Podatnik nie ujawnił zaległości w restrukturyzacji? Układ nie wiąże gminy! NSA potwierdza
Art. 166 ust. 1 ustawy P.r. układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. Natomiast według art. 166 ust. 2 ustawy P.r. układ nie wiąże wierzycieli, których dłużnik nie ujawnił i którzy nie byli uczestnikami postępowania. I nie jest istotny powód tego nieujawnienia. Nieujawnienie uzasadniane nieuznawaniem długu również będzie objęte hipotezą art. 166 P.r. Zaakceptować należy pogląd, który jest również prezentowanym w piśmiennictwie, że warunkiem jest uznanie, że w danym przypadku rozsądny dłużnik powinien się liczyć z potencjalnym istnieniem zobowiązania. Ocena restrukturyzowanego w zakresie nieuznania długu powinna być wyrażona z jednoczesnym ujawnieniem takiego spornego długu (zob. Witosz Aleksander Jerzy (w:) Torbus Andrzej (red.), Witosz Aleksander Jerzy (red.), Witosz Antoni (red.), Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz LEX/el. 2016, art. 166).
Układ przyjęty w przyspieszonym postępowaniu układowym nie obejmował zobowiązania podatkowego w CIT. Układ nie wiąże wierzycieli, których dłużnik nie ujawnił i którzy nie byli uczestnikami postępowania układowego, a bezsporne jest, że wierzyciel podatkowy nie był uczestnikiem postępowania układowego.
Wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2026 r., sygn. akt III FSK 400/26.
Analogiczna sytuacja może mieć miejsce w podatkach lokalnych. W przypadku nie „wciągnięcia” zaległości podatkowych przez podmiot restrukturyzowany na listę wierzytelności, w tym chociażby na listę wierzytelności spornych powoduje, że wierzyciel nie jest uczestnikiem tego postępowania z winy podatnika. Ma zatem prawo dochodzenia zaległości podatkowych na zasadach ogólnych.
Do przedawnienia podatków w restrukturyzacji stosujemy dodatkowo przepisy Prawa restrukturyzacyjnego! NSA zdecydował
Niezmiernie miło mi napisać o niniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdyż jest on potwierdzeniem mojej wykładni przepisów dotyczących przedawnienia w postepowaniach restrukturyzacyjnych i stosowania przepisów Prawa restrukturyzacyjnego jako dodatkowych okoliczności związanych z wydłużeniem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Tematyka ta poruszana była wielokrotnie na moich szkoleniach, jak i w ostatniej mojej książce „Przedawnienie podatków i opłat lokalnych na praktycznych przykładach”.
Artykuł 312 ust. 6 Prawa restrukturyzacyjnego stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do art. 70 Ordynacji podatkowej, wzbogacające katalog przyczyn zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że warunkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 312 ust. 6 p.r., jest legitymowanie się przez wierzyciela (organ podatkowy) tytułem wykonawczym wystawionym przeciwko dłużnikowi. Proponowana przez skarżącego wykładnia tego przepisu stoi w sprzeczności nie tylko z jego gramatycznym brzmieniem, ale także celem tego uregulowania. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt II FSK 806/23.
Zgodnie z art. 312 ust. 6 Prawa restrukturyzacyjnego, w odniesieniu do roszczeń, co do których jest niedopuszczalne wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia, z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego bieg przedawnienia roszczenia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez czas trwania postępowania sanacyjnego. Przepis ten będzie miał odpowiednie zastosowanie do postępowania o zatwierdzenie układu.
Prawo restrukturyzacyjne zawiera także regulacje dotyczące postępowania układowego i przyśpieszonego postępowania układowego, związane z wydłużeniem terminu przedawnienia.
Dramat podczas kontroli RIO! Przypisy na nieżyjących, brak aktualizacji wyceny, a kwoty podatku objętego restrukturyzacją wykazywane w zaległościach netto!
Wystawiano decyzje wymiarowe na nieżyjących podatników i w konsekwencji dokonywano na ich kontach przypisów zobowiązań podatkowych, a w związku z brakiem wpłaty dokonywano odpisów zaległości. W roku 2024 dokonano odpisu za 2018 rok na łączną kwotę 1.845,10 zł tytułu przedawnienia (12 kont podatkowych) z tego: w podatku od nieruchomości kwotę 1.575,08 zł, w podatku rolnym kwotę 158,01 zł oraz w podatku leśnym kwotę 112,01 zł.
W opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2024 roku również dokonano przypisu, a następnie odpisu w kwocie 2.091,40 zł z tytułu przedawnienia (9 kont) za rok 2018, wobec dłużników dla których organ podatkowy posiadał wiedzę, że od kilku lat nie żyją.
Powyższe naruszało art. 201 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 205a § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – po zgłoszeniu się lub po ustaleniu spadkobierców zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach objętych zarządem sukcesyjnym albo po ustanowieniu, w trybie określonym odrębnymi przepisami, kuratora spadku. Natomiast zgodnie z art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa spadkobiercy podatnika (z zastrzeżeniami wskazanymi w powyższym przepisie) przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
W księgach rachunkowych Urzędu Gminy i Miasta w T. nie dokonywano odpisów aktualizujących należności przypadających gminie. Było to niezgodne art. 4 ust. 1 oraz art. 35b ustawy o rachunkowości. W przepisach wewnętrznych opisujących politykę rachunkowości ustalono, że konto 290 „Odpisy aktualizujące należności” służący do ewidencji odpisów aktualizujących należności wątpliwe”. Z protokołu inwentaryzacji metodą weryfikacji salda Ma konta 290 na dzień 31.12.2024 r. wynika, iż na koncie ewidencjonowano niezapłacone odsetki od: zaległych podatków i opłat, za zajęcie pasa drogowego, za użytkowanie wieczyste, czynsz dzierżawny, czynsz za lokale użytkowe opłaty przekształceniowej, rozgraniczanie nieruchomości, lokale mieszkalne.
Aktualizacji należności nie dokonywano od należności, z których zapłatą dłużnicy zalegali, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużników spłata należności w umownej kwocie nie była prawdopodobna oraz od należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności. Skutkiem powyższego przypadające należności w bilansie Urzędu Gminy wykazano w wysokości nieuwzględniającej odpisu aktualizującego.
Wartość należności aktualizuje się zgodnie z ustawą o rachunkowości, a odpisy aktualizujące wartość należności są dokonywane nie później niż na dzień bilansowy, stosownie do § 10 ust. 1 i 4 rozporządzenia, które stanowią, że: „wartość należności aktualizuje się zgodnie z ustawą o rachunkowości. Odpisy aktualizujące wartość należności są dokonywane nie później niż na dzień bilansowy.”
W zakresie sporządzania sprawozdań budżetowych stwierdzono naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 144, ze zm., od 27.03.2024 r. Dz. U. z 2024 r. poz. 454, ze zm.), a mianowicie w sprawozdaniu Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych samorządowej jednostki budżetowej od początku roku do dnia 31 grudnia 2024 r., w kolumnie 9 „zaległości netto” w poszczególnych podziałkach klasyfikacyjnych, wykazano zaległości objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, a mianowicie w przypadku: 1) podatnika, dla którego prowadzono konto szczegółowe nr N000818 wykazano zaległości w podatku od nieruchomości objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, w kwocie 11.122,76 zł.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2025 r., znak: WK.4022.5.2025.
Syndyk nie płaci zaległości podatkowych i co dalej?
Upadłość podatnika niesie za sobą określone konsekwencje dla organu podatkowego – wierzyciela. Po pierwsze pojawia się syndyk masy upadłości, po drugie gmina musi dokonać zgłoszenia wierzytelności, a po trzecie egzekucja administracyjna jest zablokowana. Co jednak z zaległościami podatkowymi po dniu upadłości i z jakich względów raz syndyk je płaci, a innym razem nie. Zawiłości Prawa upadłościowego jest wiele, a dodatkowo są to jedne z najtrudniejszych przepisów, a trudno też szukać w nich bezpośrednich odniesień do podatków czy zaległości podatkowych. Są to bowiem przepisy uniwersalne.
Z całą pewnością syndyka masy upadłości nie można „wysłać” do egzekucji administracyjnej za zaległości podatkowe powstałe po upadłości, Wierzyciel musi jednak „pilnować” swoich zaległości podatkowych i tam, gdzie można i trzeba podejmować określone działania przewidziane prawem i interwencje u sędziego – komisarza.
Wpływ upadłości na toczące się postępowanie egzekucyjne w administracji oraz nowe postępowania. Jakie działania powinien podjąć wierzyciel?
Czy możliwe jest upomnienie i tytuł wykonawczy? Jakie dokumenty są istotne dla wierzyciela? Jak zgłosić zaległości podatkowe na listę wierzytelności?
Zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką – czy wymagają zgłoszenia?
Zaległości podatkowe zgłoszone na listę wierzytelności i zaległości podatkowe po upadłości. Zakończenie lub umorzenie postępowania upadłościowego firmy.
Co z zaległościami po upadłości osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, a co z zaległościami spółek? Jakie działania może podjąć wierzyciel?
Plan spłaty wierzycieli – upadłość osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Umorzenie zaległości podatkowych niezaspokojonych w postępowaniu upadłościowym przez sąd.
Błędy i nieprawidłowości w podatkach przerażają! RIO ma co kontrolować! Układ sądowy i ratalny zaliczono do zaległości netto, SKO uchyliło decyzję, a gmina dalej ma przypis w księgowości i tłumaczy się postępowaniem podatkowym! Zawiadomienia w śmieciowej bez pouczenia o egzekucji!
Na koncie podatnika 02-00000708 dokonano przypisu podatku od nieruchomości w wysokości 2.423,00 zł na podstawie decyzji nr 2171 z dnia 22 stycznia 2024 r., która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (decyzją nr SKO-PF-4130/274/2024 z dnia 13 czerwca 2024 r.). Powyższe naruszało § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 208 poz. 1375). W sprawozdaniu Rb-27S z wykonania dochodów budżetowych za 2024 r. kwotę 2.423,00 zł wykazano jako zaległość. Wyjaśnienie złożyły inspektor – księgowość wymiarowa, inspektor – księgowość podatkowa oraz Skarbnik Miasta S.: „wyjaśniamy, że należność w wysokości 2.423,00 zł wynikająca z decyzji Nr 2171 z dnia 22.01.2024 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2024 r. widnieje na dzień 31.12.2024 r. w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym za 2024 r. podjętym na podstawie decyzji Samorządowego K. w Koninie Nr SKO-PF-4130/274/2024 z dnia 13.06.2024 r. Postępowanie w sprawie prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości za 2024 r. nie zostało jeszcze zakończone.”
Fakt, że po uchyleniu decyzji wymiarowej przez SKO i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia nie jest żadnym uzasadnieniem utrzymywaniem na kartotece przypisu na podstawie decyzji, której nie ma. Decyzja uchylająca SKO jest decyzją odpisową.
W zawiadomieniach o zmianie od dnia 1 stycznia 2022 r. wysokości stawki opłaty za gospodarowani odpadami komunalnymi przesłanych do właścicieli nieruchomości wnoszących opłaty, nie zawarto pouczenie iż stanowi ono podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Powyższe było niegodne z art. 6m ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowiącym, że: „w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu[…] Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego”. Inspektor ds. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyjaśniła: „Pouczenie o podstawie do wystawienia tytułu wykonawczego zawarte jest na każdym upomnieniu wysyłanym właścicielowi nieruchomości, jeśli nie uregulował należności za odpady komunalne (w załączeniu upomnienie). W przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na zawiadomieniu zostanie zawarty zapis o pouczeniu o podstawie do wystawienia tytułu wykonawczego.”
W sprawozdaniu Rb-27s z wykonania planu dochodów budżetowych samorządowej jednostki budżetowej od początku roku do dnia 31 grudnia 2024 r., w kolumnie 9 „zaległości netto” niezasadnie wykazano: a) w klasyfikacji: dział 756, rozdział 75615 § 0310 zaległości podatnika widniejącego pod nr ewidencyjnym 59-00000118 w kwocie 65.851,15 zł, które były objęte postępowaniem układowym wynikającym z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 10 lutego 2020 r.
W sprawozdaniu Rb-27s z wykonania planu dochodów budżetowych samorządowej jednostki budżetowej od początku roku do dnia 31 grudnia 2024 r., w kolumnie 9 „zaległości netto” niezasadnie wykazano w klasyfikacji: dział 756, rozdział 75616 § 0310 niewymagalne zobowiązanie podatnika w wysokości 857,00 zł, wynikające z decyzji nr FN.3221.08.2024 Burmistrza Miasta S. w sprawie rozłożenia na raty należności podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości od podatnika widniejącego pod ewidencyjnym 02-4113.
