Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie decyzji w odwołaniu i jej prezentacji w sprawozdawczości budżetowej! Do pobrania w całości
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że od decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych zostały wniesione odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a decyzjom tym nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm.) wniesienie odwołania od decyzji nieostatecznej powoduje, że decyzja nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji do czasu zakończenia postępowania odwoławczego należność wynikająca z takiej decyzji nie może być egzekwowana.
Dane wykazywane w sprawozdaniach powinny odpowiadać zasadom wynikającym z obowiązujących przepisów oraz instrukcji sporządzania sprawozdań. Zgodnie z § 3 załącznika Nr 38 „Instrukcja sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego” rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej. (Dz. U. poz. 133 z późn. zm.). w sprawozdaniu Rb-27S: (..)
RIO kontroluje podatki! Jakie błędy zostały wykryte podczas kontroli?
Mamy dla Was najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej i błędy, które zostały stwierdzone podczas kontroli.
RIO stwierdza podczas kontroli Analizując rzetelność danych wykazanych w sprawozdaniach budżetowych Rb-27S i Rb-PDP za 2025 rok w zakresie skutków obniżenia górnych stawek podatków lokalnych oraz skutków udzielonych ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień, w oparciu o przedstawioną dokumentację źródłową stwierdzono zaniechanie ujęcia skutków wynikających z decyzji dotyczycącej umorzenia podatku od nieruchomości od osób fizycznych w wysokości 1.185,60 zł.
RIO stwierdza podczas kontroli W badanym okresie nie przeprowadzano kontroli podatkowych, o których mowa w art. 281 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi opodatkowanie podatkiem od nieruchomości w przypadku budynków podstawą opodatkowania jest powierzchnia użytkowa, w przypadku budowli ich wartość, a w niektórych przypadkach koniecznym jest również ustalenie sposobu wykorzystywania budynków i gruntów. Tego rodzaju informacji nie można uzyskać z bazy danych ewidencji gruntów i budynków. A zatem wskazanym byłoby wykorzystywanie wszystkich dostępnych źródeł informacji. Kontrole podatkowe stanowią instrument pozwalający na uzyskanie pełnej wiedzy w powyższym zakresie, szczególnie znaczący w sytuacjach, w których z czynności sprawdzających wynikają istotne wątpliwości, co do rzetelności danych wykazanych w deklaracjach i informacjach podatkowych.
RIO stwierdza podczas kontroli W przypadku podatników wymienionych w tabeli nr 1 (str. 107 protokołu kontroli) działania upominawcze polegające na doręczeniu wystawionego upomnienia przeprowadzono po upływie 40 dni od upływu terminu płatności poszczególnych rat podatku. Biorąc pod uwagę wysokość zaległości (przekraczającą dziesięciokrotność kosztów upomnienia), podjęcie działań po upływie 30 dni od terminu płatności raty naruszało zapisy § 16 ust. 5 polityki rachunkowości w Urzędzie Gminy B. oraz § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316), który obliguje wierzyciela do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do spełnienia przez dłużnika obowiązku wywiązania się z zapłaty zaległego zobowiązania.
RIO stwierdza podczas kontroli W przypadku podatników wymienionych w tabeli nr 2 (str. 108 protokołu kontroli) tytuły wykonawcze wystawiono i przekazano do organów egzekucyjnych po upływie co najmniej dwóch miesięcy. Zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie postępowania wierzycieli należności w przypadku dłużników posiadających zaległości w kwocie przekraczającej dziesięciokrotność kosztów upomnienia pieniężnych wystawia tytuł niezwłocznie, natomiast z § 17 ust. 1 instrukcji w sprawie ewidencji i poboru podatków i opłat w Urzędzie Gminy B. wynika, że działania powinny być podjęte w ciągu 45 dni od dnia doręczenia upomnienia.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2026 r., znak: RIO.I.6001-10/26.
Tylko u Nas! Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie nadpłaty, która nie została zwrócona podatnikowi w terminie! Zobowiązanie wymagalne! Do pobrania w całości!
Zgodnie z art. 77 §1 pkt 1 w związku z art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.), nadpłata wraz z oprocentowaniem. podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji – jeżeli nadpłata powstała w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji. Zatem, jeżeli gmina nie dochowała wyżej wymienionego terminu jej zwrotu, wówczas po jego upływie zobowiązanie to będzie miało charakter wymagalny.
W myśl art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 z późn. zm.) w związku z §2 ust. 1 pkt 4 załącznika nr 8 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie sprawozdań jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 652), państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych m. in. z tytułu zobowiązań wymagalnych, rozumianych jako bezsporne zobowiązania, których termin płatności dla dłużnika minął.
Zatem, jeżeli na dzień sporządzenia Rb-Z – kwartalnego sprawozdania o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji (tu: 31 grudnia 2025 r.) minął termin zwrotu oprocentowanej nadpłaty w podatku od nieruchomości i został uznany za bezsporny, wówczas zobowiązanie to traktowane winno być jako wymagalne i dane w tym zakresie winny być ujęte w ww. sprawozdaniu. Natomiast po złożeniu przez podatnika wniosku o zaliczenie nadpłaty wraz z oprocentowaniem na poczet przyszłych zobowiązań i wydaniu przez organ podatkowy postanowienia, o którym mowa w art. 76a §1 ustawy Ordynacja podatkowa, będzie ono miało charakter niewymagalny, zatem nie należy go ujmować w wyżej wymienionym sprawozdaniu.
Dramat podczas kontroli RIO! 3.803.406,60 zł różnicy w należnościach między ewidencją podatkową, a syntetyką, skutki ulg i zwolnień zaniżone o 61.482,04 zł, prolongacyjna wrzucona do skutków, a deklarację podatnika z kwietnia organ zaksięgował sobie w grudniu!
Na koniec 2024 r. wystąpiła niezgodność pomiędzy saldami kont ksiąg szczegółowych ksiąg pomocniczych w ewidencji podatkowej a saldami kont analitycznych prowadzonych do konta księgi głównej 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych”. Różnica po stronie należności wyniosła 3.803.406,60 zł, a po stronie zobowiązań ― 411.598,65 zł. Powyższe świadczy o nieprzestrzeganiu art. 16 ust. 1 u.r., stosownie do którego konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej, a prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system ksiąg, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodniony z saldami i zapisami na kontach księgi głównej.
W sprawozdaniach Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego oraz Rb-PDP z wykonania dochodów podatkowych za okres od początku roku do 31 grudnia 2024 r.: − skutki udzielonych ulg i zwolnień (bez ulg i zwolnień ustawowych) zostały zaniżone w podatku od nieruchomości o kwotę 61.482,04 zł, − skutki decyzji wydanych przez organ podatkowy na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, obliczone za okres sprawozdawczy w zakresie umorzenia zaniżono w podatku od nieruchomości o kwotę 259 zł, w podatku rolnym o kwotę 110 zł. Powyższe naruszało przepisy § 3 ust. 1 pkt 9 i pkt 10 lit. a oraz § 7 ust. 3 załącznika nr 37 do powołanego rozporządzenia w sprawie sprawozdawczości budżetowej. W trakcie kontroli dokonano korekt sprawozdań. W kolumnie 13 „umorzenie zaległości podatkowych” sprawozdania Rb-27S za okres od początku roku do 31 grudnia 2024 r., w rozdziale 75616 w § 0910 „Wpływy z odsetek od nieterminowych wpłat z tytułu podatków i opłat” wykazano kwotę 230 zł. Tymczasem wynikająca z wydanych przez Organ podatkowy w 2024 r. 2 decyzji kwota umorzonych odsetek wyniosła łącznie 8.848 zł (różnica 8.618 zł). Było to niezgodne z § 3 ust. 1 pkt 10 lit. a załącznika nr 37 do ww. rozporządzenia.
Należności z tytułu opłaty prolongacyjnej, wynikające z wydanych przez organ podatkowy decyzji o rozłożeniu na raty zaległości podatkowych, zostały wykazane w kolumnie 14 sprawozdania Rb-27S za okres od początku roku do 31 grudnia 2024 r. jako skutki decyzji wydanych przez organ podatkowy na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, w zakresie rozłożenia na raty, w rozdziale 75615 i 75616 w § 0880 „Wpływy z opłaty prolongacyjnej” odpowiednio w kwocie 809 zł i 1.854 zł (łącznie 2.663 zł). Było to niezgodne z postanowieniami § 3 ust. 1 pkt 10 lit. b załącznika nr 37 powołanego rozporządzenia w sprawie sprawozdawczości budżetowej.
Pomimo złożenia przez podatnika nr D000090 (osoba prawna) w dniu 24 kwietnia 2023 r. deklaracji na podatek od środków transportowych na 2023 r., organ podatkowy skorygował deklarację na podstawie art. 274 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa i dokonał przypisu podatku od środków transportowych w kwocie 13.296 zł dopiero w grudniu 2023 r., czym naruszył art. 20 ust. 1 u.r. Organ podatkowy nie doręczył podatnikowi uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji wraz z informacją o związanej z korektą deklaracji zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, czym naruszył art. 274 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu z dnia 15 kwietnia 2026 r., znak: WK.WR.40.47.2025.426.
Znowu błędy podczas kontroli RIO! Braki w czynnościach sprawdzających, wynagrodzenie inkasenta bez zaokrąglenia i niewykazanie skutków umorzenia w Rb-27S!
Niewykazanie skutków decyzji wydanej przez organ podatkowy na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tj. decyzji z dnia 19.02.2024 r. w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych w kwocie 4.004,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 184,00 zł, w sprawozdaniach:
Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych za okres od początku roku do dnia 31.12.2024 r. (dz. 756 rozdz. 75616 § 034 – 4.004,00 zł i § 091 – 184,00 zł),
Rb-PDP z wykonania dochodów podatkowych za okres od początku roku do dnia 31.12.2024 r. (wiersz A7 – podatek od środków transportowych, kol. Umorzenie zaległości podatkowych – 4.004,00 zł).
Powyższy stan jest niezgodny z przepisem § 9 ust. 1 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej, w związku z zapisami ujętymi w § 3 ust. 1 pkt 10 lit. a Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiącej załącznik nr 37 do ww. rozporządzenia.
Niedołożenie w 2024 r. należytych starań podczas czynności sprawdzających, wymaganych w art. 272 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, mających na celu stwierdzenie formalnej poprawności złożonych przez podatników deklaracji na podatek od środków transportowych (os. fizyczne) i ustalenie stanu faktycznego, W konsekwencji zaniechano czynności określonych w art. 274 § 1 i art. 274a § 2 ww. ustawy, w sytuacji gdy podatnicy nie wskazali wszystkich danych pojazdów opodatkowanych (np. rodzaju zawieszenia, DMC oraz liczby osi pojazdu).
RIO zaleca: dokonywanie w oparciu o przepis art. 272 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111, z późn. zm.) weryfikacji poprawności składanych przez podatników deklaracji na podatek od środków transportowych, z zachowaniem szczególnej staranności, w celu ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. W sytuacji stwierdzenia braków lub nieprawidłowości, korygowanie deklaracji bądź wzywanie podatników do złożenia korekt deklaracji, udzielenia wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji na podstawie art. 274 § 1 lub art. 274a § 2 ww. ustawy.
Niezaokrąglanie do pełnych złotych wynagrodzeń przysługujących inkasentom podatków lokalnych (rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób fizycznych) od sierpnia 2024 r. (III i IV rata 2024 r.) do dnia kontroli zagadnienia (09.09.2025 r.). Powyższe jest niezgodne z przepisem art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa stanowiącym m.in., że wynagrodzenia przysługujące inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Kraków z dnia 17.02.2026 r., znak: WK.6130.39.25.
