Dramat podczas kontroli RIO! Gmina sama sobie obniżyła podatek od nieruchomości do zapłaty o 158.511 zł! O kontrolach podatkowych można zapomnieć, a kwitariusze poprawiane długopisem i pobieranie przez inkasentów zaległości podatkowych!
Przeprowadzona kontrola deklaracji złożonej przez Urząd Gminy M. pozwoliła ustalić, iż podatnik nie ujawnił w niej gruntów o łącznej powierzchni 239.601 m2 będących gruntami Skarbu Państwa, które są we władaniu gminy Milejczyce oraz gruntów będących w jej posiadaniu na zasadach posiadania samoistnego, co skutkowało zaniżeniem wartości deklarowanego podatku o 158,511 zł.
Opis zawarty na str. 70 protokołu kontroli wskazuje, iż w 2024 r. organ podatkowy nie przeprowadzał kontroli podatkowych. Taki stan rzeczy stanowi naruszenie ustawowych obowiązków wynikających z art. 281 Ordynacji podatkowej. Należy mieć na uwadze, że ustawodawca przepisem tym przydzielił organowi podatkowemu powinność weryfikowania sposobu wywiązywania się podatników z obowiązków wynikających z przepisów materialnego prawa podatkowego. Zaniechanie przeprowadzenia kontroli stanowi więc naruszenie przepisów ustawy oraz skutkuje tym, iż organ podatkowy nie pozyskuje informacji dotyczących przedmiotów opodatkowania i możliwości porównania ich ze złożonymi informacjami (deklaracjami) podatkowymi. Ustalenia kontroli wskazują również, że baza informacji, do których ma dostęp kontrolowana jednostka przez sieć internetową nie zawiera informacji o budynkach i budowlach posiadanych przez podatników z terenu gminy.
A zatem organ podatkowy ma ograniczony dostęp do danych niezbędnych przy ustalaniu podatku od nieruchomości, np. powierzchni użytkowej budynków lub posiadanych budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dokumentacja kontrolna jest uzupełnieniem akt podatkowych, które są wykorzystywane podczas przeprowadzania czynności sprawdzających. Zgodnie bowiem z art. 272 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobligowany do weryfikowania wpływających dokumentów m.in. pod kątem zgodności danych w nich zawartych ze stanem faktycznym. Zweryfikowanie takich parametrów jak wartość budowli czy powierzchnia użytkowa budynków oraz sposób ich wykorzystania nie jest możliwe w oparciu o zapisy ewidencji gruntów i budynków. Sprawdzenie tego rodzaju informacji umożliwia jedynie pozyskiwanie dokumentacji technicznej lub księgowej posiadanej przez podatnika.
W zakresie rachunkowości podatków i opłat lokalnych, według opisu znajdującego się na str. 110-111 protokołu kontroli, ustalono następujące nieprawidłowości:
a) 7 przypadków poprawiania długopisem kopii kwitariuszy k-103 służących do poboru podatków (inkasenci złożyli wyjaśnienia stanowiące załącznik do protokołu kontroli);
b) przypadki poboru zaległości podatkowych przez inkasenta. Z treści art. 9 Ordynacji podatkowej wynika, że inkasent jest uprawniony wyłącznie do poboru podatku, a więc należności, która powinna być uiszczona przez podatnika do upływu terminu płatności. Po upływie terminu płatności podatku należność staje się zaległością podatkową, której nie można utożsamiać z podatkiem, co oznacza, że nie może być pobierana przez inkasenta.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Białystok z dnia 19 stycznia 2026 r., (znak: RIO.I.6001-10/25.
Nasze szkolenia na zimę 2026:
11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.
Gmina nie zgłosiła syndykowi zaległości podatkowych! Czy dojdzie do przerwania biegu terminu ich przedawnienia? Czy jednak przedawnią się w trakcie upadłości?
Gminy często nie wiedzą o upadłości swoich podatników, a zwłaszcza upadłości konsumenckich. Powoduje to w wielu przypadkach brak zgłoszenia wierzytelności do syndyka masy upadłości. Gmina formalnie nie bierze udziału w postepowaniu upadłościowym.
Często także kwoty dochodzonych zaległości podatkowych są mniejsze niż koszt zryczałtowanego zgłoszenia wierzytelności po terminie, a zatem gminy rezygnują ze zgłoszenia po terminie.
Czy brak zgłoszenia wierzytelności w postepowaniu upadłościowym powoduje, że do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie można uwzględnić okoliczności ogłoszenia upadłości podatnika, a zwłaszcza podatnika konsumenta?
Wątpliwości budzi art. 239a Prawa upadłościowego, a mianowicie zgłoszenie wierzytelności przerywa bieg terminu przedawnienia. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu albo umorzeniu postępowania upadłościowego.
Zgodnie z art. 70 § 3 Op bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.
Ponadto stosowanie do art. 70 § 3a, jeżeli ogłoszenie upadłości, o którym mowa w § 3, nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.
Czy w sprawie zaległości podatkowych pierwszeństwo zastosowania będą miały przepisy Prawa upadłościowego i brak zgłoszenia przyśpieszy przedawnienie, czy przepisy Ordynacji podatkowej, które regulują kwestie związane z upadłością podatnika i jej ogłoszeniem?
Nasze szkolenia na zimę 2026:
11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.
Data POT czy data POZ? Jak obliczyć termin przedawnienia?
Przedawnienie zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa i uwzględniane jest przez wierzyciela z urzędu. Urząd skarbowy nie informuje o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Należy o nie zapytać, a w praktyce na kierowane pisma urząd skarbowy zamiast odpowiedzi na konkretnie zadane pytanie dotyczące zastosowanych środków egzekucyjnych i daty zawiadomienia o nich zobowiązanego przesyła wydruki z różnymi czynnościami, datami, uwagami. Pracownicy odpowiedzialni za weryfikację zaległości podatkowych „bawią” się zatem w rozszyfrowywanie co poszczególne czynności oznaczają i czy na pewno nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Tak wynika z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.
Data POZ – doręczenie informacji o zajęciu zobowiązanemu
Data POT – doręczenie zajęcia dłużnikowi zajętej wierzytelności
Dla ustalenia daty przerwania biegu terminu przedawnienia bierzemy pod uwagę datę POT. Nie obowiązuje zasada, że datą przerwania biegu terminu przedawnienia jest data późniejsza!
Datą zastosowania środka egzekucyjnego jest data POT i jest to jednocześnie dzień przerwania biegu terminu przedawnienia, jednak pod warunkiem, że podana jest data POZ, a dodatkowo nie wystąpiły inne okoliczności, które wpływają na nieważność środka egzekucyjnego i tutaj urząd skarbowy stosuje kolejne skróty.
Zajęcie pustego rachunku bankowego, o którym podatnik został zawiadomiony przerywa bieg terminu przedawnienia.
Dla przykładu BUZ – oznacza brak uznania (nieistnienie) wierzytelności co oznacza, że zajęcie zrobiono „w ciemno” i nie ma przerwania biegu terminu przedawnienia. Ciekawy skrót to INN – inne, gdzie nie wiadomo wcale co urząd skarbowy ma na myśli.
Nasze szkolenia na zimę 2026:
4-5.02.2026 AI KSIĘGOWOŚĆ PODATKOWA 2026 – PRZYPISY, ODPISY, WPŁATY i ZWROTY, ROZLICZANIE WPŁAT i SZTUCZNA INTELIGENCJA w KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ – podatki lokalne i opłata śmieciowa OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.
Pilne! Zmiany w Ordynacji podatkowej przyjęte przez rząd. Będzie to największa od lat nowelizacja Ordynacji podatkowej!
3 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie innych ustaw (UD196).
Projekt zawiera przepisy mające na celu ograniczanie obowiązków sprawozdawczych i ułatwiające dokonywanie rozliczeń podatkowych, usprawniające działanie organów podatkowych oraz zwiększające skuteczność ścigania najpoważniejszych przestępstw skarbowych.
Nowe przepisy, które powstały w Ministerstwie Finansów realizują działania deregulacyjne rządu.
Projekt upraszcza prawo podatkowe. Będzie mniej biurokracji, więcej jasnych zasad i lepsza ochrona podatników. Nowe rozwiązania ułatwią życie obywatelom i przedsiębiorcom i skrócą czas załatwiania spraw. Prawo podatkowe stanie się bardziej przewidywalne – urząd skarbowy nie będzie już mógł w nieskończoność przedłużać spraw podatkowych. Zaproponowane przepisy pozwolą także skarbówce skupić się bardziej na realnych nadużyciach, a nie na drobnych uchybieniach.
Kluczową zmianą jest usunięcie przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia poprzez wszczęcie sprawy karnej skarbowej z KKS (uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W przestrzeni publicznej od wielu lat podnoszone były zarzuty o nadużywanie przez organy podatkowe tej instytucji jedynie w celu wstrzymania biegu terminu przedawnienia podatku.
Uchylenie art. 44§2 kodeksu karnego skarbowego, wiążącego przedawnienia karalności przestępstwa skarbowego z przedawnieniem podatku, z uwagi na uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Bez tego doszłoby do skrócenia terminu przedawnienia najpoważniejszych przestępstw skarbowych o najwyższym zagrożeniu karnym z 10 do 5 lat i znacznego utrudnienia w ściganiu zorganizowanej przestępczości podatkowej.
Inne zmiany w zakresie przedawnienia, w tym związane z wpisem hipoteki lub zastawu skarbowego, wszczęciem postępowań związanych z unikaniem opodatkowania, składaniem korekt deklaracji podatkowej tuż przed terminem przedawnienia.
Zniesienie wymogu składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku, gdy nadpłata wynika ze skorygowanej deklaracji.
Podwyższenie z 1000 zł do 5000 zł kwoty podatku możliwej do zapłacenia przez inny podmiot niż podatnik.
Wprowadzenie możliwości umorzenia podatku przed terminem jego płatności.
Umożliwienie wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym od osób fizycznych na podstawie danych znanych organowi podatkowemu z urzędu bez uprzedniego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania. Zmiana ta przyśpieszy wydanie decyzji, ograniczy koszty po stronie samorządu.
Zmiany w zakresie przepisów o doręczaniu pism pełnomocnictwie, poprzez dostosowanie procedury do ustawy o doręczaniach elektronicznych i stopniowego wygaszania platformy ePUAP.
Planuje się, że nowe przepisy wejdą w życie zasadniczo od 1 października 2026 r., natomiast kluczowe zmiany w zakresie przedawnienia związane z postępowaniem karnym skarbowym znajdą zastosowanie od 2031 r.
Opracowano na podstawie komunikatu prasowego Ministerstwa Finansów z dnia 3.02.2026 r.
Nasze szkolenia na zimę 2026:
4-5.02.2026 AI KSIĘGOWOŚĆ PODATKOWA 2026 – PRZYPISY, ODPISY, WPŁATY i ZWROTY, ROZLICZANIE WPŁAT i SZTUCZNA INTELIGENCJA w KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ – podatki lokalne i opłata śmieciowa OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.