Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym! Co na to sąd?
W świetle treści art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może tym samym prowadzić postępowania wyjaśniającego i dokonywać merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem merytorycznym, lecz wykonawczym. Celem tego postępowania jest przymusowe wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela. Jego przedmiotem mogą być wyłącznie kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.
W rezultacie zasadność i wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych. Wymagalność nie jest zatem przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny. To oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji. Organ egzekucyjny nie analizuje zatem tytułu wykonawczego pod względem merytorycznym. Co do zasady, nie bada więc prawidłowości danych wpisanych w tytule wykonawczym.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W art. 33 § 2 u.p.e.a. zostały wskazane podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. zarzut wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
O możliwości wniesienia zarzutów skarżący został pouczony w tytule wykonawczym, doręczonym mu w dniu (…) lipca 2024 r. Nadto, w przypadku wyrządzenia szkody wskutek niezgodnego z przepisami prawnymi wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązany może dochodzić odszkodowania od wierzyciela na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (art. 168b § 1 u.p.e.a.).
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 48/25.
Nasze szkolenia na wiosnę 2026:
27-28.04.2026 EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2026 – ELEKTRONICZNE UPOMNIENIA i TYTUŁY WYKONAWCZE, ZARZUTY do WIERZYCIELA oraz EGZEKUCJA z NIERUCHOMOŚCI w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Najnowsza książka GRATIS! DODATKOWY TERMIN! OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
Spółka wymyśliła sobie pojęcie „niebyłego upomnienia” i złożyła zarzuty w egzekucji! Wierzyciel wpłatę na upomnienie zaliczył na wcześniejszą zaległość, a na kwotę upomnianą wystawił tytuł! Sąd zdecydował czy takie postępowanie jest prawidłowe
Spółka złożyła deklarację, w której został wykazany podatek do zapłaty w wysokości 125.120,00 zł. Termin ustawowy do jego wpłaty upływał 27 czerwca 2022 r. W związku z brakiem wpłaty, wierzyciel w dniu 29 czerwca 2022 r. wystawił upomnienie, w którym wskazał kwotę zaległości w podatku 5/2022 r. w kwocie należności głównej 125.120,00 zł plus odsetki za zwłokę i koszty upomnienia i zawarł prośbę o jej wpłatę. Upomnienie doręczono spółce 4 lipca 2022 r. W dniu wystawienia ww. upomnienia, tj. 29 czerwca 2022 r. skarżąca wpłaciła kwotę 125.120,00 zł. Organ ustalił jednak, że na dzień wpłaty spółka zalegała z płatnością podatku za 4/2022 r. i za 5/2022 r., dlatego w pierwszej kolejności pokrył zaległość za 4/2022 r. Pozostałą kwotę zaliczył na podatek za 5/2022 r.
Działanie organu związane z sposobem rozliczenia wpłaty dokonanej w dniu 29 czerwca 2022 r. wynikało z treści art. 62 § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Konsekwentnie organ – w pierwszej kolejności – pokrył zaległość za 4/2022 r., a dopiero pozostałą kwotę zaliczył na podatek za 5/2022 r. W związku z powyższym za 5/2022 r. pozostała zaległość w wysokości 59.386,10 zł oraz odsetki za zwłokę. Na taką właśnie kwotę w dniu 13 lipca 2022 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr 1435-723.616783.2022. Kwota zobowiązania określona w tytule wykonawczym jest zatem zgodna z aktualną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wielkością niewykonanego przez spółkę zobowiązania.
Skarżąca, reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, nie twierdziła, że upomnienia nie dostała tylko, że uznaje je za niebyłe. Tymczasem podstawą zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Obowiązujące przepisy nie znają pojęcia „niebyłego upomnienia”. Nie przewidują także obowiązku wystawienia przez wierzyciela kolejnego upomnienia, w sytuacji kiedy zmieni się wysokość zobowiązania. Upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i jest ono przesyłane zobowiązanemu tylko raz. W przeciwnym wypadku wierzyciel musiałby generować kolejne upomnienia po każdej wpłacie, a zobowiązany mógłby za każdym razem kwestionować prawidłowość upomnienia w ramach zarzutu niedoręczenia upomnienia.
Opracowano na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2026 r., sygn. akt III FSK 283/25.
Nasze szkolenia na wiosnę 2026:
23.04.2026 OBLICZANIE TERMINU PRZEDAWNIENIA ZALEGŁOŚCI PODATKOWYCH i NADPŁAT na praktycznych przykładach – podatki lokalne i opłata śmieciowa Liczba miejsc ograniczona!
27-28.04.2026 EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2026 – ELEKTRONICZNE UPOMNIENIA i TYTUŁY WYKONAWCZE, ZARZUTY do WIERZYCIELA oraz EGZEKUCJA z NIERUCHOMOŚCI w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Najnowsza książka GRATIS! DODATKOWY TERMIN! OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!