To jest szok! Umorzenie 1 031 134 zł zaległości podatkowych bez materiału dowodowego! RIO bezlitosne dla kontrolowanej gminy!
Ku przestrodze dla wszystkich pracowników podatków, kierowników wydziałów podatkowych, skarbników i samych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. W prowadzonych sprawach należy dokładać należytej staranności, a przede wszystkim działać na podstawie prawa i w granicach prawa, aby unikać przykrych konsekwencji swoich działań.
Przyznanie w 2022 r. podatnikowi (..) ulg w formie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 1 031 134,00 zł, (w tym: należność główna w wysokości 1 001 942,00 zł oraz odsetki od zaległości w kwocie 29 192,00 zł), na mocy trzech decyzji wydanych z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania podatkowego, poprzez:
a) niezebranie odpowiedniego materiału dowodowego,
b) niezamieszczenie w decyzjach uzasadnienia faktycznego, tj. wskazania dowodów,
którym organ podatkowy dał wiarę oraz oceny dowodów, w oparciu o które dokonał
rozstrzygnięcia.
Podczas kontroli stwierdzono, że w dniu wydania decyzji Nr (..) z dnia 30 czerwca 2022 r. w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości, Organ podatkowy nie posiadał dokumentów potwierdzających sytuację finansową podatnika na koniec I półrocza 2022 r.
Inspektorom przedłożono wydruki korespondencji e-mail prowadzonej pomiędzy pracownikami Urzędu (Kierownikiem Referatu Podatkowego i Inspektorem Referatu Podatkowego), a Głównym Księgowym (..), z dni: 28 lipca 2022 r., 7 września 2022 r. oraz 29 września 2022 r., z których wynika, że dokumenty finansowe za I półrocze 2022 r. (bilans oraz rachunek zysków i strat) zostały przesłane na e-mail Inspektora Referatu Podatkowego w dniu 29 września 2022 r. Tym samym w dniu wydania decyzji Organ podatkowy nie posiadał dowodów potwierdzających sytuację finansową podatnika w I półroczu 2022 r., ponieważ zgodnie z przedstawionymi dokumentami, zostały one przesłane po wydaniu decyzji. Dodatkowo należy wskazać, że „Rachunek zysków i strat” sporządzony za okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. (wariant porównawczy) oraz „Bilans” sporządzony na dzień 30 czerwca 2022 r. podpisane zostały przez (..) z datą 25 lipca 2022 r.
RIO poucza gminę: brak należytego zbadania stanu faktycznego w prowadzonych postępowaniach stanowi naruszenie: art. 67a § 1 pkt 3, art. 67b § 1 pkt 2, art. 122, art. 187, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Ponadto Organ podatkowy w uzasadnieniach decyzji nie wskazał dowodów, na których oparł powyższe ustalenia, którym dał wiarę oraz oceny dowodów, w oparciu o które dokonał rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne objętych kontrolą decyzji nie miało charakteru zindywidualizowanego i ograniczało się do przytaczania argumentów podanych przez podatnika we wnioskach, bez dokonania oceny i nie budzącego wątpliwości wskazania, które dokumenty z zebranego w postępowaniu materiału dowodowego potwierdzają wypełnienie przesłanek niezbędnych do podjęcia decyzji w sprawie umorzenia zaległości.
Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, powinny zatem opierać się na bezspornie poczynionych ustaleniach. Rozstrzygnięcie w sprawach o udzielenie ulg podatkowych zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, jednakże uznaniowość decyzji nie zwalnia organu podatkowego od obowiązku wcześniejszego dokonania takich ustaleń faktycznych, które
pozwolą na jednoznaczne stwierdzenie, czy wystąpiły przesłanki przyznania ulg. Niedopuszczalne jest nienależyte zbadanie stanu faktycznego bez jego utrwalenia w formie pisemnej lub poleganie wyłącznie na oświadczeniach podatnika zamieszczonych we wnioskach, czy odrębnie składanych pismach nieznajdujących oparcia w dokumentacji źródłowej.
Podkreślić należy, iż w postępowaniu podatkowym organ jest uprawniony do korzystania z dowodów zebranych w innym postępowaniu (zob. wyrok WSA I SA/Gd 919/09 z dnia 25 stycznia 2010 r.), jednakże powinien on zostać uzupełniony, w związku z upływem czasu, o dokumentację, z której wynikałoby, iż przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego istnieją w dniu orzekania o umorzeniu zaległości podatkowych, zgodnie z art. 122 oraz 187 ustawy Ordynacja podatkowa (zob. wyrok WSA I SA/Lu 88/09, wyrok WSA I SA/Bd 109/108, wyrok WSA I SA/Po 211/10). Rozstrzygając sprawę na podstawie niepełnego materiału dowodowego organ podatkowy może przekroczyć granice swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, która staje się oceną dowolną (zob. wyrok WSA III SA/Gl 1106/08 z dnia 24.04.2009 r.).
RIO zaleca: wydawanie decyzji, na podstawie których umorzono zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę, po uprzednim zebraniu materiału dowodowego, umożliwiającego przeprowadzenie przez organ podatkowy wnikliwego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie okoliczności uzasadniających udzielenie ulgi, zgodnie z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.), mając na uwadze art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej
(t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 702).
RIO zaleca: zamieszczanie w decyzjach, na podstawie których umorzono zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę, uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, stosownie do postanowień art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.), mając na uwadze, że organ podatkowy nie może odstąpić od uzasadnienia tych decyzji (art. 210 § 5 tej ustawy).
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Bydgoszczy z dnia 2 maja 2024 r.
Nasze szkolenia online – ostatnie w czerwcu 2024:
