Dzisiaj 17.02.2025 wpłata II raty średniej? Czy wpłata powinna ostatecznie nastąpić 15.02.2025? Na jaki dzień podatnik wylicza ratę średnią? Czy złożenie deklaracji DN-1 2025 przed 31.03.2025 powoduje bezprzedmiotowość zawiadomienia?
Właśnie mija czy może już minął termin wpłaty II raty potocznie już zwanej ratą średnią w deklarowanym podatku od nieruchomości przez podatników, którzy w terminie do 31.01.2025 złożyli w organie podatkowym oświadczenie o prolongacie terminu złożenia deklaracji DN-1 2025 do 31 marca 2025.
Zmiany w zakresie rozliczenia deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok wprowadziła ustawa z dnia 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1757). Chodzi tutaj o art. 6 ww. ustawy, który jako przepis epizodyczny wprowadził szczególne zasady rozliczenia podatku dla podatników, którzy skorzystali z prolongaty terminu złożenia deklaracji DN-1 do dnia 31 marca 2025 r.
Zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej w celu skorzystania z uprawnienia, podatnicy są obowiązani bez wezwania organu podatkowego, wpłacić na rachunek właściwej gminy miesięczne raty podatku od nieruchomości:
a) za styczeń – w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r.,
b) za luty – w terminie do dnia 15 lutego 2025 r.
c) za marzec – w terminie do dnia 15 marca 2025 r.
Problem polega na tym, że 15 lutego 2025 r. przypadł na sobotę. Czy zatem wpłata powinna nastąpić wyłącznie do 15 lutego 2025 r., a w większości przypadków do 14 lutego 2025 r., kiedy trwają sesje rozliczeniowe banków i podatnicy, mając ostatni dzień roboczy, mogli złożyć dyspozycje przelewów do realizacji? Czy jednak ostateczny termin wpłaty uległ przesunięciu na dzień 17 lutego 2025 roku?
Zgodnie z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej.
Czy ustawę zmieniającą z dnia 19 listopada 2024 r. można uznać za ustawę podatkową? Na to pytanie należy udzielić twierdzącej odpowiedzi, mając na uwadze definicję ustawy podatkowej z samej Ordynacji podatkowej. Stosowanie do art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych – rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Mimo, iż art. 6 ustawy zmieniającej nie nowelizuje żadnego z przepisów samej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest jednak przepisem z ustawy zmieniającej ustawę podatkową jako przepis epizodyczny. Ponadto jest przepisem regulującym prawa podatników.
Dzień 17.02.2025 należy zatem uznać za ostateczny dzień wpłaty II raty średniej deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok. Wpłata przez podatnika dnia 17.02.2025 gwarantuje mu zachowanie nabytych uprawnień z ustawy zmieniającej.
Drugim z problemów jest pytanie na jaki dzień podatnik powinien wyliczyć ratę średnią do wpłaty mając na uwadze, że kwota należnego podatku od nieruchomości za 2024 rok, która stanowi podstawę wyliczenia raty średniej może ulec zmianie w wyniku korekty czy korekt deklaracji złożonych w 2025 r. Z samej ustawy zmieniającej nie wynika obowiązek wprost uwzględniania korekt deklaracji, jednak ustawodawca posłużył się pojęciem „należnego podatku za 2024 r.” nie określając jednak dnia, na który należy ustalić jego wysokość. Moim zdaniem jest to celowy zabieg ustawodawcy. Należny podatek wynika ze złożonej przez podatnika deklaracji, a w przypadku jej korekty czy to na podstawie samej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych czy na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej będzie wynikał ze skorygowanej deklaracji podatkowej. Złożona korekta przez podatnika zastępuje dotychczas złożoną deklarację podatkową, a podatnik wykazuje w korekcie zaktualizowaną wysokość podatku należnego za cały rok, co wynika z samej konstrukcji deklaracji podatkowej DN-1. Warto przypomnieć, że wzór tej deklaracji wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz.U. z 2019 r., poz. 1104).
Moim zdaniem ustawodawca miał na myśli kwotę należnego podatku ujawnionego w organie podatkowym, co oznacza, że korekta „fizycznie” (nie wykluczam formy niematerialnej tj. elektronicznej) powinna znajdować się w gminie a nie u podatnika, który ją sporządził i dopiero ma zamiar ją złożyć czy też sporządzoną nadał w placówce Poczty Polskiej S.A., a na dzień wpłaty nie dotarła do organu podatkowego.
Stosowanie do art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. W rozważaniach pomijam sytuację, że należny podatek od nieruchomości za 2024 rok może także wynikać z decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wydanej na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Trudno mi się zgodzić z poglądem R. Dowgiera zaprezentowanym w artykule „Deklaracje i informacje na podatek od nieruchomości w 2025 r.”, PPLiFS, 1/2025, str. 28, że „(..) ustalenia te są dokonywane na dzień złożenia zawiadomienia o prawie do skorzystania z odroczonego terminu”.
Ustawodawca nie wskazał w ustawie zmieniającej terminu 31.01.2025 jako terminu ustalenia podatku należnego za 2024 rok służącego do wyliczenia rat średnich za 01 -03 2025. Skoro zatem ustawodawca nie objął zakresem interpretowanego przepisu art. 6 w sposób wyraźny i jednoznaczny unormowań z zakresu prawa podatkowego, to należy uznać, że nie wolno tego „dopowiadać” czy też „doprecyzowywać” interpretatorowi (zob. uchwała NSA w Warszawie z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22, opubl. CBOSA).
Kolejny problem to odpowiedź na pytanie czy złożenie deklaracji na podatek od nieruchomości dla przykładu w terminie 17.02.2025 r. i wpłacenie w tym dniu raty średniej, zakładając, że jest ona niższa niż rata właściwa skutkuje utratą uprawnień (korzyści) z art. 6 ustawy zmieniającej. Należy uznać, że nie. Wpłata podatku w terminie jego płatności i złożenie w tym samym dniu deklaracji DN-1 nie skutkuje utratą uprawnień. Nawet jeżeli istnieją w tym zakresie to należy dokonać interpretacji na korzyść podatnika, mając tutaj na uwadze m.in. art. 2a Ordynacji podatkowej.
Odmiennie sytuacja wygląda już z kolejną 03.2025, przy zachowaniu ww. faktów tj. złożeniu deklaracji 17.02.2025. O ile dla 17.02.2025 należy przyjąć korzystną wysokość raty średniej (niższa) w stosunku do raty właściwej o tyle do raty marcowej taka zasada jest trudna do obronienia.
Po pierwsze zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej w 2025 r. podatnicy, o których mowa w art. 6 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 2, mogą składać deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2025 w terminie do dnia 31 marca 2025 r., jeżeli spełnią warunki określone w ust. 2. Jest to główne uprawnienie podatnika i cel przepisu art. 6, jak również cel ustawodawcy tj. dać podatnikom więcej czasu na sporządzenie deklaracji podatkowej w związku z koniecznością inwentaryzacji budynków, budowli i obiektów budowlanych. Natomiast warunki dla skorzystania z uprawnienia zawarte są w ust. 2 art. 6. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że są to warunki, a nie uprawienia dla podatnika.
Po drugie złożenie przez podatnika deklaracji DN-1 na 2025 rok powoduje, że kwota podatku wynika ze złożonej już deklaracji podatkowej, a zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Podatnik zatem zobowiązany będzie do uiszczenia raty marcowej w kwocie wynikającej ze złożonej już deklaracji, a nie w kwocie raty średniej, przy założeniu, że jest ona niższa. W momencie złożenia deklaracji DN-1 na 2025 rok uprawnienie do złożenia deklaracji do 31 marca 2025 staje się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji podatnik nie jest do spełniania warunku wpłaty raty średniej do 15.03.2025. Natomiast zachowuje on uprawnienie, tak samo jak organ podatkowy z ust. 3 art. 6 ustawy zmieniającej tj. dopłaty bez odsetek za zwłokę dla podatnika, a w przypadku nadwyżki brak wypłaty oprocentowania przez organ podatkowy. Jest to rozwiązanie logiczne, a w prawie logiczne rozwiązania są przyjmowane do stosowania.
Nie zgadzam się zatem z poglądem R. Dowgiera zaprezentowanym w artykule „Deklaracje i informacje na podatek od nieruchomości w 2025 r.”, PPLiFS, 1/2025, str. 29, że „Bez względu na to, kiedy ostatecznie złożono deklarację, jeżeli ma to miejsce po 31 stycznia 2025 r., a przed 31 marca 20205 r., to podatnika obowiązuje sposób obliczenia rat z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej. Organ nie może więc w terminie do 15 lutego czy 15 marca żądać od niego np. raty wyższej, która wynika ze złożonej już deklaracji, gdy ustawa wprost wskazuje, że rata ta ma być wyliczona z uwzględnieniem podatku za rok zeszły”. Podkreślę raz jeszcze, że ustawa wskazuje raty średnie jako warunek, a nie jako uprawnienie, a celem ustawodawcy było danie podatnikom więcej czasu na sporządzenie prawidłowej deklaracji, a nie odraczanie terminu zapłaty podatku (dopłat). Można tutaj także postawić pytanie co w przypadku kiedy rata podatku z deklaracji DN-1 za 2025 będzie niższa niż rata średnia? Podatnik zapewne taką ratę uiści. Czy oznaczać to będzie dla niego utratę uprawnienia i konieczność dopłat wraz z odsetkami za zwłokę?
Dla rachunkowości nie będzie także stanowiło problemu rozliczenie współwłaścicieli, gdy jeden z nich skorzysta z uprawnienia odroczonej deklaracji, a drugi nie. Uprawnienie to, w przypadku osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie przenosi się automatycznie na drugiego, mając na uwadze art. 366 i 368 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 91 Ordynacji podatkowej. Rachunkowość jest na tyle elastycznym systemem, że z całą pewnością poradzi sobie z taką sytuacją, a kierownik jednostki, stosowanie do art. 10 ustawy o rachunkowości zobowiązany będzie wskazać sposób ewidencji, z uwzględnieniem zasad rachunkowości.
Na zakończenie pragnę przypomnieć, że zarządzenie kierownika jednostki w sprawie szczególnych zasad rachunkowości i rozliczania deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok jest elementem zasad (polityki) rachunkowości, a jego podjęcie stosowanie do art. 10 ustawy o rachunkowości jest obligatoryjne. Wzór takiego zarządzenia, które w większości rozwiązuje problemy z nowelizacją udostępnione, było uczestnikom moich szkoleń „Zmiany w księgowości, rozliczaniu i egzekucji podatku od nieruchomości za 2025 rok”.
autor i prawa autorskie do niniejszego artykułu: Marcin Adamek. Artykuł ma charakter poglądowy. Zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez mojej zgody.
Nasze szkolenia 2025:
18.02.2025 ZMIANY w SPRAWOZDANIU BUDŻETOWYM Rb-27S od 1.01.2025 – NOWE rozporządzenie MF w sprawie sprawozdawczości budżetowej – podatki lokalne i opłata śmieciowa BRAK WOLNYCH MIEJSC!
