Dramat podczas kontroli RIO! Salda sald w podatkach! Umorzenia podatku księgowano błędnie na koncie 290 i bezzasadnie zmniejszono zaległości w bilansie! RIO punktuje zasady rachunkowości, które zostały złamane!
Najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej i złamane zasady rachunkowości. Zasady rachunkowości należy znać i się do nich stosować. To fundamenty w księgowości i to zarówno podatkowej, jak i księgowości syntetycznej.
RIO stwierdza: w księdze głównej konto 221 – „Należności z tytułu dochodów budżetowych” na dzień 31.12.2023 r. nie wykazywało prawidłowych sald Wn i Ma, ponieważ na kontach prowadzonych według klasyfikacji budżetowej wykazywane były salda sald. Natomiast z ewidencji pomocniczej prowadzonej do konta wynikały prawidłowe salda Wn i Ma dla poszczególnych rodzajów należności. Ustalono, że konto 221 w ewidencji księgi głównej na 31.12.2023 r. wykazywało saldo Wn 2.071.025,48 zł i saldo Ma 2.040,10 zł, natomiast z ewidencji pomocniczej wynikało saldo Wn 2.185.367,64 zł i saldo Ma 116.382,16 zł.
W protokole weryfikacji nr 2 sporządzonym na dzień 31.12.2023 r. wskazano saldo Ma w wysokości 2.040,10 zł i saldo Wn 2.071.025,48 zł, jako kwoty do ujęcia w pozycjach bilansowych podlegające ujęciu w bilansie z wykonania budżetu jednostki Urząd Gminy. Do protokołu załączono wydruk z ksiąg jednostki do klasyfikacji budżetowej (analitycznie). Nie weryfikowano sald z ewidencją pomocniczą prowadzoną do konta 221, ani z dokumentami źródłowymi. Salda konta 221 uznano za prawidłowe a stanowiły one salda sald. W protokołach nie wskazano prawidłowych sald ustalonych na podstawie danych źródłowych, dokumentów i ewidencji pomocniczej prowadzonej dla podatków, opłaty za zagospodarowanie odpadów komunalnych oraz należności cywilnoprawnych. Wobec powyższego weryfikacja nie spełniła warunków prawidłowo przeprowadzonej. (..)
W bilansie Urzędu wykazano należności i zobowiązania w nieprawidłowej wysokości wynikające wprost z sald Wn i Ma konta 221. Powyższe działanie stanowiło naruszenie:
a) art. 4 ust. 1 ustawy o rachunkowości nakazującego stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości oraz rzetelnie i jasno przedstawiać sytuację oraz art. 4 ust. 2 nakazującego ujmować w księgach zdarzenia zgodnie z ich treścią ekonomiczną,
b) art. 16 ustawy o rachunkowości, stanowiącego, że: „konta ksiąg pomocniczych zawierają zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej. Prowadzi się je w ujęciu systematycznym jako wyodrębniony system ksiąg, kartotek (zbiorów kont), komputerowych zbiorów danych, uzgodniony z saldami i zapisami na kontach księgi głównej. Na kontach ksiąg pomocniczych można w ciągu okresu sprawozdawczego stosować, obok lub zamiast jednostek pieniężnych, jednostki naturalne. Należy wówczas sporządzić na koniec okresu sprawozdawczego zestawienie zapisów dokonanych na kontach ksiąg pomocniczych w jednostkach naturalnych i ustalić ich wartość”,
c) art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rachunkowości, stosownie do których księgi rachunkowe należy prowadzić tak, aby dokonywane w nich zapisy odzwierciedlały stan rzeczywisty,
Dodatkowo (przypis Marcin Adamek) należy wskazać, że złamana została zasada zakazu kompensowania z art. 7 ust. 3 ustawy o rachunkowości, wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów, przychodów i związanych z nimi kosztów, jak też zysków i strat nadzwyczajnych ustala się oddzielnie. Nie można kompensować ze sobą wartości różnych co do rodzaju aktywów i pasywów, przychodów i kosztów związanych z nimi oraz zysków i strat nadzwyczajnych.
RIO stwierdza: na koncie 290 – „Odpisy aktualizujące należności” dokonywano operacji niezgodnych z opisem do tego konta zawartym Planie kont dla urzędu stanowiącym załącznik nr 3 do zarządzenia Wójta Gminy Słupca nr 3/2017 z 2 stycznia 2017 r. w sprawie zasad (polityki) rachunkowości, a mianowicie dokumentem PK/87/2023 z 31.12.2023 r. dokonano operacji:
a) pn. „Umorzenie podatku” zapisem na stronie Wn konta 290 i na stronie Ma konta 760
na kwotę 57.020,50 zł,
b) pn. „Odpis aktualizujący” zapisem na stronie Wn konta 720 i na stronie Ma konta 290
na kwotę 2.102,00 zł.
Ustalono, że w 2023 roku nie dokonywano odpisu należności wątpliwych, w tym m.in. należności, z których zapłatą dłużnik zalega. Konto 290 – „Odpisy aktualizujące dochody” na 31.12.2023 r. wykazuje saldo Ma w wysokości 16.816,50 zł, co dokładnie odpowiada wysokości wydanych decyzji w sprawie umorzenia podatków, odsetek oraz opłaty komunalnej w 2023 roku. W związku z powyższym pozostałe należności w bilansie jednostki za 2023 r. zostały bezzasadnie pomniejszone o saldo konta 290, które odzwierciedlało wysokość wydanych w 2023 roku decyzji z tytułu umorzenia podatków i opłat. Było to niezgodne z opisem zasad funkcjonowania konta zawartym w:
1) Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia,
2) Planie kont dla Urzędu stanowiącym załącznik nr 3 do zarządzenia Wójta Gminy Słupca nr 3/2017 z 2 stycznia 2017 r. w sprawie zasad (polityki) rachunkowości zgodnie, z którymi saldo Ma konta 290 oznacza stan na koniec danego okresu dokonanych odpisów aktualizujących na należności nieściągalne, przedawnione, jeżeli dłużnika postawiono w stan likwidacji, upadłości, należności przeterminowane lub nieprzeterminowane o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności.
Nierzetelnie prowadzona ewidencja księgowa na koncie 290 – „Odpisy aktualizujące dochody” spowodowała, że w sprawozdaniach finansowych jednostki wykazano wartość niezgodną ze stanem rzeczywistym.
Stanowiło to naruszenie art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości.
Powyższej nieprawidłowości nie ujawniono podczas inwentaryzacji konta 290, co świadczy o nierzetelnie przeprowadzonej inwentaryzacji tego konta.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Poznań z dnia 6 grudnia 2024 r., znak: WK-0911/27/2024.
Nasze szkolenia 2025:
22 – 23.01.2025 ZAMKNIĘCIE KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ 2024 w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
29.01.2025 ZMIANY w KSIĘGOWOŚCI i ROZLICZANIU PODATKU od NIERUCHOMOŚCI za 2025 rok OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
