Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym! Co na to sąd?
W świetle treści art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może tym samym prowadzić postępowania wyjaśniającego i dokonywać merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem merytorycznym, lecz wykonawczym. Celem tego postępowania jest przymusowe wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela. Jego przedmiotem mogą być wyłącznie kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.
W rezultacie zasadność i wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych. Wymagalność nie jest zatem przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny. To oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji. Organ egzekucyjny nie analizuje zatem tytułu wykonawczego pod względem merytorycznym. Co do zasady, nie bada więc prawidłowości danych wpisanych w tytule wykonawczym.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W art. 33 § 2 u.p.e.a. zostały wskazane podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. zarzut wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
O możliwości wniesienia zarzutów skarżący został pouczony w tytule wykonawczym, doręczonym mu w dniu (…) lipca 2024 r. Nadto, w przypadku wyrządzenia szkody wskutek niezgodnego z przepisami prawnymi wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązany może dochodzić odszkodowania od wierzyciela na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (art. 168b § 1 u.p.e.a.).
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 48/25.
Spółka wymyśliła sobie pojęcie „niebyłego upomnienia” i złożyła zarzuty w egzekucji! Wierzyciel wpłatę na upomnienie zaliczył na wcześniejszą zaległość, a na kwotę upomnianą wystawił tytuł! Sąd zdecydował czy takie postępowanie jest prawidłowe
Spółka złożyła deklarację, w której został wykazany podatek do zapłaty w wysokości 125.120,00 zł. Termin ustawowy do jego wpłaty upływał 27 czerwca 2022 r. W związku z brakiem wpłaty, wierzyciel w dniu 29 czerwca 2022 r. wystawił upomnienie, w którym wskazał kwotę zaległości w podatku 5/2022 r. w kwocie należności głównej 125.120,00 zł plus odsetki za zwłokę i koszty upomnienia i zawarł prośbę o jej wpłatę. Upomnienie doręczono spółce 4 lipca 2022 r. W dniu wystawienia ww. upomnienia, tj. 29 czerwca 2022 r. skarżąca wpłaciła kwotę 125.120,00 zł. Organ ustalił jednak, że na dzień wpłaty spółka zalegała z płatnością podatku za 4/2022 r. i za 5/2022 r., dlatego w pierwszej kolejności pokrył zaległość za 4/2022 r. Pozostałą kwotę zaliczył na podatek za 5/2022 r.
Działanie organu związane z sposobem rozliczenia wpłaty dokonanej w dniu 29 czerwca 2022 r. wynikało z treści art. 62 § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Konsekwentnie organ – w pierwszej kolejności – pokrył zaległość za 4/2022 r., a dopiero pozostałą kwotę zaliczył na podatek za 5/2022 r. W związku z powyższym za 5/2022 r. pozostała zaległość w wysokości 59.386,10 zł oraz odsetki za zwłokę. Na taką właśnie kwotę w dniu 13 lipca 2022 r. został wystawiony tytuł wykonawczy nr 1435-723.616783.2022. Kwota zobowiązania określona w tytule wykonawczym jest zatem zgodna z aktualną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wielkością niewykonanego przez spółkę zobowiązania.
Skarżąca, reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, nie twierdziła, że upomnienia nie dostała tylko, że uznaje je za niebyłe. Tymczasem podstawą zarzutu z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Obowiązujące przepisy nie znają pojęcia „niebyłego upomnienia”. Nie przewidują także obowiązku wystawienia przez wierzyciela kolejnego upomnienia, w sytuacji kiedy zmieni się wysokość zobowiązania. Upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i jest ono przesyłane zobowiązanemu tylko raz. W przeciwnym wypadku wierzyciel musiałby generować kolejne upomnienia po każdej wpłacie, a zobowiązany mógłby za każdym razem kwestionować prawidłowość upomnienia w ramach zarzutu niedoręczenia upomnienia.
Opracowano na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2026 r., sygn. akt III FSK 283/25.
RIO kontroluje podatki lokalne i śmieciową! Zarzuca brak hipoteki przymusowej, opieszałość w upomnieniach od 8 do 20 miesięcy po terminie płatności, a w tytułach 11 do 24 miesięcy od doręczenia upomnienia, powielanie zaległości w upomnieniach!
Mamy dla Was najnowsze wystąpienie pokontrolne RIO i nieprawidłowości w dochodzeniu podatków lokalnych i opłaty śmieciowej. To teraz kontroluje RIO. Kontrola podejmowanych przez organ podatkowy działań zmierzających do wyegzekwowania od dłużników zaległości z tytułu podatków i opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi wykazała, że: 1) wobec 2 dłużników konto nr 100007 i konto nr 100031 upomnienia na zaległości za lata 2022-2023 z podatku od środków transportowych od osób fizycznych (przekraczające dziesięciokrotność kosztów upomnienia), przy braku działań informacyjnych, wysłano po upływie około od 8 do 20 miesięcy od terminu płatności,
2) wobec dłużnika osoby prawnej: – nie wystawiono upomnień na zaległości z podatku od nieruchomości za miesiące od stycznia do czerwca 2024 r. w kwocie 30.449,00 zł (które 24.07.2024r. umorzono na wniosek podatnika); – na zaległości za miesiące od października do grudnia 2024r. w kwocie 18.075,00 zł, o których informowano podatnika telefonicznie, upomnienie wystawiono od 5 do 7 miesięcy po upływie terminu płatności raty, co skutkowało brakiem możliwości zabezpieczenia zaległości tytułem wykonawczym, gdyż od 15.08.2025r. zadłużenie ww. podatnika zostało objęte postępowaniem układowym,
– na zaległości z podatku od środków transportowych z tytułu I raty 2024r. w kwocie 10.617,00 zł, o których informowano podatnika telefonicznie, upomnienie wystawiono po upływie 6 miesięcy od terminu płatności raty
3) tytuły wykonawcze za lata 2021-2023 przekazano do urzędu skarbowego po upływie od 11 do 24 miesięcy od daty odbioru upomnienia przez dłużników, 4) organ podatkowy nie prowadził rejestru działań informacyjnych podejmowanych wobec dłużników w celu wyegzekwowania zaległości z podatków, czym naruszono przepisy art. 6 § 1 b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 2 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2083) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316). Od 26.09.2025 r. organ podatkowy podejmuje działania informacyjne wobec dłużników w formie SMS oraz prowadzi rejestr tych działań,
5) w upomnieniach wystawionych na zaległości za IV ratę 2024 r. wskazywano całość zaległości za 2024 r. jaka występowała w ewidencji kont dłużników, tj. powielano zaległości, na które organ już wcześniej wystawił upomnienia; 6) nie wystawiono tytułów wykonawczych na zaległości za rok 2018 i 2019 na kwotę 562,50 zł (konto szczegółowe nr 300222). Ponadto tytuł wykonawczy na zaległość za 2017 rok został wystawiony w dniu 15.11.2023 r., w związku z czym nie zastosowano skutecznego środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia. Łącznie przedawnieniu uległy zaległości w kwocie 892,41 zł. 7) zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie zostały zabezpieczone wpisem na hipotekę.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 13 marca 2026 r., znak: WK.4022.45.2025.
Pilne! Awaria systemu elektronicznych tytułów wykonawczych eTW! Bieżące komunikaty Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie i nowy słownik podstaw prawnych do pobrania
Informujemy, że w związku z występującą awarią systemu Aplikacji eTW mogą występować problemy z generowaniem oraz pobieraniem Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO) dla dokumentów przesyłanych do organów egzekucyjnych. Trwają prace nad usunięciem problemu. O przywróceniu pełnej funkcjonalności systemu poinformujemy w odrębnym komunikacie. Przepraszamy za powstałe utrudnienia. Komunikat Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 16 marca 2026 r.
Informujemy, że problemy związane z generowaniem oraz pobieraniem Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO) zostały zdiagnozowane i rozwiązane. Prawidłowe działanie aplikacji zostało przywrócone. Komunikat Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 17 marca 2026 r.
13.03.2026 – Informujemy, że w dniu 12.03.2026 roku, zostały zaktualizowane słowniki podstaw prawnych (wydanie SC222G) oraz wierzycieli (wersja 1.97). UWAGA! Linki do słownika podstaw prawnych poniżej:
Uwaga! Podpisujesz tytuły wykonawcze? Musisz mieć do tego upoważnienie z konkretnym wskazaniem, bo inaczej tytuł jej bezprawny, a upoważnienia nie można „dorobić” w trakcie egzekucji! NSA zdecydował
Wystawienie i podpisanie tytułu wykonawczego nie jest postanowieniem ani decyzją, ani czynnością polegająca na wydaniu i podpisaniu zaświadczenia w sprawach dotyczących wymiaru, przypisów, odpisów, podatków i opłat, ani czynnością polegających na poświadczeniu za zgodnością z oryginałem odpisów oraz wypisów dokumentów. Nie stanowi również czynności wchodzącej w zakres prowadzenia postepowań administracyjnych. Wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 1504/23.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Użyte w przepisie sformułowanie: „podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego” należy rozumieć jako warunek złożenia na tytule wykonawczym podpisu albo przez piastuna organu będącego wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albo przez osobę upoważnioną do wystawienia tytułu wykonawczego przez organ będący wierzycielem. Podstawę takiego upoważnienia w postępowaniu administracyjnym stwarza przepis art. 268a k.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym znajduje odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a.
Zgodnie ze wspomnianym przepisem art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Jak z tego wynika, katalog działań, do podejmowania których organ może upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej, ma charakter przykładowy (zwrot „w szczególności”), nie powinno zatem budzić wątpliwości, że upoważnienie takie może też obejmować czynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym wystawianie w jego imieniu tytułów wykonawczych.
Przepis art. 268a k.p.a. określa formę i treść upoważnienia administracyjnego. Upoważnienie powinno być pisemne oraz dokładnie określać zakres działania upoważnionego pracownika, niedopuszczalne jest zatem wydawanie upoważnień o charakterze blankietowym. Upoważnienie powinno jasno wskazywać zatem kto i w jakiej kategorii spraw wykonuje zadania w imieniu organu. Sformalizowana treść upoważnienia, wymaga, co zostało szczególnie podkreślone w orzecznictwie, aby upoważnienie z art. 268a posiadało charakter imienny, a więc udzielane było konkretnemu pracownikowi, a nie pracownikom zajmującym określone stanowisko (por. K. Glibowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Warszawa 2013, s. 1147, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 703/05, z dnia 18 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1413/06 z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 94/10). Niedopuszczalne jest zatem upoważnienie o charakterze ogólnym, określającym osobę upoważnioną tylko za pomocą pełnionej funkcji.
Jak podkreśla się w piśmiennictwie, powołując się na stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych: „Użyte w przepisie art. 268a k.p.a. określenie „w ustalonym zakresie” trzeba traktować jako dyrektywę wyznaczającą standard szczególnej staranności zachowania, której znaczenie trafnie odczytał NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3369/15 (publ. CBOSA). Sąd przypomniał w nim, że art. 268a „określa formę i treść upoważnienia administracyjnego”. Powinno ono być udzielone pisemnie „oraz dokładnie określać zakres działania upoważnionego pracownika”. Niedopuszczalne jest zatem „wydawanie upoważnień o charakterze blankietowym. Upoważnienie powinno jasno wskazywać, kto i w jakiej kategorii spraw wykonuje zadania w imieniu organu. Sformalizowana treść upoważnienia wymaga, aby upoważnienie z art. 268a k.p.a. posiadało charakter imienny, a więc udzielane było konkretnemu pracownikowi, a nie pracownikom zajmującym określone stanowisko”. W przekonaniu NSA „niedopuszczalne jest upoważnienie o charakterze ogólnym, określającym osobę upoważnioną tylko za pomocą pełnionej funkcji”.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma możliwości późniejszego „konwalidowania” tytułu wykonawczego przez osobę nieupoważnioną. Powołać w tym zakresie należy pogląd M. Jaśkowskiej, zgodnie z którym: „Niedopuszczalne jest jednak posługiwanie się przez analogię przepisami prawa cywilnego i konwalidowanie nieważnych czynności w sferze imperium organu, które zostały podjęte bez stosownego upoważnienia administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne udzielenie upoważnienia administracyjnego upoważniającego do dokonania wcześniejszej czynności przez osobę upoważnioną po wydaniu decyzji administracyjnej (por. J. Pitera, Ważność upoważnienia administracyjnego oraz pełnomocnictwa w przypadku vacatu piastuna organu administracji publicznej, KPPubl. 2009/1-2, s. 91). Por. też wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 1061/05, LEX nr 221933: „Działanie pracownika bez upoważnienia organu ma cechy rażącego naruszenia prawa powodującego nieważność danej czynności prawnej” (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, „Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego”, opublikowano: LEX/el. 2019). Powyższe wymogi są dla bezpieczeństwa prawnego, nie jest zatem możliwe „konwalidowanie” braku upoważnienia wynikającego z art. 268a k.p.a.
