanych decyzjami.
Wierzyciel nie może sobie przesłać KTW czy DTW i wniosku o egzekucję do komornika sądowego! Rozporządzenie MF nie dotyczy komornika i trzeba wywołać zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową!
Na szkoleniach otrzymuję od Was zapytania i sygnały związane z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1023), które weszło w życie 11 lipca 2024 r. i problemów interpretacyjnych związanych z rozporządzeniem, a także pojawiającymi się w przestrzeni publicznej zasadami postępowania z DTW i KTW, z którymi nie sposób się jednak zgodzić.
Po pierwsze rozporządzenie Ministra Finansów nie dotyczy współpracy wierzycieli należności pieniężnych z komornikiem sądowym. Rozporządzenie dotyczy tylko i wyłącznie administracyjnych organów egzekucyjnych. Kwestia ta była wyjaśniona przez Ministerstwo Finansów przy pracach nad pierwszym rozporządzeniem.
W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową w zakresie egzekucji z nieruchomości zastosowanie znajdzie art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 62b § 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli zgodnie z art. 62 prowadzenie łącznie egzekucji należy do sądowego organu egzekucyjnego, organ egzekucyjny niezwłocznie sporządza adnotację w sprawie przekazania egzekucji do rzeczy albo prawa majątkowego, zwaną dalej „adnotacją w sprawie zbiegu”, zawierającą informacje niezbędne do prowadzenia łącznie egzekucji, i przekazuje ją sądowemu organowi egzekucyjnemu w sposób określony przepisami wydanymi na podstawie art. 63a § 2. Zasady te nie uległy zmianie od 11 lipca 2024 r. Wierzyciel w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową (komornikiem sądowym) nie sporządza żadnego dalszego tytułu wykonawczego DTW czy kolejnego tytułu wykonawczego KTWi nie kieruje żadnego wniosku o zastosowanie środków egzekucyjnych do komornika sądowego.
Mając na uwadze ww. rozporządzenie Ministra Finansów od 11 lipca 2024 r. zmianie uległ sposób postępowania wierzycieli w zakresie przekazywania DTW czy KTW do administracyjnego organu egzekucyjnego, który jest uprawniony do zastosowania środka egzekucyjnego, do którego prawa zastosowania nie ma organ egzekucyjny (główny). Organ egzekucyjny, który na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego prowadzi egzekucję. Będzie to dla przykładu Miasto Zielona Góra, które nie może stosować egzekucji z nieruchomości i w tym przypadku wystawia DTW czy KTW i kieruje do organu egzekucyjnego uprawnionego tj. naczelnika urzędu skarbowego.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w przypadku, o którym mowa w art. 26c § 1 pkt 1 (prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny) i art. 26ca § 1 (egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka) ustawy, wierzyciel przekazuje odpowiednio dalszy tytuł wykonawczy lub kolejny tytuł wykonawczy innemu uprawnionemu organowi egzekucyjnemu, wraz z wnioskiem egzekucyjnym o zastosowanie środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny nie jest uprawniony.
Innym uprawnionym organem egzekucyjnym jest inny organ egzekucyjny uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny nie jest uprawniony (słowniczek do rozporządzenia). Z całą pewnością nie jest to komornik sądowy, którego przepisy rozporządzenia nie dotyczą, a po drugie nie stosuje on środków egzekucyjnych.
Ww. przepis może dotyczyć także wierzyciela, który skierował egzekucję do naczelnika urzędu skarbowego według właściwości ogólnej, a dodatkowo chciałby wszcząć egzekucję z nieruchomości, która jest położona na terenie działania innego naczelnika urzędu skarbowego. Od 11 lipca 2024 kieruje bezpośrednio DTW czy KTW do tego naczelnika, a nie jak do tej pory do naczelnika właściwości ogólnej, który przekazywał DTW czy KTW w imieniu wierzyciela właściwemu naczelnikowi.
