Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie opłaty śmieciowej! Do pobrania w całości!
Na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nieruchomość ma charakter mieszany, jeżeli w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy1, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, lecz prowadzona jest działalność mogąca powodować powstawanie odpadów komunalnych. Dla takich nieruchomości ustawodawca przewidział odrębne zasady ustalania opłaty – zgodnie z art. 6j ust. 4 opłata stanowi sumę opłat dla obu części nieruchomości
Oznacza to, że objęcie systemem gminnym części niezamieszkałej jest zasadne wyłącznie wtedy, gdy odpady komunalne faktycznie powstają lub mogą powstawać w związku ze sposobem użytkowania nieruchomości,
RIO w szoku podczas kontroli podatków w gminie! Decyzje wymiarowe są, a informacji podatkowych nie odnaleziono w archiwum! Przypisy podatków pod datą sporządzenia decyzji, a upomnienia i tytuły wykonawcze ze znacznym opóźnieniem!
Kontrola podejmowanych przez organ podatkowy działań zmierzających do wyegzekwowania od dłużników zaległych kwot z tytułu podatków oraz opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2024 rok wykazała, w badanej próbie, że: 1) wystąpiły przypadki podejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych poprzez wysyłanie upomnień, wystawienie tytułów wykonawczych i przekazanie ich do realizacji ze znacznym opóźnieniem, a mianowicie: a) w przypadku podatnika podatku rolnego i od nieruchomości, dla którego prowadzono konto szczegółowe nr 00001930 tytuły wykonawcze na zaległości za lata 2021-2024 wystawiono dopiero w roku 2025, b) w przypadku 5 na 6 kontrolowanych płatników opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pomimo wcześniej wysyłanych upomnień, tytuły wykonawcze na zaległości od roku 2020 do 2024 roku wystawiono ze znacznym opóźnieniem tj. w latach 2024 i 2025. Powyższe działanie stanowiło naruszenie: – art. 42 ust. 5 w związku z art. 9 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, – art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a oraz § 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 208, poz. 1375);
We wszystkich kontrolowanych sprawach w zakresie podatników podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego (osoby fizyczne), organ podatkowy nie posiadał w aktach sprawy informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji o gruntach i lasach złożonych przez tych podatników, które stosownie do treści art. 21 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stanowiły podstawę wymiaru podatku ustalanego decyzjami organu podatkowego w 2024 roku. Stanowiło to naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164, ze zm.), nakładającego na organy jednostek samorządu terytorialnego obowiązek zapewnienia odpowiedniej ewidencji, przechowywania oraz ochrony przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji nadsyłanej i składanej do nich w sposób odzwierciedlający przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw zgodnie z § 37 i § 39 ust. 1 pkt 3 Instrukcji kancelaryjnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz. U. Nr 14, poz. 67, ze zm.): a) zezwalającego na przekazanie dokumentacji sprawy do archiwum zakładowego dopiero po zakończeniu tej sprawy, b) nakazujący przechowywanie dokumentacji spraw zakończonych dwa lata, licząc od pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym sprawa została zakończona, przed przekazaniem do archiwum zakładowego. Podinspektor Referatu Finansowego złożyła wyjaśnienie następującej treści: (…) Informacje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości oraz rolnego złożone w latach wcześniejszych przez podatnika nie zostały odnalezione w archiwum, prawdopodobnie z uwagi na upłynięcie dziesięcioletniego okresu przechowywania dokumentów zgodny z instrukcją kancelaryjną”;
Przypisów należności z tytułu podatków: rolnego, od nieruchomości i leśnego oraz łącznego zobowiązania pieniężnego na kontach osób fizycznych dokonywano pod inną datą niż faktyczna data doręczenia decyzji wymiarowej na rok 2024. Ustalono, że przypisu należności podatkowych za 2024 rok dokonano pod datą 17 stycznia 2024 r., to jest datą sporządzenia decyzji. Powyższe naruszało: a) art. 21 §1 pkt 2 w związku z art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika, że zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w ustawach podatkowych, powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, b) art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego wynika, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, c) § 3 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375), z których wynika obowiązek komórki organizacyjnej w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego zajmującej się rachunkowością podatków prowadzenia w księgach rachunkowych urzędu prawidłowej ewidencji zobowiązań podatkowych stanowiących obciążenie konta podatnika (przypisów) udokumentowanych decyzjami.
Gminy i związki będą musiały zwrócić opłatę śmieciową za lata wstecz? NSA w składzie 7 sędziów zdecyduje
Sprawa jest poważna, a w przypadku niektórych miast nadpłaty z tytułu opłaty śmieciowej mogą wynieść nawet miliony złotych. W przypadku jednej ze spółdzielni mieszkaniowej żądanie zwrotu opłaty wynosi aż 17 milionów zł! Spółdzielnia uzyskała już korzystny wyrok kasacyjny Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt III FSK 1232/24 uznał, że zwrot nadpłaconej opłaty za wywóz odpadów należy się za okres, w którym obowiązywały podwyżki, jeśli ostatecznie uchwała je nakładająca została unieważniona. NSA stwierdził, że gmina nie może pobierać opłat bez podstawy prawnej. Należy zatem przyjąć, że obowiązywała poprzednia podstawa (uchwała) – z niższymi opłatami – a różnica podlega zwrotowi. W praktyce może to stanowić furtkę do żądania zwrotu takiej różnicy także w innych podobnych sprawach.
Sprawa jednak powraca w kolejnym mieście, gdzie Spółdzielnia mieszkaniowa zażądała zwrotu opłaty śmieciowej. Jednak w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował, że przekaże zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi 7 sędziów NSA.
Czy stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności przepisów uchwały, o której mowa w art. 6k ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 z późn. zm.), uzasadnia złożenie korekty deklaracji, o której mowa w art. 6m tej ustawy, a także żądanie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.), jeżeli gmina dokonała odbioru opadów komunalnych od podmiotu, który tę opłatę uiścił. Zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia przez 7 sędziów NSA, sygn. akt III FPS 1/26.
RIO w szoku! Gmina 8 lat przyjmowała płatności podatków kartą bez uchwały rady! Dopuszczono także do przedawnienia zaległości podatkowych, a dla burmistrza nie było komu wydać decyzji podatkowej!
W Urzędzie Miejskim od 2018 roku przyjmowano wpłaty bezgotówkowe za pośrednictwem dwóch terminali mimo, że Rada Miejska Gminy .. nie podjęła uchwały o dopuszczeniu zapłaty podatków i opłat, stanowiących dochody budżetu .. za pomocą innego instrumentu płatniczego, na którym jest przechowywany pieniądz elektroniczny (karty płatniczej), co było niezgodne z art. 61a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.).
W trakcie czynności kontrolnych Rada Miejska Gminy .. podjęła uchwałę nr XXII/85/2025 z dnia 24 września 2025 r. w sprawie dopuszczenia zapłaty podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, stanowiących dochody budżetu .. za pomocą innego instrumentu płatniczego.
W 2024 r. nie wystąpiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o wyznaczenie organu właściwego do załatwiania spraw podatkowych dla Pani .. Burmistrza Gminy .. od 6 maja 2024 r., ani dla Pani Skarbnik .. oraz osób z nimi spowinowaconych – wymienionych w art. 132 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W 2025 r. wystąpiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o wyznaczenie organu właściwego do załatwiania spraw podatkowych dla Pani .. Burmistrza Gminy .. oraz dla Pani Skarbnik
U podatnika konto nr 00001366 wpłatę zaległości z egzekucji komorniczej 30,52 zł, dotyczącą należności głównej, dokonaną w 2024 roku zaksięgowano na poczet bieżącej należności zamiast na poczet zaległości za 2022 rok, co naruszyło przepisy art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o rachunkowości, a także § 3 pkt 1 w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.
W badanej próbie stwierdzono, m.in. że dopuszczono do przedawnienia należności z opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi w łącznej kwocie 8 686,00 zł (dotyczy 2 dłużników).
Należności przedawnione widniały w ewidencji księgowej, co było niezgodne z przepisami art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W trakcie kontroli odpisano przedawnione zaległości.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2025 r., znak: WK.4022.33.2025.
Uwaga na pułapki e-Doręczeń! Deklaracja na opłatę śmieciową przez e-Doręczenia bez uchwały RM niemożliwa! A co z e-PUAP-em?
Dzisiaj krótko na temat deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i możliwości jej złożenia za pośrednictwem e-Doręczeń. W zakresie informacji i deklaracji na podatki lokalne stosowne wyjaśnienia przekazało Ministerstwo Finansów. Nie ma natomiast wyjaśnień w zakresie opłaty śmieciowej.
Po pierwsze zgodnie z art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia, informacje wskazane w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.) oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone.
W zakresie opłaty śmieciowej rada gminy zobowiązana jest określić uchwałą warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Uchwała jest aktem prawa miejscowego wydawana na podstawie ustawowej delegacji.
W przypadku, gdy rada gminy wskazała, że deklaracja składana jest za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej ePUAP to od 1.01.2026 ten sposób składania deklaracji śmieciowej może być nadal stosowany. Deklaracja śmieciowa złożona za pośrednictwem e-PUAP jest skuteczna.
Za budzącą wątpliwości należy uznać praktykę niektórych urzędów, które wyłączyły od 1.01,2026 adres e-PUAP. Na skrzynce e-PUAP ich adres nie istnieje i nie ma możliwości przesłania deklaracji śmieciowej, gdzie ich uchwały dopuszczają taką możliwość.
Taka sama sytuacja dotyczy informacji i deklaracji na podatki lokalne, gdzie zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 czerwca 2019 r. w sprawie sposobu przesyłania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości za pomocą środków komunikacji elektronicznej informacje i deklaracje mogą być przesyłane z wykorzystaniem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP).
W przypadku braku aktualizacji uchwały w sprawie deklaracji śmieciowej i dopuszczenia możliwości składania tej deklaracji za pośrednictwem adresu do doręczeń elektronicznych właściciel nieruchomości, który posiada ADE nie ma możliwości składania takiej deklaracji na adres do doręczeń elektronicznych. Złożenie deklaracji do organu podatkowego w formie pliku PDF odpowiednio podpisanego przez właściciela nieruchomości na ADE urzędu będzie oznaczać, że taka deklaracja nie została skutecznie złożona.
Wskazane jest zatem jak najszybsze zaktualizowanie uchwały i dopuszczenie możliwości składania deklaracji śmieciowej na adres do doręczeń elektronicznych organu podatkowego. Niemniej jednak decyzję w tym zakresie podejmuje rada gminy.