Zgodnie z Prawem upadłościowym, postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie przysądzeniu własności nieruchomości, jeżeli przybicia prawomocnie udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca egzekucyjny wpłaci w terminie cenę nabycia.
Ponadto, po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.
Gdzie wysłać do egzekucji podatnika mieszkającego za granicą za zaległe podatki lokalne i opłatę śmieciową?
Zaległości podatkowe w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej podatnika czy właściciela nieruchomości mogą być sporym problemem dla pracowników odpowiadających za dochodzenie zaległości podatkowych. Brak działań w tym zakresie oznacza zawinione dopuszczenie do przedawnienia i działanie na szkodę gminy czy związku gmin.
Pracownicy zastanawiają się czy takie zaległości podatkowe można egzekwować w Polsce, a może wysłać do zagranicznego urzędu skarbowego, a jeszcze inni otrzymują błędną informację z urzędu skarbowego, że będzie to Biuro Łącznikowe.
Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zobowiązany ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terenie państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, organem egzekucyjnym, w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości, jest organ będący jednocześnie wierzycielem. W przypadku gdy wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustala się według siedziby wierzyciela. Kwestie egzekucji podatnika czy właściciela nieruchomości mieszkającego za granicą omawiane będą już na nadchodzącym szkoleniu21.05.2026 TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ. ZBIEG EGZEKUCJI z KOMORNIKIEM SĄDOWYM i PRAWIDŁOWE POSTĘPOWANIE WIERZYCIELI Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona!
RIO zaleca gminie podczas kontroli zaległości dochodzić od spadkobierców, odpisywać przedawnione podatki i konsekwentnie podejmować czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych!
RIO stwierdza podczas kontroli przypadek niepodejmowania działań mających na celu ustalenie następców prawnych właściciela nieruchomości zobowiązanych do wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
RIO zaleca w przypadku ustalenia, że właściciel nieruchomości nie żyje, nieuregulowane zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dochodzić od spadkobierców, po wydaniu i doręczeniu im decyzji o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców, stosownie do przepisów art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6q ust. 1 z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
RIO stwierdzapodczas kontroli przypadki niewystawiania lub niesystematycznego wystawiania upomnień i tytułów wykonawczych podatnikom posiadającym zaległości podatkowe.
RIO zaleca podejmować konsekwentne czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do osób posiadających zaległości podatkowe, wystawiając, po bezskutecznym upływie wyznaczonego w upomnieniu terminu płatności, tytuły wykonawcze, w związku z przepisami art. 6 § 1 i i art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r. poz. 268).
RIO stwierdza podczas kontroli wykazanie na koncie podatnika przedawnionych zaległości z tytułu podatku rolnego. RIO zaleca odpisywać z kont podatników zaległości podatkowe, które uległy przedawnieniu, w związku z przepisami art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej i art. 24 ust. 2 ustawy o rachunkowości.
Wierzyciel nie może sobie przesłać KTW czy DTW i wniosku o egzekucję do komornika sądowego! Rozporządzenie MF nie dotyczy komornika i trzeba wywołać zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową!
Na szkoleniach otrzymuję od Was zapytania i sygnały związane z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1023), które weszło w życie 11 lipca 2024 r. i problemów interpretacyjnych związanych z rozporządzeniem, a także pojawiającymi się w przestrzeni publicznej zasadami postępowania z DTW i KTW, z którymi nie sposób się jednak zgodzić.
Po pierwsze rozporządzenie Ministra Finansów nie dotyczy współpracy wierzycieli należności pieniężnych z komornikiem sądowym. Rozporządzenie dotyczy tylko i wyłącznie administracyjnych organów egzekucyjnych. Kwestia ta była wyjaśniona przez Ministerstwo Finansów przy pracach nad pierwszym rozporządzeniem.
W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową w zakresie egzekucji z nieruchomości zastosowanie znajdzie art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 62b § 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli zgodnie z art. 62 prowadzenie łącznie egzekucji należy do sądowego organu egzekucyjnego, organ egzekucyjny niezwłocznie sporządza adnotację w sprawie przekazania egzekucji do rzeczy albo prawa majątkowego, zwaną dalej „adnotacją w sprawie zbiegu”, zawierającą informacje niezbędne do prowadzenia łącznie egzekucji, i przekazuje ją sądowemu organowi egzekucyjnemu w sposób określony przepisami wydanymi na podstawie art. 63a § 2. Zasady te nie uległy zmianie od 11 lipca 2024 r. Wierzyciel w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową (komornikiem sądowym) nie sporządza żadnego dalszego tytułu wykonawczego DTW czy kolejnego tytułu wykonawczego KTWi nie kieruje żadnego wniosku o zastosowanie środków egzekucyjnych do komornika sądowego.
Mając na uwadze ww. rozporządzenie Ministra Finansów od 11 lipca 2024 r. zmianie uległ sposób postępowania wierzycieli w zakresie przekazywania DTW czy KTW do administracyjnego organu egzekucyjnego, który jest uprawniony do zastosowania środka egzekucyjnego, do którego prawa zastosowania nie ma organ egzekucyjny (główny). Organ egzekucyjny, który na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego prowadzi egzekucję. Będzie to dla przykładu Miasto Zielona Góra, które nie może stosować egzekucji z nieruchomości i w tym przypadku wystawia DTW czy KTW i kieruje do organu egzekucyjnego uprawnionego tj. naczelnika urzędu skarbowego.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w przypadku, o którym mowa w art. 26c § 1 pkt 1 (prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny) i art. 26ca § 1 (egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka) ustawy, wierzyciel przekazuje odpowiednio dalszy tytuł wykonawczy lub kolejny tytuł wykonawczy innemu uprawnionemu organowi egzekucyjnemu, wraz z wnioskiem egzekucyjnym o zastosowanie środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny nie jest uprawniony.
Innym uprawnionym organem egzekucyjnym jest inny organ egzekucyjny uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny nie jest uprawniony (słowniczek do rozporządzenia). Z całą pewnością nie jest to komornik sądowy, którego przepisy rozporządzenia nie dotyczą, a po drugie nie stosuje on środków egzekucyjnych.
Ww. przepis może dotyczyć także wierzyciela, który skierował egzekucję do naczelnika urzędu skarbowego według właściwości ogólnej, a dodatkowo chciałby wszcząć egzekucję z nieruchomości, która jest położona na terenie działania innego naczelnika urzędu skarbowego. Od 11 lipca 2024 kieruje bezpośrednio DTW czy KTW do tego naczelnika, a nie jak do tej pory do naczelnika właściwości ogólnej, który przekazywał DTW czy KTW w imieniu wierzyciela właściwemu naczelnikowi.
RIO kontroluje gminę i poucza o obowiązku terminowych upomnień i tytułów wykonawczych!
W badanej próbie podatników mających zaległości z tytułu podatków lokalnych organ podatkowy nie podejmował terminowo czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (upomnień i tytułów wykonawczych). Gmina jako wierzyciel należności z tytułu nieuiszczonych podatków powinna, stosownie do art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podjąć wobec podatników czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, w szczególności przesłać takim podatnikom upomnienie, o którym mowa w art. 15 ustawy.
Gmina była zobowiązana do przesłania upomnienia, co do zasady, niezwłocznie lub przed upływem 21 dni od pierwszych działań informacyjnych, stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2083), a następnie § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316).
Gmina mogła, na podstawie art. 26 § 1 w związku z art. 15 § 1 ustawy, doprowadzić do wszczęcia egzekucji po upływie co najmniej 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Terminowe podejmowanie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, takich jak przesłanie upomnienia, wystawienie tytułu wykonawczego należy, na podstawie § 3 pkt 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 208, poz. 1375), do zadań komórki organizacyjnej urzędu prowadzącej rachunkowość podatków,
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Poznań z dnia 24 marca 2026 r., znak: WK.4022.46.2025.
