Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie wynagrodzenia za inkaso po śmierci inkasenta! Do pobrania w całości
Kwestią niebudzącą wątpliwości jest zebranie i terminowe rozliczenie kwot podatków przez zmarłego inkasenta. Wypełnił zatem funkcję zdefiniowaną w art. 9 Ordynacji podatkowej oraz zrealizował obowiązki wynikające z treści uchwały Nr VII/70/24 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 25 października 2024 r. w sprawie poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego od osób fizycznych w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wysokości wynagrodzenia za inkaso. Powyższa konstatacja oznacza, że inkasentowi przysługuje wynagrodzenie prowizyjne obliczone zgodnie z zapisami uchwały w wysokości 9% zainkasowanych kwot podatków. (..)
Inkasenci w miejscowej i uzdrowiskowej do lamusa! Od 1.01.2027 będzie płatnik! Zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych podpisane!
Prezydent podpisał ustawę z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zmiany w opłatach lokalnych tj. miejscowej i uzdrowiskowej zgodnie z uchwaloną ustawą zmieniającą mają wejdą w życie od 1.01.2027.
Zgodnie z deklaracją projektodawcy przedstawioną w uzasadnieniu zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych służą uporządkowaniu i doprecyzowaniu obowiązujących przepisów w zakresie opłat miejscowej i uzdrowiskowej, a także uproszczeniu poboru wskazanych danin publicznych. W zakresie opłaty miejscowej przewiduje się dodatkowo zmiany, które mają umożliwić wprowadzenie tej opłaty w miejscowościach, w których obecnie nie jest możliwe jej pobieranie, z uwagi na niespełnienie warunków dotyczących czystości powietrza.
Ustawa zmieniająca m.in. rozszerza zakres opłaty miejscowej, likwiduje inkaso w opłacie miejscowej i uzdrowiskowej, a w zamian wprowadza instytucję płatnika w tych opłatach.
Pilne! Zmiany w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych czekają tylko na podpis prezydencki!
Senat RP przyjął 24 września 2026 r. bez poprawek ustawę z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zmiany w opłatach lokalnych tj. miejscowej i uzdrowiskowej zgodnie z uchwaloną ustawą zmieniającą mają wejść w życie od 1.01.2027.
Ustawa zmieniająca m.in. rozszerza zakres opłaty miejscowej, likwiduje inkaso w opłacie miejscowej i uzdrowiskowej, a w zamian wprowadza instytucję płatnika w tych opłatach.
Wejście w życie zmian uzależnione jest od podpisu prezydenckiego. Tekst uchwalonej ustawy znajdziecie pod linkiem poniżej:
Pilne! Inkaso opłat lokalnych do likwidacji! Będą płatnicy, a zmiany już od 1.01.2027! Więcej gmin będzie mogło wprowadzić opłatę miejscową! Rada Ministrów przyjęła projekt i skierowała go do Sejmu RP!
Skuteczny pobór opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej uniemożliwia zakres odpowiedzialności inkasenta ograniczony do opłat pobranych i niewpłaconych, i tylko w niewielkim stopniu na pobieranie przez nich tych opłat ma wpływ wprowadzenie przez radę gminy wynagrodzenia za inkaso.
Narzędziem, które miało zapobiec sytuacjom niepobierania opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej przez inkasentów tych opłat było umożliwienie radom gmin wprowadzenia obowiązku prowadzenia przez inkasentów ewidencji osób zobowiązanych do uiszczania opłaty miejscowej, a następnie również opłaty uzdrowiskowej. Powyższe rozwiązanie okazało się niewystarczające dla zapewnienia pobierania opłat, a tym samym do zapewnienia gminom należnych wpływów z tytułu opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej.
Wobec powyższego, jak i z uwagi na często zmieniający się krąg inkasentów, co wymaga każdorazowej zmiany uchwały rady gminy określającej imiennie osoby inkasentów, obowiązujące rozwiązania dotyczące poboru opłat są nieefektywne.
Obecnie pobór opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej, w większości przypadków, jest realizowany przez wyznaczonych inkasentów tych opłat. Inkasentami są osoby fizyczne (np. sołtys lub pracownik urzędy gminy), osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, prowadzące: hotele, ośrodki wypoczynkowe, pensjonaty, sanatoria, kwatery, wynajmujące domy letniskowe, campingi, pola namiotowe.
Ze względu na mankamenty istniejących rozwiązań w zakresie poboru opłat, a w szczególności z uwagi na nieskuteczność ich poboru przez inkasenta, proponuje się wprowadzenie obowiązkowego poboru opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej przez płatników, tj. przez podmioty świadczące usługi zakwaterowania.
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Płatnik, który nie wykonał tych obowiązków, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany i niewpłacony. W przypadku płatnika jest zatem szerszy zakres odpowiedzialności niż w przypadku inkasenta, który odpowiada jedynie za podatek pobrany i niewpłacony.
Płatnicy będą pobierać opłatę miejscową i opłatę uzdrowiskową od osób zobowiązanych do ich zapłaty ostatniego dnia świadczenia usługi zakwaterowania. Z tytułu terminowego wpłacenia prawidłowo pobranej opłaty miejscowej lub opłaty uzdrowiskowej płatnikom przysługiwać będzie wynagrodzenie w wysokości 10% pobranej opłaty. Kwota obliczona w ten sposób będzie minimalnym wynagrodzeniem, gdyż rada gminy będzie mogła podwyższyć jego wysokość w drodze uchwały. Płatnik będzie pomniejszał pobraną opłatę miejscową albo opłatę uzdrowiskową przed wpłaceniem jej na rachunek właściwego organu podatkowego o przysługujące mu wynagrodzenie.
Zaproponowane w projekcie ustawowe minimalne wynagrodzenie płatnika opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej w wysokości 10% kwoty tych opłat zostało ustalone na podstawie analizy stawek wynagrodzeń inkasentów, dotychczas uchwalanych przez rady gmin.
Rozwiązanie to jest korzystniejsze niż obecne rozwiązanie w zakresie opłaty za inkaso, gdyż w myśl obowiązujących przepisów rada gminy może, ale nie musi, wprowadzić wynagrodzenie dla inkasenta, jak również nie jest określona minimalna wysokość wynagrodzenia za inkaso, w razie jego wprowadzenia.
Płatnik będzie zobowiązany wydać potwierdzenie dokonania wpłaty na poczet należnej opłaty miejscowej albo opłaty uzdrowiskowej lub opłaty miejscowej albo opłaty uzdrowiskowej.
Płatnicy będą prowadzić, odrębnie dla każdego obiektu, w którym będą świadczyć usługi zakwaterowania, rejestr opłaty miejscowej albo rejestr opłaty uzdrowiskowej.
Projekt zaplanowany jest na IV kwartał 2026 r.
Projektowane zmiany planowane są na 1.01.2027. Likwidacja inkasa to jedna z propozycji zmian. Zmiany w zakresie opłaty uzdrowiskowej i opłaty klimatycznej są daleko idące. Zasadniczo rozszerzy się zakres miejscowości, gdzie opłata klimatyczna będzie mogła zostać wprowadzona. Jak podano w uzasadnieniu po zmianie będzie ona możliwa dla przykładu w Szczyrku czy Krakowie.
Źródło; uzasadnieni do projektu nowelizacji z 10.09.2026 r. ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Znowu błędy podczas kontroli RIO! Braki w czynnościach sprawdzających, wynagrodzenie inkasenta bez zaokrąglenia i niewykazanie skutków umorzenia w Rb-27S!
Niewykazanie skutków decyzji wydanej przez organ podatkowy na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tj. decyzji z dnia 19.02.2024 r. w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych w kwocie 4.004,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 184,00 zł, w sprawozdaniach:
Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych za okres od początku roku do dnia 31.12.2024 r. (dz. 756 rozdz. 75616 § 034 – 4.004,00 zł i § 091 – 184,00 zł),
Rb-PDP z wykonania dochodów podatkowych za okres od początku roku do dnia 31.12.2024 r. (wiersz A7 – podatek od środków transportowych, kol. Umorzenie zaległości podatkowych – 4.004,00 zł).
Powyższy stan jest niezgodny z przepisem § 9 ust. 1 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej, w związku z zapisami ujętymi w § 3 ust. 1 pkt 10 lit. a Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiącej załącznik nr 37 do ww. rozporządzenia.
Niedołożenie w 2024 r. należytych starań podczas czynności sprawdzających, wymaganych w art. 272 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, mających na celu stwierdzenie formalnej poprawności złożonych przez podatników deklaracji na podatek od środków transportowych (os. fizyczne) i ustalenie stanu faktycznego, W konsekwencji zaniechano czynności określonych w art. 274 § 1 i art. 274a § 2 ww. ustawy, w sytuacji gdy podatnicy nie wskazali wszystkich danych pojazdów opodatkowanych (np. rodzaju zawieszenia, DMC oraz liczby osi pojazdu).
RIO zaleca: dokonywanie w oparciu o przepis art. 272 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111, z późn. zm.) weryfikacji poprawności składanych przez podatników deklaracji na podatek od środków transportowych, z zachowaniem szczególnej staranności, w celu ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. W sytuacji stwierdzenia braków lub nieprawidłowości, korygowanie deklaracji bądź wzywanie podatników do złożenia korekt deklaracji, udzielenia wyjaśnień lub uzupełnienia deklaracji na podstawie art. 274 § 1 lub art. 274a § 2 ww. ustawy.
Niezaokrąglanie do pełnych złotych wynagrodzeń przysługujących inkasentom podatków lokalnych (rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób fizycznych) od sierpnia 2024 r. (III i IV rata 2024 r.) do dnia kontroli zagadnienia (09.09.2025 r.). Powyższe jest niezgodne z przepisem art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa stanowiącym m.in., że wynagrodzenia przysługujące inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Kraków z dnia 17.02.2026 r., znak: WK.6130.39.25.
