Czy z kwoty pobranego przez inkasenta podatku można potrącić zaległości podatkowe podatnika? Przypominamy wyjaśnienie Ministerstwa Finansów do pobrania w całości!

Czy z kwoty pobranego przez inkasenta podatku można potrącić zaległości podatkowe podatnika? Przypominamy wyjaśnienie Ministerstwa Finansów do pobrania w całości!

Dzisiaj termin płatności dla inkasentów podatków lokalnych. Częstym pytaniem jest czy z kwoty pobranej przez inkasenta, przy istniejących zaległościach podatkowych na kartotece można czy należy zaliczyć kwotę pobranego podatku przez inkasenta w pierwszej kolejności na zaległości podatkowe.

Inkaso, obok zapłaty jest odrębną formą wygaszania zobowiązań podatkowych. Sprawę naświetliło Ministerstwo Finansów.

Zgodnie z art. 62 §  1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.

Całe wyjaśnienie do pobrania poniżej:

Nasze szkolenia na marzec 2026:

25-26.03.2026 EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2026 – ELEKTRONICZNE UPOMNIENIA i TYTUŁY WYKONAWCZE, ZARZUTY do WIERZYCIELA oraz EGZEKUCJA z NIERUCHOMOŚCI w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Najnowsza książka GRATIS! Liczba miejsc ograniczona!

31.03.2026 JAK SPORZĄDZIĆ SPRAWOZDANIE BUDŻETOWE Rb – 27S wg. ZALECEŃ MINISTERSTWA FINANSÓW i RIO? DOCHODY WYKONANE, ZALEGŁOŚCI NETTO i SKUTKI na praktycznych przykładach – podatki lokalne i opłata śmieciowa. Liczba miejsc ograniczona!

22.04.2026 CO DALEJ z HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ? PLANOWANE ZMIANY oraz WPIS HIPOTEKI, DTW i KTW 2026 w praktyce – podatki lokalne i opłata śmieciowa Liczba miejsc ograniczona!

Dramat podczas kontroli RIO! Gmina sama sobie obniżyła podatek od nieruchomości do zapłaty o 158.511 zł! O kontrolach podatkowych można zapomnieć, a kwitariusze poprawiane długopisem i pobieranie przez inkasentów zaległości podatkowych!

Dramat podczas kontroli RIO! Gmina sama sobie obniżyła podatek od nieruchomości do zapłaty o 158.511 zł! O kontrolach podatkowych można zapomnieć, a kwitariusze poprawiane długopisem i pobieranie przez inkasentów zaległości podatkowych!

Przeprowadzona kontrola deklaracji złożonej przez Urząd Gminy M. pozwoliła ustalić, iż podatnik nie ujawnił w niej gruntów o łącznej powierzchni 239.601 m2 będących gruntami Skarbu Państwa, które są we władaniu gminy Milejczyce oraz gruntów będących w jej posiadaniu na zasadach posiadania samoistnego, co skutkowało zaniżeniem wartości deklarowanego podatku o 158,511 zł.

Opis zawarty na str. 70 protokołu kontroli wskazuje, iż w 2024 r. organ podatkowy nie przeprowadzał kontroli podatkowych. Taki stan rzeczy stanowi naruszenie ustawowych obowiązków wynikających z art. 281 Ordynacji podatkowej. Należy mieć na uwadze, że ustawodawca przepisem tym przydzielił organowi podatkowemu powinność weryfikowania sposobu wywiązywania się podatników z obowiązków wynikających z przepisów materialnego prawa podatkowego. Zaniechanie przeprowadzenia kontroli stanowi więc naruszenie przepisów ustawy oraz skutkuje tym, iż organ podatkowy nie pozyskuje informacji dotyczących przedmiotów opodatkowania i możliwości porównania ich ze złożonymi informacjami (deklaracjami) podatkowymi. Ustalenia kontroli wskazują również, że baza informacji, do których ma dostęp kontrolowana jednostka przez sieć internetową nie zawiera informacji o budynkach i budowlach posiadanych przez podatników z terenu gminy.

A zatem organ podatkowy ma ograniczony dostęp do danych niezbędnych przy ustalaniu podatku od nieruchomości, np. powierzchni użytkowej budynków lub posiadanych budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dokumentacja kontrolna jest uzupełnieniem akt podatkowych, które są wykorzystywane podczas przeprowadzania czynności sprawdzających. Zgodnie bowiem z art. 272 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobligowany do weryfikowania wpływających dokumentów m.in. pod kątem zgodności danych w nich zawartych ze stanem faktycznym. Zweryfikowanie takich parametrów jak wartość budowli czy powierzchnia użytkowa budynków oraz sposób ich wykorzystania nie jest możliwe w oparciu o zapisy ewidencji gruntów i budynków. Sprawdzenie tego rodzaju informacji umożliwia jedynie pozyskiwanie dokumentacji technicznej lub księgowej posiadanej przez podatnika.

W zakresie rachunkowości podatków i opłat lokalnych, według opisu znajdującego się na str. 110-111 protokołu kontroli, ustalono następujące nieprawidłowości:
a) 7 przypadków poprawiania długopisem kopii kwitariuszy k-103 służących do poboru podatków (inkasenci złożyli wyjaśnienia stanowiące załącznik do protokołu kontroli);
b) przypadki poboru zaległości podatkowych przez inkasenta. Z treści art. 9 Ordynacji podatkowej wynika, że inkasent jest uprawniony wyłącznie do poboru podatku, a więc należności, która powinna być uiszczona przez podatnika do upływu terminu płatności. Po upływie terminu płatności podatku należność staje się zaległością podatkową, której nie można utożsamiać z podatkiem, co oznacza, że nie może być pobierana przez inkasenta.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Białystok z dnia 19 stycznia 2026 r., (znak: RIO.I.6001-10/25.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.

RIO w szoku podczas kontroli w gminie! Salda konta 221 na 31.12 nie zgadzają się z saldami na 01.01! Inkasencie pobierają zaległości, a w księgowości dodatkowo błędy w przypisach!

RIO w szoku podczas kontroli w gminie! Salda konta 221 na 31.12 nie zgadzają się z saldami na 01.01! Inkasencie pobierają zaległości, a w księgowości dodatkowo błędy w przypisach!

Niezachowana została zasada ciągłości bilansowej, skutkująca niezgodnością bilansu otwarcia (BO) na dzień 1.01.2024 r. z bilansem zamknięcia (BZ) na dzień 31.12.2023 r., w zakresie sald Wn i Ma kont jednostki Urząd: 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych”, 225 „Rozrachunki z budżetami”, 800 „Fundusz jednostki” oraz 860 „Wynik
finansowy”, tj.:
– konto 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” na dzień 31.12.2023 r.
wykazywało saldo Wn na kwotę 631.877,24 zł i saldo Ma na kwotę 20.936,51 zł,
natomiast na dzień 1.01.2024 r. konto 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych”
wykazywało saldo Wn na kwotę 621.950,39 zł i saldo Ma na kwotę 11.009,66 zł; (..).

W 2024 r. inkasenci pobrali zaległości podatkowe w kwocie ogółem 1.584,00 zł, czym naruszono art. 9 ustawy Ordynacja podatkowa oraz postanowienia uchwał Nr: LXII/570/2023 Rady Miejskie z dnia 27 października 2023 r. oraz Nr VI/50/2024 Rady Miejskiej z dnia 7 października 2024 r. w sprawie zarządzenia poboru podatków w drodze inkasa, określenia inkasentów oraz wysokości wynagrodzenia za inkaso.

W zakresie prowadzenia ewidencji podatków stwierdzono, że wystąpiły przypadki:
-przypisu podatku od nieruchomości od osób prawnych na szczegółowych kontach
podatników pod inną datą niż skutecznie złożonej deklaracji,
-przypisu podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego od osób fizycznych na
szczegółowych kontach podatników pod inną datą niż data doręczenia podatnikowi
decyzji w sprawie wymiaru podatku.
Nieprawidłowości naruszają § 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego17, w związku z art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa.

RIO zaleca: stany aktywów i pasywów (BZ) występujące w bilansie zamknięcia ksiąg rachunkowych wprowadzać w tej samej wysokości w bilansie otwarcia (BO) do ksiąg rachunkowych następnego roku obrotowego, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o rachunkowości, mając na uwadze art. 13 ust. 5 tej ustawy, zgodnie z którym przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera należy zapewnić automatyczną kontrolę ciągłości zapisów, przenoszenia obrotów lub sald.

RIO zaleca: zobowiązać inkasentów do przestrzegania przepisów w zakresie poboru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w drodze inkasa, stosownie do obowiązującej w zakresie inkasa uchwały Rady Miejskiej.

RIO zaleca: Przypisów i odpisów należności z tytułu podatków dokonywać zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla jednostek samorządu terytorialnego, w związku z art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach z dnia 31.10.2025 r., znak: WK.60.8.2025.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

Niebawem oferta

Przypominamy! Nowy obowiązek gminy od 1.01.2026! Ubezpieczenie sołtysów – inkasentów!

Przypominamy! Nowy obowiązek gminy od 1.01.2026! Ubezpieczenie sołtysów – inkasentów!

Na bieżąco informujemy Was o nowościach i zmianach w przepisach i to nie tylko stricte podatkowych. Dzisiaj przypomnienie jednej z nowości 2026. W Dzienniku ustaw z 21 października 2025 roku pod poz. 1436 opublikowana została ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim. Ustawodawca zdecydował się na dodanie nowego przepisu, który dotyczyć będzie inkasentów podatków i opłat lokalnych.

Gmina zapewnia członkom organu wykonawczego jednostki pomocniczej ubezpieczenie od odpowie dzielności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, zaistniałych w związku z wykonywaniem zadań związanych z obowiązkami inkasenta oraz poborem podatków w drodze inkasa oraz realizacją umów, o których mowa w art. 48 ust. 1b – nowy przepis dodany do ustawy o samorządzie gminnym – art. 37c.

Zmiana wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Należy przekazać skarbnikom gminy informacje o konieczności zaplanowania środków w budżecie gminy po stronie wydatkowej na ubezpieczenie sołtysów, w tym w zakresie zadań inkasenta i związanych z poborem w drodze inkasa.

Zgodnie z uzasadnieniem nowelizacja zakłada wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, podczas wykonywania jego zadań. Zwłaszcza sołtysi, wykonując w terenie swoje zadania związane w doręczaniem dokumentów podatkowych, narażeni są na niebezpieczeństwo uszczerbku na zdrowiu, a w sytuacjach wypadków z tym związanych pozostają bez odszkodowania. Część gmin ubezpiecza sołtysów, ale należy to ujednolicić w odniesieniu do całego kraju. Poza tym, w ocenie wnioskodawców przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach są w tym zakresie niewystarczające.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

Niebawem oferta

Pilne! Nowy obowiązek gminy od 1.01.2026! Ubezpieczenie sołtysów – inkasentów!

Pilne! Nowy obowiązek gminy od 1.01.2026! Ubezpieczenie sołtysów – inkasentów!

Na bieżąco informujemy Was o nowościach i zmianach w przepisach i to nie tylko stricte podatkowych. Dzisiaj kolejna zmiana ustawy i jednocześnie nowość 2026. W Dzienniku ustaw z 21 października 2025 roku pod poz. 1436 opublikowana została ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim. Ustawodawca zdecydował się na dodanie nowego przepisu, który dotyczyć będzie inkasentów podatków i opłat lokalnych.

Gmina zapewnia członkom organu wykonawczego jednostki pomocniczej ubezpieczenie od odpowie dzielności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, zaistniałych w związku z wykonywaniem zadań związanych z obowiązkami inkasenta oraz poborem podatków w drodze inkasa oraz realizacją umów, o których mowa w art. 48 ust. 1b – nowy przepis dodany do ustawy o samorządzie gminnym – art. 37c.

Zmiana wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Należy przekazać skarbnikom gminy informacje o konieczności zaplanowania środków w budżecie gminy po stronie wydatkowej na ubezpieczenie sołtysów, w tym w zakresie zadań inkasenta i związanych z poborem w drodze inkasa.

Zgodnie z uzasadnieniem nowelizacja zakłada wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, podczas wykonywania jego zadań. Zwłaszcza sołtysi, wykonując w terenie swoje zadania związane w doręczaniem dokumentów podatkowych, narażeni są na niebezpieczeństwo uszczerbku na zdrowiu, a w sytuacjach wypadków z tym związanych pozostają bez odszkodowania. Część gmin ubezpiecza sołtysów, ale należy to ujednolicić w odniesieniu do całego kraju. Poza tym, w ocenie wnioskodawców przepisy ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach są w tym zakresie niewystarczające.

Nasze szkolenia na jesień 2025:

22-23.10.2025 AKTUALNE PROBLEMY KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ. CO DALEJ z ROZLICZANIEM WPŁAT? PLANOWANE ZMIANY OP, ROZLICZANIE WPŁAT i KSIĘGOWANIE PODATKÓW w DRODZE WEDŁUG ZALECEŃ RIO – podatki lokalne i opłata śmieciowa. Voucher szkoleniowy 150 zł.

13.11.2025 MAŁŻONKOWIE w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ Niższa cena szkolenia do 7.11.2025.

19.11.2025 CO DALEJ z PRZEDAWNIENIEM PODATKÓW? PLANOWANE ZMIANY i OBLICZANIE TERMINU PRZEDAWNIENIA w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Niższa cena szkolenia do 14.11.2025