Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie podatku od środków transportowych! Do pobrania w całości
Podatek od środków transportowych jest podatkiem rocznym. Uchwała rady gminy, o jakiej mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. (Dz.U. 2025, poz. 707) o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2025, poz. 707) powinna być podjęta w takim terminie, aby został zachowany minimalny czternastodniowy okres vacatio legis, czyli okres między dniem ogłoszenia uchwały w dzienniku urzędowym a określonym w uchwale dniem jej wejścia w życie (1 stycznia roku podatkowego).
Mimo rocznego charakteru podatku od środków transportowych nie jest wykluczone obniżenie wysokości stawek tego podatku w trakcie roku podatkowego ze skutkiem dla całego roku podatkowego (szerzej: Rafał Dowgier, glosa do wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2002 r., SA/Po 2402/02, „Finanse Komunalne” 2004/11/65).
W uchwale obniżającej stawkę podatku od środków transportowych powinno się w takim przypadku znaleźć – oprócz postanowienia o jej wejściu w życie – postanowienie intertemporalne, z którego będzie wynikało, że nowa, niższa wysokość stawki ma zastosowanie do podatku za cały rok, tj. począwszy od dnia 1 stycznia danego roku podatkowego. (..)
Pilne! RIO robi kontrole problemowe dochodów z tytułu podatków i opłat lokalnych! Wiemy co sprawdza i mamy dla was całe wystąpienie pokontrolne
W wyniku problemowej kontroli gospodarki finansowej gminy R. za 2024 r. i inne wybrane okresy, (..), stwierdzono nieprawidłowości i uchybienia opisane w protokole kontroli, którego egzemplarz pozostawiono w kontrolowanej jednostce.
Kontroli poddano dochody z tytułu podatków i opłat lokalnych, dla których organem podatkowym pierwszej instancji, w myśl art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, jest Pan Wójt. Kontrola prowadzona była w szczególności pod kątem prawidłowości i powszechności poboru dochodów, windykacji zaległości podatkowych oraz rachunkowości podatkowej, w tym rzetelności sporządzania sprawozdań budżetowych, co doprowadziło do następujących ustaleń.
Po pierwsze, prawidłowość realizacji dochodów z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości opłacanego przez osoby fizyczne sprawdzono poprzez weryfikację dokumentacji podatkowej podatników wymienionych w załączniku nr 3 do protokołu kontroli. Weryfikację przeprowadzono na podstawie danych
Po drugie, kontroli poddano realizację dochodów z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób prawnych.
Uzasadnione wątpliwości polegające na prawdopodobnym zaniżeniu pow. gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w przypadku podatnika o nr konta 280003. Stwierdzono, że podatnik na gruntach, którego prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopalin ujawnił do opodatkowania od 1 stycznia 2021 r. grunty o pow. 7.000 m². Z szacunkowych obmiarów dokonanych na podstawie geoportalu wynika, że pow. gruntu zajęta na działalność górniczą wynosi ok. 45.000 m². Należy zatem podjąć działania w celu ustalenia faktycznej powierzchni gruntów zajętych na prowadzoną działalność gospodarczą.
Po trzecie, kontroli poddano realizację dochodów z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób prawnych.
Po czwarte, kontrola deklaracji na podatek od nieruchomości gminy.
Po piąte, kontrola prawidłowości stosowania ulg w podatku rolnym wynikających z treści art. 12 i 13 ustawy o podatku rolnym.
Po szóste, sprawdzeniu poddano również realizację dochodów z tytułu podatku od środków transportowych, w rezultacie czego ustalono nieprawidłowości (..), polegające na niedostatecznym przeprowadzaniu czynności sprawdzających wobec wybranych podatników.
Po siódme, badanie w zakresie prawidłowości prowadzenia ewidencji księgowej przeprowadzone na kontach podatkowych wytypowanych do kontroli.
Po ósme, kontrola powszechności i prawidłowości działań upominawczych i egzekucyjnych prowadzonych przez kontrolowaną jednostkę w stosunku do podatników przyjętych do kontroli.
RIO zaleca: prowadzenie systematycznych i kompleksowych działań upominawczych i windykacyjnych w zakresie zaległości z tytułu podatków lokalnych.
Po dziewiąte, przeprowadzono kontrolę w zakresie poboru podatków od osób fizycznych w drodze inkasa.
Po dziesiąte kontrola sprawozdawczości budżetowej.
Wystąpienie pokontrolne do pobrania i analizy przypadków poniżej:
Czy 200 zł opłaty sądowej można wpisać na hipotekę przymusową razem z zaległością podatkową?
Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana dalej „hipoteką przymusową”. Tak stanowi art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wniosek o wpis hipoteki przymusowej obciążony jest opłatą sądową w kwocie 200 zł, który obciąża wnioskodawcę. Brak jest możliwości tzw. przysądzenia przez są wieczystoksięgowy kosztów wpisu hipoteki przymusowej do zwrotu dla gminy. Wynika to z faktu, że postepowanie o wpis hipoteki przymusowej jest postepowaniem nieprocesowym, gdzie koszt takiego postepowania obciąża wnioskodawcę tj. w omawiamy przypadku gminę lub związek gmin w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Niemniej jednak wierzyciel powinien skorzystać z art. 69 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a mianowicie hipoteka zabezpiecza mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne, jeżeli zostały wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej.
Istotne jest zatem, aby kwota 200 zł opłaty za wpis hipoteki przymusowej jako wydatek egzekucyjny (wierzyciela lub organu egzekucyjnego) zawarta została w rubryce kosztów egzekucyjnych dalszego lub kolejnego tytułu wykonawczego.
Znowu błędy w podatkach! RIO stwierdza błędy w przypisach podatków i brak adnotacji pracowników w deklaracjach podatkowych! Deklaracje muszą być starannie sprawdzone!
W najnowszym wystąpieniu pokontrolnym Regionalna Izba Obrachunkowa zaleca, staranne dokonywanie przez organ podatkowy czynności sprawdzających w zakresie poprawności danych zawartych w deklaracjach na podatek od nieruchomości oraz podatek od środków transportowych, niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązań podatkowych, których realizacja stanowi wymóg określony w art. 272 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111), a w przypadku wystąpienia wątpliwości lub stwierdzenia nieprawidłowości, podejmowanie czynności przewidzianych w art. 274 § 1 lub art. 274a § 2 w związku z art. 177 tej ustawy.
RIO stwierdza błędy, brak dokumentowania przez pracownika merytorycznie odpowiedzialnego czynności sprawdzających, wymaganych przepisami art. 272 pkt 2 ww. ustawy, mających na celu stwierdzenie formalnej poprawności danych zawartych w deklaracjach, wbrew wymogom art. 177 ww. ustawy, w przypadku dwóch deklaracji złożonych przez podatników podatku od nieruchomości (osoby prawne) oraz trzech deklaracji złożonych przez podatników podatku od środków transportowych (os. fizyczne oraz os. prawne) w latach 2022 – 2023, na których nie dokonywano wpisów w końcowej rubryce „adnotacje organu podatkowego”, mimo iż jak wynika z wyjaśnień deklaracje są sprawdzane i wprowadzane do elektronicznego systemu podatkowego.
RIO zaleca, prawidłowe dokumentowanie, w formie adnotacji organu podatkowego, czynności sprawdzających, wymaganych w art. 272 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111), w zakresie poprawności danych zawartych w deklaracjach na podatek od nieruchomości oraz podatek od środków transportowych, stosownie do wymogu art. 177 ww. ustawy.
RIO stwierdza nieprawidłowości: dokonywanie przypisów podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego na kartach kontowych podatników (osoby fizyczne) w innym okresie sprawozdawczym niż ten, w którym nastąpiło dostarczenie decyzji. Przypisów dokonywano pod datą wpisu otrzymania potwierdzenia odbioru, co stanowi o nieprzestrzeganiu art. 21 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Powyższe stwierdzono w przypadku 13 decyzji ustalających podatek od nieruchomości w latach 2022 – 2024.
RIO zaleca: dokonywanie przypisów podatków lokalnych na kartach kontowych podatników (os. fizycznych) w danym okresie sprawozdawczym, nie wcześniej niż data doręczenia decyzji ustalających wymiar podatku, stosownie do przepisów art. 21 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111), w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 120, z późn. zm.).
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2025 r., znak: WK.6130.49.24.
Kolejna RIO „piłuje” podatki podczas kontroli! Zamiast upomnienia na zaległość wezwanie i to bez kosztów, błędy w przypisach, brak upomnień, a umorzenie zaległości na pismo bez żadnych dokumentów!
Wystawienie w dniu 15.12.2022 r. i przesłanie podatnikowi podatku od nieruchomości, upomnienia (nazwanego „wezwaniem do zapłaty”) niezawierającego informacji wymaganych przepisem § 2 pkt 1, pkt 3, pkt 4 lit. b i lit. d oraz pkt 5 – 7 ww. rozporządzenia, w tym: numeru upomnienia, numeru identyfikacji podatkowej (NIP) lub (REGON), danych dot. m.in. stawki odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej obowiązującej na dzień wystawienia upomnienia, według której należy obliczyć dalsze odsetki do dnia zapłaty oraz wysokości kosztów upomnienia, jak również pozostałych informacji wymienionych w ww. przepisie, w tym o możliwości wszczęcia egzekucji administracyjnej i związanych z tym opłat oraz pouczeń. Ponadto nie naliczono ww. podatnikowi kosztów upomnienia (16,00 zł), niezgodnie z art. 15 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wystawienie w dniu 01.12.2022 r. i przesłanie podatnikowi podatku od środków transportowych, upomnienia nr RPO.3140.1.2022, niezawierającego pouczenia, że w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej będą stosowane środki egzekucyjne i powstanie obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych wymienionych w § 2 pkt 6 ww. rozporządzenia.
Wniosek pokontrolny RIO – stosowanie procedur windykacyjnych, zgodnie z wymogami określonymi w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. poz. 316), poprzez wystawianie upomnień podatnikom, u których zaległość podatkowa wraz z odsetkami przekroczyła dziesięciokrotność kosztów upomnienia, zawierając w ich treści dane wymagane zapisami rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. poz. 2194), w tym wysokość kosztów upomnienia, o których mowa w art. 15 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, z poźn. zm.).
Dokonywanie w 2022 r. i 2023 r. przypisów lub odpisów podatku od środków transportowych na kartach kontowych podatników (osób prawnych i fizycznych) niezgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego, tj.:
z datą wcześniejszą niż data wpływu deklaracji podatkowych, które powinny stanowić podstawę dokonania przypisu, co dotyczyło 2 deklaracji na 2023 r.,
w innym okresie sprawozdawczym niż ten, w którym wpłynęła deklaracja podatkowa, co miało miejsce w przypadku 3 deklaracji na 2023 r. Takie działanie jest niezgodne z przepisami ujętymi w § 4 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia w powiązaniu z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
z datą wcześniejszą niż data doręczenia decyzji ustalającej wymiar podatku. Powyższe dotyczyło decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych na 2022 r. wydanej przez Wójta Gminy w dniu 01.06.2022 r. (wymiar w kwocie 1.220,00 zł). Powyższe stanowi o nieprzestrzeganiu przepisu art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia.
bez uzyskania dokumentu stanowiącego podstawę odpisu, w postaci korekty deklaracji, w sytuacji zaistnienia okoliczności mających wpływ na wygaśnięcie obowiązku podatkowego, wbrew zapisom § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia. Powyższe dotyczy dokonania w dniu 08.09.2022 r. odpisu ww. podatku w kwocie 1.163,00 zł, mimo iż podatnik nie złożył – zgodnie z wymogiem art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – korekty deklaracji, a jedynie decyzje o czasowym wycofaniu z ruchu dwóch pojazdów.
Wniosek pokontrolny RIO – dokonywanie przypisów lub odpisów podatku od środków transportowych na kartach kontowych podatników w miesiącu otrzymania deklaracji (korekty deklaracji), jednak nie wcześniej niż data jej wpływu lub pod datą doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, zgodnie z postanowieniami art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 120, z późn. zm.) w powiązaniu z § 4 ust. 1 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 208, poz. 1375) oraz art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, z późn. zm.), na podstawie dowodów wskazanych w § 4 ust. 1 przywołanego rozporządzenia.
Wydanie w 2023 r. czterech decyzji w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości trzem podatnikom (os. prawnym) z naruszeniem przepisów art. 165 § 1 i art. 169 oraz art. 187 § 1 i § 3 w powiązaniu z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Umorzenia dokonano wyłącznie na podstawie wniosków podatników, do których podatnicy nie dołączyli dokumentów na potwierdzenie ich sytuacji finansowej (z wyjątkiem jednego wniosku z dnia 01.02.2023 r., do którego dołączono sprawozdanie finansowe za 2021 r.). Decyzje wydano bez wezwania podatników do uzupełnienia dokumentów, nie powołując się na materiał dowodowy lub fakty powszechnie znane organowi, potwierdzające okoliczności uzasadniające udzielenie ulgi w zapłacie zaległości podatkowych wraz z odsetkami. (..)
Wniosek pokontrolny RIO – udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych po uprzednim przeprowadzeniu postępowania podatkowego, mającego na celu ustalenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie tej ulgi, przytaczane następnie w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu podatkowego. Przestrzeganie tym samym zasad postępowania podatkowego określonych w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, z późn. zm.), w tym przepisów art. 165 § 1 i art. 169 oraz art. 187 § 1 i § 3 w powiązaniu z art. 210 § 4 ww. ustawy oraz obowiązku jego dokumentowania, stosownie do przepisu art. 177 przedmiotowej ustawy.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Kraków z dnia 14.01.2025, znak: WK.6130.39.24.
