Kolejne błędy podczas kontroli RIO! Tytuł do 249 dni od doręczonego upomnienia, a w śmieciowej zawiadomienia bez klauzuli egzekucyjnej!

Kolejne błędy podczas kontroli RIO! Tytuł do 249 dni od doręczonego upomnienia, a w śmieciowej zawiadomienia bez klauzuli egzekucyjnej!

W 2025 r. nie przestrzegano wewnętrznych zasad podejmowania czynności windykacyjnych w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu podatków (rolnego i od nieruchomości), ponieważ tytuły wykonawcze (22) na zaległości w łącznej kwocie 21 225,00 zł – po bezskutecznym upływie terminów określonych w upomnieniach – wystawiono w terminie od 46 do 249 dni od daty doręczenia upomnienia, zamiast niezwłocznie, nie później niż po upływie 45 dni od dnia doręczenia upomnienia. Powyższe było niezgodne z § 12 pkt 12 ppkt 1 i pkt 13 oraz § 13 pkt 1 zarządzenia Nr 202/2022 Wójta Gminy .. z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie wprowadzenia instrukcji ewidencji i poboru podatków i opłat i niepodatkowych należności budżetowych oraz procedur kontroli zarządczej w zakresie prowadzenia egzekucji zaległości podatkowych w Urzędzie Gminy … (..).
Wniosek: Wystawianie tytułów wykonawczych na zaległości podatkowe w terminach określonych w obowiązujących przepisach wewnętrznych.

W zawiadomieniach skierowanych do właścicieli nieruchomości z informacją o zmianie z dniem 1 lutego 2026 r. wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – na podstawie uchwały Nr XIX/165/2025 Rady Gminy Stara Dąbrowa z dnia 19 grudnia 2025 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ustalenia stawki tej opłaty – nie zawarto pouczenia, że zawiadomienie to stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, pomimo że wymóg ten wynikał z art. 6m ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. (..).
Wniosek: Przestrzeganie obowiązujących przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w zakresie zawierania w zawiadomieniach o nowej stawce opłaty kierowanych do właścicieli nieruchomości, przedmiotowego pouczenia.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie z dnia 12 października 2026 r., znak: WK.600.18.2026.

Nasze szkolenia na jesień 2026

25-26.11.2026 EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2027 – ELEKTRONICZNE UPOMNIENIA i TYTUŁY WYKONAWCZE, ZARZUTY do WIERZYCIELA oraz EGZEKUCJA z NIERUCHOMOŚCI w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa. LICZBA MIEJSC OGRANICZONA!

NSA zdecydował w sprawie nadpłaty w opłacie śmieciowej! Jest przełomowy wyrok!

NSA zdecydował w sprawie nadpłaty w opłacie śmieciowej! Jest przełomowy wyrok!

Posiedzenie składu 7 sędziów NSA – 12 października 2026 r., III FSK 1366/25 Stwierdzenie nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Oddalając obie skargi kasacyjne Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 6m ust. 4 u.c.p.g. należy wykładać w ten sposób, iż wprawdzie zakazuje on retrospektywnego obniżania zobowiązania przez zmianę danych będących podstawą samoobliczenia opłaty, z wyjątkami określonymi w ustawie, lecz nie wyłącza korekty dokonanej wyłącznie w celu odzwierciedlenia w deklaracji skutków prawomocnego stwierdzenia nieważności normy stawkowej. Przyjęcie wykładni przeciwnej, traktującej przywołaną regulację jako materialnoprawną normę sanacyjną, zachowującą należność ustaloną według stawki wynikającej z uchwały objętej prawomocnym stwierdzeniem nieważności, nadawałoby przepisowi procesowo-deklaracyjnemu skutek materialnoprawny, którego ustawodawca w nim nie wyraził.

Zdaniem NSA, dopuszczalne jest skorygowanie deklaracji za okres objęty nieważną uchwałą, korekta pozwala na ponowne odtworzenie prawidłowej wysokości zobowiązania wynikającej z obowiązującego prawa. Na tym etapie zastosowanie znajduje zwykły mechanizm wynikający z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. i zestawienie kwoty rzeczywiście zapłaconej z kwotą, która – przy uwzględnieniu skutku ex tunc stwierdzenia nieważności uchwały – wynikała z prawidłowo obowiązujących norm prawa materialnego. Stwierdzenie nieważności uchwały nie oznacza samoistnie, że każda uprzednio dokonana wpłata musi zostać zwrócona w całości. Powoduje natomiast konieczność ustalenia na nowo, jaka kwota była prawnie należna przy założeniu, że nieważny akt prawa miejscowego nie wywoływał skutków prawnych od chwili jego podjęcia.

Jeżeli deklaracja została sporządzona przy zastosowaniu aktu prawa miejscowego następnie uznanego za nieważny ze skutkiem ex tunc, a jej retrospektywna korekta jest prawnie dopuszczalna, dla potrzeb art. 72 § 1 pkt 1 O.p. należy ustalić wysokość zobowiązania wynikającą z prawa po pominięciu nieważnej regulacji i zestawić ją z kwotą rzeczywiście zapłaconą.

Jednocześnie NSA podkreślił, że dochodzenie nadpłaty po stwierdzeniu nieważności uchwały nie musi oznaczać żądania zwrotu całej opłaty i korzystania z systemu gospodarowania odpadami nieodpłatnie. Jeżeli wskutek nieważności uchwały zastosowanie znajduje wcześniejsza, prawidłowo ustanowiona stawka, przedmiotem żądania jest jedynie różnica pomiędzy stawką nieważną a stawką prawnie właściwą. W takim układzie argument, że właściciel otrzymał usługę, w znacznym stopniu traci na znaczeniu. Właściciel nadal ponosi ciężar finansowania wykonanej usługi, tyle że w wysokości wynikającej z ważnego aktu prawnego.

Spór wówczas przenosi się z wątpliwości, czy za odbiór odpadów należy się zapłata, na ustalenie, czy gmina może zatrzymać część świadczenia odpowiadającą stawce, której legalnej podstawy normatywnej zabrakło. W rozpatrywanym przypadku nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. stanowi kwota nienależnie nadpłaconej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na przyjęcie zawyżonej jednostkowej stawki opłaty, stanowiącej podstawę określenia jej miesięcznego wymiaru dla nieruchomości, ponad wysokość wynikającą z obowiązującej uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty. Skoro bowiem zgodna z prawem jest wysokość opłat ustalona przy zastosowaniu uchwały pozostającą w obrocie prawnym, a nadwyżka wynika z wadliwego działania organu gminy, tj. uchwały, co do której stwierdzono nieważność, reguły praworządności wymagają zwrócenia nadwyżki jako stanowiącej bezprawnie pobraną należność. 

Nasze szkolenia na jesień 2026

13-14.10.2026 ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027. OSTATNIA EDYCJA! BRAK MIEJSC!

Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie opłaty śmieciowej! Do pobrania w całości!

Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie opłaty śmieciowej! Do pobrania w całości!

Na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nieruchomość ma charakter mieszany, jeżeli w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy1, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, lecz prowadzona jest działalność mogąca powodować powstawanie odpadów komunalnych.
Dla takich nieruchomości ustawodawca przewidział odrębne zasady ustalania opłaty – zgodnie z art. 6j ust. 4 opłata stanowi sumę opłat dla obu części nieruchomości

Kluczowe znaczenie ma przesłanka wynikająca z art. 6c ust. 2 ustawy, tj. powstawanie odpadów komunalnych na nieruchomości niezamieszkałej.

Oznacza to, że objęcie systemem gminnym części niezamieszkałej jest zasadne wyłącznie wtedy, gdy odpady komunalne faktycznie powstają lub mogą powstawać
w związku ze sposobem użytkowania nieruchomości,

Całe wyjaśnienie do pobrania poniżej

Nasze szkolenia na wiosnę 2026:

21.05.2026 TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ. ZBIEG EGZEKUCJI z KOMORNIKIEM SĄDOWYM i PRAWIDŁOWE POSTĘPOWANIE WIERZYCIELI Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona!

27-28.05.2026 PODATNIK w UPADŁOŚCI i RESTRUKTURYZACJI, a EGZEKUCJA i ROZLICZANIE ZALEGŁOŚCI Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona!

RIO w szoku podczas kontroli podatków w gminie! Decyzje wymiarowe są, a informacji podatkowych nie odnaleziono w archiwum! Przypisy podatków pod datą sporządzenia decyzji, a upomnienia i tytuły wykonawcze ze znacznym opóźnieniem!

RIO w szoku podczas kontroli podatków w gminie! Decyzje wymiarowe są, a informacji podatkowych nie odnaleziono w archiwum! Przypisy podatków pod datą sporządzenia decyzji, a upomnienia i tytuły wykonawcze ze znacznym opóźnieniem!

Kontrola podejmowanych przez organ podatkowy działań zmierzających do wyegzekwowania od dłużników zaległych kwot z tytułu podatków oraz opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2024 rok wykazała, w badanej próbie, że:
1) wystąpiły przypadki podejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych poprzez wysyłanie upomnień, wystawienie tytułów wykonawczych i przekazanie ich do realizacji ze znacznym opóźnieniem, a mianowicie:
a) w przypadku podatnika podatku rolnego i od nieruchomości, dla którego prowadzono
konto szczegółowe nr 00001930 tytuły wykonawcze na zaległości za lata 2021-2024
wystawiono dopiero w roku 2025,
b) w przypadku 5 na 6 kontrolowanych płatników opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi, pomimo wcześniej wysyłanych upomnień, tytuły wykonawcze na
zaległości od roku 2020 do 2024 roku wystawiono ze znacznym opóźnieniem
tj. w latach 2024 i 2025.
Powyższe działanie stanowiło naruszenie: – art. 42 ust. 5 w związku z art. 9 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, – art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a oraz § 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316) oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 208, poz. 1375);

We wszystkich kontrolowanych sprawach w zakresie podatników podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego (osoby fizyczne), organ podatkowy nie posiadał w aktach sprawy informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji o gruntach i lasach złożonych przez tych podatników, które stosownie do treści art. 21 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stanowiły podstawę wymiaru podatku ustalanego decyzjami organu podatkowego w 2024 roku. Stanowiło to naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164, ze zm.), nakładającego na organy jednostek samorządu terytorialnego obowiązek zapewnienia odpowiedniej ewidencji, przechowywania oraz ochrony przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą
dokumentacji nadsyłanej i składanej do nich w sposób odzwierciedlający przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw zgodnie z § 37 i § 39 ust. 1 pkt 3 Instrukcji kancelaryjnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz. U. Nr 14, poz. 67, ze zm.):
a) zezwalającego na przekazanie dokumentacji sprawy do archiwum zakładowego
dopiero po zakończeniu tej sprawy,
b) nakazujący przechowywanie dokumentacji spraw zakończonych dwa lata, licząc od
pierwszego stycznia roku następującego po roku, w którym sprawa została
zakończona, przed przekazaniem do archiwum zakładowego.
Podinspektor Referatu Finansowego złożyła wyjaśnienie następującej treści: (…) Informacje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości oraz rolnego złożone w latach wcześniejszych przez podatnika nie zostały odnalezione w archiwum, prawdopodobnie z uwagi na upłynięcie dziesięcioletniego okresu przechowywania dokumentów zgodny z instrukcją kancelaryjną”;

Przypisów należności z tytułu podatków: rolnego, od nieruchomości i leśnego oraz łącznego zobowiązania pieniężnego na kontach osób fizycznych dokonywano pod inną datą niż faktyczna data doręczenia decyzji wymiarowej na rok 2024. Ustalono, że przypisu należności podatkowych za 2024 rok dokonano pod datą 17 stycznia 2024 r., to jest datą sporządzenia decyzji.
Powyższe naruszało:
a) art. 21 §1 pkt 2 w związku z art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika, że zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w ustawach podatkowych, powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania,
b) art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego wynika, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia,
c) § 3 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375), z których wynika obowiązek komórki organizacyjnej w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego zajmującej się rachunkowością podatków prowadzenia w księgach rachunkowych urzędu prawidłowej ewidencji zobowiązań podatkowych stanowiących obciążenie konta podatnika (przypisów) udokumentowanych decyzjami.

Nasze szkolenia na wiosnę 2026:

21.05.2026 TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ. ZBIEG EGZEKUCJI z KOMORNIKIEM SĄDOWYM i PRAWIDŁOWE POSTĘPOWANIE WIERZYCIELI Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona!

27-28.05.2026 PODATNIK w UPADŁOŚCI i RESTRUKTURYZACJI, a EGZEKUCJA i ROZLICZANIE ZALEGŁOŚCI Liczba miejsc na szkolenie jest ograniczona!

Gminy i związki będą musiały zwrócić opłatę śmieciową za lata wstecz? NSA w składzie 7 sędziów zdecyduje

Gminy i związki będą musiały zwrócić opłatę śmieciową za lata wstecz? NSA w składzie 7 sędziów zdecyduje

Sprawa jest poważna, a w przypadku niektórych miast nadpłaty z tytułu opłaty śmieciowej mogą wynieść nawet miliony złotych. W przypadku jednej ze spółdzielni mieszkaniowej żądanie zwrotu opłaty wynosi aż 17 milionów zł! Spółdzielnia uzyskała już korzystny wyrok kasacyjny Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt III FSK 1232/24 uznał, że zwrot nadpłaconej opłaty za wywóz odpadów należy się za okres, w którym obowiązywały podwyżki, jeśli ostatecznie uchwała je nakładająca została unieważniona. NSA stwierdził, że gmina nie może pobierać opłat bez podstawy prawnej. Należy zatem przyjąć, że obowiązywała poprzednia podstawa (uchwała) – z niższymi opłatami – a różnica podlega zwrotowi. W praktyce może to stanowić furtkę do żądania zwrotu takiej różnicy także w innych podobnych sprawach.

Sprawa jednak powraca w kolejnym mieście, gdzie Spółdzielnia mieszkaniowa zażądała zwrotu opłaty śmieciowej. Jednak w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował, że przekaże zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi 7 sędziów NSA.

Czy stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności przepisów uchwały, o której mowa w art. 6k ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 z późn. zm.), uzasadnia złożenie korekty deklaracji, o której mowa w art. 6m tej ustawy, a także żądanie stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 75 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.), jeżeli gmina dokonała odbioru opadów komunalnych od podmiotu, który tę opłatę uiścił. Zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia przez 7 sędziów NSA, sygn. akt III FPS 1/26.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

szczegóły wkrótce