Dramat podczas kontroli RIO! Błąd za błędem w podatkach lokalnych

Dramat podczas kontroli RIO! Błąd za błędem w podatkach lokalnych

W 2025 r. odpisu umorzonych zaległości podatkowych na szczegółowych kontach podatników w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości w kwocie co najmniej 3.726,00 zł dokonano pod datą wydania decyzji umorzeniowej lub inną datą, zamiast pod datą doręczenia decyzji podatnikowi, co narusza § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego, w związku z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W 2025 r. w księgach rachunkowych Urzędu, na koncie 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” oraz 720 „Przychody z tytułu dochodów budżetowych” przypisów i odpisów należności z tytułu podatków i opłat, dokonywano w okresach kwartalnych, zamiast w okresach sprawozdawczych, których operacje gospodarcze dotyczyły. W konsekwencji w miesiącach niekończących kwartały 2025 r. saldo Wn oraz Ma konta 221 wg podziałek klasyfikacji budżetowej dochodów, nie odzwierciedla rzeczywistych kwot należności i nadpłat jednostki. Nieprawidłowość narusza art. 16 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o rachunkowości, a także zasady funkcjonowania konta 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” określone w przyjętych przez jednostkę zasadach (polityce) rachunkowości oraz w załączniku Nr 3 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r., w związku z § 26 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów.

W sporządzonej w dniu 24.02.2026 r. korekcie nr 1 sprawozdania Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych Urzędu Gminy za okres sprawozdawczy od początku roku do dnia 31 grudnia 2025 roku w kol 9 „zaległości netto” bezpodstawnie wykazano w podziałce klasyfikacji budżetowej 756/75616/0310 dane w łącznej kwocie 27.832,00 zł dotyczące podatnika, który terminowo wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wydanych decyzji wymiarowych na podatek od nieruchomości. Na dzień 31.12.2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach nie rozstrzygnęło powyższej sprawy w związku z czym przedmiotowa należność stanowiła należność sporną. Nieprawidłowość narusza § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej, w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiącej załącznik nr 38 do ww. rozporządzenia.

W sporządzonej w dniu 13.04.2026 r. korekcie nr 2 sprawozdania Rb-N o stanie należności oraz wybranych aktywów finansowych Urzędu Gminy wg stanu na koniec IV kwartału 2025 r., w części A „Należności oraz wybrane aktywa finansowe” w poz. N4.2 „należności wymagalne pozostałe” wartość należności została zawyżona o kwotę 27.832,00 zł na skutek bezpodstawnego wykazania należności spornej wynikającej z tytułu złożonego przez podatnika odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wydanych decyzji wymiarowych na podatek od nieruchomości. Nieprawidłowość narusza § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie sprawozdań jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych8, w związku § 13 ust. 1 pkt 4, 5 oraz 6, § 14 pkt 9 oraz 13 Instrukcji sporządzania sprawozdań stanowiącej załącznik nr 8 do ww. rozporządzenia.

W 2025 roku wydano decyzję w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 118,00 zł z tytułu I raty podatku rolnego na wniosek żony zmarłego podatnika, bez uprzedniego ustalenia faktycznego spadkobiercy oraz wydania decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy, której doręczenie stanowiłoby podstawę do złożenia przez spadkobiercę wniosku o ulgę w zapłacie zobowiązania podatkowego. Nieprawidłowość narusza art. art. 133 § 1, art. 165 § 1 i art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach z dnia 27 sierpnia 2026 r., znak: WK.60.15.2026.

Nasze szkolenia na jesień 2026

25-26.11.2026 EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2027 – ELEKTRONICZNE UPOMNIENIA i TYTUŁY WYKONAWCZE, ZARZUTY do WIERZYCIELA oraz EGZEKUCJA z NIERUCHOMOŚCI w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa. LICZBA MIEJSC OGRANICZONA!

Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie skutków w Rb-27S! Do pobrania w całości

Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie skutków w Rb-27S! Do pobrania w całości

Zasady wypełniania sprawozdania Rb-27S określa instrukcja stanowiąca Załącznik nr 38 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 133) – Rozdział 1 „Sprawozdanie Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych samorządowej jednostki budżetowej/jednostki samorządu terytorialnego”. Z instrukcji wynika, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 w kolumnie „Skutki obniżenia górnych stawek podatków obliczone za okres sprawozdawczy” wykazuje się kwoty stanowiące różnicę pomiędzy dochodami, jakie gmina lub miasto na prawach powiatu mogłoby uzyskać, stosując górne stawki podatkowe, a dochodami, jakie powinny uzyskać, stosując niższe stawki uchwalone przez radę gminy lub miasta na prawach powiatu.

Natomiast z pkt 11 tego paragrafu wynika, że skutki finansowe obniżenia górnych stawek podatków, udzielonych ulg i zwolnień (bez ulg i zwolnień ustawowych) oraz decyzji wydanych przez organ podatkowy na podstawie ustawy – Ordynacja podatkowa obliczonych za okres sprawozdawczy, dotyczące deklaracji na podatek za lata ubiegłe oraz korekt deklaracji na podatek za lata ubiegłe, wykazuje się za okresy sprawozdawcze w roku, w którym otrzymano od podatników deklaracje za lata ubiegłe.

W związku z powyższym, w kolumnie „Skutki obniżenia górnych stawek podatków obliczone za okres sprawozdawczy” sprawozdania Rb-27S mogą wystąpić wartości ujemne.

Całe wyjaśnienie do pobrania poniżej:

Nasze szkolenia na jesień 2026

13-14.10.2026 ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027. OSTATNIA EDYCJA! BRAK MIEJSC!

RIO wyjaśnia zaległości w upadłości i zaległości w odwołaniu, a sprawozdanie Rb-27S i Rb-N! Do pobrania w całości

RIO wyjaśnia zaległości w upadłości i zaległości w odwołaniu, a sprawozdanie Rb-27S i Rb-N! Do pobrania w całości

Odnosząc się do pytania pierwszego zawartego we wniosku w kolumnie „Zaległości netto” nie należy wykazywać: – zaległości podatnika w upadłości, co wynika z art. 146 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 79). Zaległości podatnika w upadłości nie mogą być egzekwowane, ponieważ postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Natomiast po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę;

należności co do których minął termin zapłaty wynikających z decyzji, od których podatnik wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wynika to z art. 239a Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz., 2383) który stanowi, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zatem powyżej wskazane należności należy wykazywać w kolumnie 8 „Należności pozostałe do zapłaty ogółem”. (..)

Całe wyjaśnienie do pobrania poniżej:

Nasze szkolenia na jesień 2026

13-14.10.2026 ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027. OSTATNIA EDYCJA! BRAK MIEJSC!

Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie decyzji w odwołaniu i jej prezentacji w sprawozdawczości budżetowej! Do pobrania w całości

Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie decyzji w odwołaniu i jej prezentacji w sprawozdawczości budżetowej! Do pobrania w całości

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że od decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych zostały wniesione odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a decyzjom tym nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm.) wniesienie odwołania od decyzji nieostatecznej powoduje, że decyzja nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji do czasu zakończenia postępowania odwoławczego należność wynikająca z takiej decyzji nie może być egzekwowana.

Dane wykazywane w sprawozdaniach powinny odpowiadać zasadom wynikającym z obowiązujących przepisów oraz instrukcji sporządzania sprawozdań. Zgodnie z § 3 załącznika Nr 38 „Instrukcja sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego” rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej. (Dz. U. poz. 133 z późn. zm.). w sprawozdaniu Rb-27S: (..)

Całe wyjaśnienie RIO do pobrania poniżej:

Nasze szkolenia na wrzesień 2026

23-24.09.2026 ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027. OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!

RIO kontroluje podatki! Jakie błędy zostały wykryte podczas kontroli?

RIO kontroluje podatki! Jakie błędy zostały wykryte podczas kontroli?

Mamy dla Was najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej i błędy, które zostały stwierdzone podczas kontroli.

RIO stwierdza podczas kontroli Analizując rzetelność danych wykazanych w sprawozdaniach budżetowych Rb-27S i Rb-PDP za 2025 rok w zakresie skutków obniżenia górnych stawek podatków lokalnych oraz skutków udzielonych ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień, w oparciu o przedstawioną dokumentację źródłową stwierdzono zaniechanie ujęcia skutków wynikających z decyzji dotyczycącej umorzenia podatku od nieruchomości od osób fizycznych w wysokości 1.185,60 zł.

RIO stwierdza podczas kontroli W badanym okresie nie przeprowadzano kontroli podatkowych, o których mowa w art. 281 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi opodatkowanie podatkiem od nieruchomości w przypadku budynków podstawą opodatkowania jest powierzchnia użytkowa, w przypadku budowli ich wartość, a w niektórych przypadkach koniecznym jest również ustalenie sposobu wykorzystywania budynków i gruntów. Tego rodzaju informacji nie można uzyskać z bazy danych ewidencji gruntów i budynków. A zatem wskazanym byłoby wykorzystywanie wszystkich dostępnych źródeł informacji. Kontrole podatkowe stanowią instrument pozwalający na uzyskanie pełnej wiedzy w powyższym zakresie, szczególnie znaczący w sytuacjach, w których z czynności sprawdzających wynikają istotne wątpliwości, co do rzetelności danych wykazanych w deklaracjach i informacjach podatkowych.

RIO stwierdza podczas kontroli W przypadku podatników wymienionych w tabeli nr 1 (str. 107 protokołu kontroli) działania upominawcze polegające na doręczeniu wystawionego upomnienia przeprowadzono po upływie 40 dni od upływu terminu płatności poszczególnych rat podatku. Biorąc pod uwagę wysokość zaległości (przekraczającą dziesięciokrotność kosztów upomnienia), podjęcie działań po upływie 30 dni od terminu płatności raty naruszało zapisy § 16 ust. 5 polityki rachunkowości w Urzędzie Gminy B. oraz § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316), który obliguje wierzyciela do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do spełnienia przez dłużnika obowiązku wywiązania się z zapłaty zaległego zobowiązania.

RIO stwierdza podczas kontroli W przypadku podatników wymienionych w tabeli nr 2 (str. 108 protokołu kontroli) tytuły wykonawcze wystawiono i przekazano do organów egzekucyjnych po upływie co najmniej dwóch miesięcy. Zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie postępowania wierzycieli należności w przypadku dłużników posiadających zaległości w kwocie przekraczającej dziesięciokrotność kosztów upomnienia pieniężnych wystawia tytuł niezwłocznie, natomiast z § 17 ust. 1 instrukcji w sprawie ewidencji i poboru podatków i opłat w Urzędzie Gminy B. wynika, że działania powinny być podjęte w ciągu 45 dni od dnia doręczenia upomnienia.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2026 r., znak: RIO.I.6001-10/26.

Nasze szkolenia na wrzesień 2026

23-24.09.2026 ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027. Liczba miejsc ograniczona!