To jest kompletny dramat! RIO kontroluje gminę, a tutaj KOREKTOR w roli głównej! Błędy, nieprawidłowości, brak znajomości podstawowych zasad i przepisów! 89 zaleceń pokontrolnych RIO
Na wstępnie drobna dygresja ode mnie dla wszystkich, którzy mnie znają i mieli przyjemność lub nieprzyjemność, według subiektywnej własnej oceny, uczestniczyć w moim szkoleniu z zakresu rachunkowości. Za używanie korektora w księgowości dałbym po łapkach 🙂 Pamiętaj, że korektor w księgowości jest narzędziem popełnienia przestępstwa przerabiania, fabrykowania dokumentów księgowych. Za to grozi Kodeks karny!
Najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej – mała gmina i.. 59 stron wystąpienia pokontrolnego. Już na liczbie stron czuję, że będzie gorąco. I mamy pierwszy z „wybuchów”. RIO stwierdza:
- wystąpiły liczne przypadki dokonywania w dowodach księgowych poprawek przy użyciu korektora, bez zachowania czytelności pierwotnego zapisu – w zakresie naniesionej na dowód dekretacji lub wskazania pozycji księgowej. Dokonywanie poprawek odręcznych zapisów nanoszonych na dowód księgowy powinno następować przy zachowaniu zasad wymaganych dla dowodów księgowych na podstawie przepisów art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o rachunkowości, tj. zapewniających czytelność usuwanych danych oraz możliwość ustalenia osoby dokonującej poprawki.
- nie zachowano zasady ciągłości określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o rachunkowości, ponieważ bilans zamknięcia ksiąg budżetu za 2023 rok był niezgodny z bilansem otwarcia na rok 2024.
- wbrew postanowieniom § 13 ust. 1 pkt 5 i 6 załącznika nr 8 do rozporządzenia w sprawie sprawozdań jednostek sektora finansów publicznych w zakresie operacji finansowych w sprawozdaniu Rb-N sporządzonym według stanu na koniec IV kwartału 2023 r. wykazano sporną należność na kwotę 185.894,15 zł od D.. (została ona wykazana jako należność wymagalna). Podstawowa zasada Rb-N – spornych należności nie wykazujemy!
- od dnia 1 lipca 2021 r. gmina nie posiada obowiązującej uchwały podjętej na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Ostatnia uchwała Nr XXII/135/2016 Rady Gminy .. z dnia 15 listopada 2016 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg, umarzania, odraczania terminu spłaty, rozkładania na raty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających Gminie.. oraz warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną obowiązywała do dnia 30 czerwca 2021 r.
„Z ustaleń kontroli wynikają przekroczenia limitów planu wydatków budżetu na 2023 r. na łączną kwotę 487.218,15 zł, w tym na kwotę 430.687,47 zł do dnia 27 listopada 2023 r. r. (łącznie w 16 podziałkach klasyfikacji budżetowej) oraz na kwotę 56.530,68 zł do dnia 28 grudnia 2023 r. (łącznie w 17 podziałkach klasyfikacji budżetowej). Szczegółową kontrolą objęto przekroczenia na łączną kwotę 454.822,84 zł (do kontroli wytypowano przekroczenia powyżej kwoty 5.500 zł w poszczególnych podziałkach klasyfikacji budżetowej)”. Proszę przeczytać sobie w wystąpieniu pokontrolnym „spychologię” odpowiedzialności za ten stan rzeczy i argumentację. Od inspektora, przez skarbnika gminy, sekretarza i wójta. Intensywny okres, choroby.. przerwa świąteczna.. Pan Wójt złożył wyjaśnienie o treści: nie miałem wiedzy o powyższym, a wiedzę tę uzyskałem podczas kompleksowej kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej. Między innymi z tych względów na szkoleniach tak bardzo zalecam wewnętrzne regulacje, zarządzenia w sprawie zasad postepowania, stosowanie uproszczeń, odstąpienia np. od e-Doręczeń, bo jak będzie kontrola i będą uchybienia to okazuje się, że nikt z kierownictwa nic nie wiedział, nie kazał, a pracownik sam sobie zdecydował. Mam też własne doświadczenia z takimi tematami podczas kontroli.
- naruszenie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych (Dz. U. z 2023 poz. 70, ze zm.) w przypadku podatnika o nr konta.. Według danych z ewidencji gruntów sześciu współwłaścicieli posiada
nieużytki o pow. 2.056 m², zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1
pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, natomiast żaden z nich nie złożył
informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Przywołany przepis
stanowi, że osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi
podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia
wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości, a zgodnie z art. 6 ust. 10 tej
ustawy obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów ustawy o podatkach i
opłatach lokalnych. W trakcie kontroli wezwano podatników do złożenia informacji - sprawdzeniu poddano również realizację dochodów z tytułu podatku od środków transportowych, w rezultacie czego ustalono nieprawidłowość w przypadku podatnika o nr konta 100003, któremu dokonano odpisu za miesiące lipiec-grudzień w kwocie 375 zł, pomimo braku złożenia korekty deklaracji. Odpisu podatku dokonano najprawdopodobniej na podstawie przedłożonego przez podatnika zaświadczenia o demontażu pojazdu. Tymczasem § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. 2010 nr 208 poz. 1375) stanowi, że dokumentem służącym do udokumentowania przypisów, odpisów są deklaracje, z których wynika zobowiązanie podatkowe lub kwota zmniejszająca zobowiązanie podatkowe. Stwierdzono także, iż deklaracje złożone przez podatników o nr kont: 500004, 100006, 100007, 100014, 100016, 100018, 100019, 100021 oraz 100022 nie zawierały kompletnych danych, takich jak: rodzaj środka transportowego, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, liczba osi pojazdu czy rodzaj zawieszenia a więc parametrów istotnych z punktu widzenia możliwości ustalenia stawki podatku.
W ocenie Izby przyczyną wyżej wskazanych nieprawidłowości w zakresie podatku rolnego, leśnego, od nieruchomości i od środków transportowych są nie w pełni wykonywane czynności sprawdzające nakazane treścią art. 272 Ordynacji podatkowej w stosunku do składanych przez podatników deklaracji podatkowych oraz działania wyjaśniające w oparciu o przepisy art. 155 Ordynacji podatkowej prowadzone w stosunku do złożonych informacji podatkowych.
- kontrola terminowości złożenia deklaracji pozwoliła ustalić, że nie wszystkie
deklaracje na podatek rolny i od środków transportowych posiadały pieczątki
wpływu, co narusza wymóg § 42 załącznika nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej,
jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu
działania archiwów zakładowych. - analiza kont podatkowych dokonana w celu oceny prawidłowości prowadzenia rachunkowości wykazała niestosowanie procedury zawartej w art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Nieprawidłowość stwierdzono w obrębie podatku od nieruchomości od osób prawnych oraz w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.
- Kontrola powszechności i prawidłowości działań upominawczych i egzekucyjnych przeprowadzona na grupie podatników przyjętych do kontroli pozwoliła ustalić, że organ podatkowy podejmował działania windykacyjne, natomiast nie we wszystkich przypadkach działania egzekucyjne komornika były skuteczne. W takich okolicznościach należy rozważyć inne formy zabezpieczenia wierzytelności gminy, o których mowa w art. 34 i art. 41 Ordynacji podatkowej, ustanawiając hipotekę przymusową na nieruchomościach podatnika bądź zastaw skarbowy.
Inną nieprawidłowością, jaką ustalono badając ten obszar, jest brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia spadkobierców podatnika podatku od środków transportowych o nr konta 100009. Rolą organu podatkowego jest stosowanie rozwiązań prawnych mających na celu przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe a także długi z tytułów podatkowych m.in. na spadkobierców lub osoby trzecie. W pierwszym przypadku jest to możliwe po ustaleniu spadkobierców. Podmiot mający interes prawny ma możliwość zastosowania procedury opisanej w art. 1025 Kodeksu cywilnego, co polega na złożeniu w sądzie powszechnym wniosku o wydanie postanowienia o nabyciu prawa do spadku. Po skutecznym uzyskaniu takiego postanowienia możliwe jest skuteczne przeniesienie odpowiedzialności na spadkobierców w trybie art. 100 Ordynacji podatkowej.
Badaniu poddano także prawidłowość naliczenia wynagrodzenia prowizyjnego przysługującego inkasentowi opłaty targowej w oparciu o listy wypłat i stwierdzono, że prowizje wypłacane były w groszach, co stanowi naruszenie art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Badanie prawidłowości poboru opłaty skarbowej od wydanych zaświadczeń pozwoliło ustalić, że kopie wydanych zaświadczeń o wielkości użytków rolnych, podlegające opłacie skarbowej, nie posiadają adnotacji o dokonanej opłacie skarbowej, które jest wymagane przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 września 2007 r. w sprawie zapłaty opłaty skarbowej (Dz. U. Nr 187, poz. 1330) stanowiącym, że wydając wnioskodawcy lub dokonującemu zgłoszenia dokument potwierdzający dokonanie czynności urzędowej, zaświadczenie lub zezwolenie (pozwolenie, koncesję), organ zamieszcza na nim adnotację, potwierdzoną podpisem osoby dokonującej adnotacji, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, w której określa wysokość uiszczonej opłaty – w przypadku gdy dokonano zapłaty opłaty skarbowej.
Podczas kontroli zagadnień związanych z poborem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdzono, że kontrolowana jednostka nie aktualizowała systematycznie wprowadzonej zarządzeniem Nr 128/2015 z dnia 24 listopada 2015 r. instrukcji egzekucji administracyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stwierdzono m.in., że instrukcja odwołuje się do przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655), które zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2016 r.
Ustalono też, że jednostka nie opracowała własnych uregulowań wewnętrznych w zakresie ewidencji i poboru podatków i opłat lokalnych. Dochody z tego tytułu są ewidencjonowane bezpośrednio w oparciu o ogólne zasady określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego. Instrukcja ewidencji i poboru podatków i opłat lokalnych, uszczegółowiająca rozwiązania zawarte w rozporządzeniu powinna stanowić element funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej, której zapewnienie należy do obowiązków Pana Wójta, a ponadto składa się na element dokumentacji opisującej przyjęte w Urzędzie zasady rachunkowości.
Ww. element wystąpienia pokontrolnego stanowi piękne uzasadnienie mojego stanowiska, że w zakresie podatku od nieruchomości 2025 i art. 6 ustawy zmieniającej należało obligatoryjnie przyjąć zarządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości i rozliczenia podatku od nieruchomości z art. 6 ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (..) Wzór takiego zarządzenia przygotowałem i udostępniłem uczestnikom moich szkoleń z tematyki „Zmiany w księgowości, rozliczaniu i egzekucji podatku od nieruchomości za 2025 rok”, a w podstawie prawnej przywołane są wszystkie z ww. przepisów RIO. I nie pozwalać radcy prawnemu urzędu wykreślać jakiegokolwiek z nich, a w szczególności ustawy o finansach publicznych. Wszystkie powalone akty w moim wzorze zarządzenia mają być w podstawie prawnej.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w zakresie terminowości doręczania decyzji wymiarowych pocztą oraz przez sołtysów sołectw wymienionych w protokole kontroli stwierdzono w 21 przypadkach brak pokwitowania doręczenia decyzji wymiarowych. Z wyjaśnień osoby odpowiedzialnej za dane zagadnienie wynika, że decyzje zostały doręczone listem zwykłym a nie poleconym, dlatego brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru. Przepisy art. 144 § 1b i 1c Ordynacji podatkowej stanowią, że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, a zgodnie z art. 144a § 3 Ordynacji podatkowej doręczenie jest skuteczne, jeżeli odbierający pismo potwierdzi doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Należy nadmienić, że brak pokwitowania odebrania decyzji wymiarowych uniemożliwia ustalenie daty powstania zobowiązania podatkowego, które w myśl art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Zaleceń pokontrolnych jest 39 punktów, w tym z podpunktami, literami, tiretami 89! Nawet podczas kontroli w największych miastach Polski nie pamiętam tylu zaleceń pokontrolnych.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Białystok z dnia 29 stycznia 2025 r., znak: RIO.V.6001-7/24
Nasze szkolenia 2025:
- Zabezpieczone: ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027 – podatki lokalne i opłata śmieciowa – materiały dla uczestników szkolenia
- Pilne! Zmiany Ordynacji podatkowej 2026. Zwrot opłaty skarbowej od 1.10.2026 i milczące umorzenia i ulgi od 1.01.2027.
- Pilne! Zmiany Ordynacji podatkowej 2026. Zwrot opłaty skarbowej od 1.10.2026 i milczące umorzenia i ulgi od 1.01.2027.
- Pilne! Są stawki podatków i opłat lokalnych 2027!
- Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej! Do pobrania w całości!
