Sądowa klauzula na administracyjny tytuł wykonawczy!
Czy na administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe, które było zabezpieczone hipoteką przymusową, może zostać nadana klauzula wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej przeprowadzonej z nieruchomości obciążonej tą hipoteką?
Administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania z kwoty przyznanej wierzycielowi w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej z nieruchomości obciążonej tą hipoteką.
Niedopuszczalna jest droga sądowa dla zaspokojenia należności podatkowych Skarbu Państwa, stwierdzonych tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela domagającego się ich uwzględnienia w podziale sumy uzyskanej przez sądową egzekucję z nieruchomości (art. 1036 k.p.c.) Tak stanowi uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 114/07.
Uchwała SN jest nadal aktualna i mająca zasadnicze znaczenie, gdy komornik prowadzi egzekucję z nieruchomości, a gmina chciałaby się do niej „przyłączyć” z zaległościami podatkowymi. Jak wskazał Sąd Najwyższy możliwości są tylko dwie:
hipoteka przymusowa
zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową
Jakie zatem działania powinien podjąć wierzyciel podatkowy? Czy hipotekę można wpisać po zajęciu nieruchomości przez komornika sądowego? Czy gmina, która ma wpis hipoteki przymusowej musi wywołać zbieg? Czy samo zgłoszenie zaległości podatkowych daje pewność uczestnictwa w podziale sumy z egzekucji? To tylko niektóre z wielu pytań i wątpliwości, które powstają w tym temacie.
Wierzyciel nie może sobie przesłać KTW czy DTW i wniosku o egzekucję do komornika sądowego! Rozporządzenie MF nie dotyczy komornika i trzeba wywołać zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową!
Na szkoleniach otrzymuję od Was zapytania i sygnały związane z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie współpracy wierzyciela, organu egzekucyjnego i dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1023), które weszło w życie 11 lipca 2024 r. i problemów interpretacyjnych związanych z rozporządzeniem, a także pojawiającymi się w przestrzeni publicznej zasadami postępowania z DTW i KTW, z którymi nie sposób się jednak zgodzić.
Po pierwsze rozporządzenie Ministra Finansów nie dotyczy współpracy wierzycieli należności pieniężnych z komornikiem sądowym. Rozporządzenie dotyczy tylko i wyłącznie administracyjnych organów egzekucyjnych. Kwestia ta była wyjaśniona przez Ministerstwo Finansów przy pracach nad pierwszym rozporządzeniem.
W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową w zakresie egzekucji z nieruchomości zastosowanie znajdzie art. 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 62b § 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli zgodnie z art. 62 prowadzenie łącznie egzekucji należy do sądowego organu egzekucyjnego, organ egzekucyjny niezwłocznie sporządza adnotację w sprawie przekazania egzekucji do rzeczy albo prawa majątkowego, zwaną dalej „adnotacją w sprawie zbiegu”, zawierającą informacje niezbędne do prowadzenia łącznie egzekucji, i przekazuje ją sądowemu organowi egzekucyjnemu w sposób określony przepisami wydanymi na podstawie art. 63a § 2. Zasady te nie uległy zmianie od 11 lipca 2024 r. Wierzyciel w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową (komornikiem sądowym) nie sporządza żadnego dalszego tytułu wykonawczego DTW czy kolejnego tytułu wykonawczego KTW i nie kieruje żadnego wniosku o zastosowanie środków egzekucyjnych do komornika sądowego.
Mając na uwadze ww. rozporządzenie Ministra Finansów od 11 lipca 2024 r. zmianie uległ sposób postępowania wierzycieli w zakresie przekazywania DTW czy KTW do administracyjnego organu egzekucyjnego, który jest uprawniony do zastosowania środka egzekucyjnego, do którego prawa zastosowania nie ma organ egzekucyjny (główny). Organ egzekucyjny, który na podstawie pierwotnego tytułu wykonawczego prowadzi egzekucję. Będzie to dla przykładu Miasto Zielona Góra, które nie może stosować egzekucji z nieruchomości i w tym przypadku wystawia DTW czy KTW i kieruje do organu egzekucyjnego uprawnionego tj. naczelnika urzędu skarbowego.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w przypadku, o którym mowa w art. 26c § 1 pkt 1 (prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny) i art. 26ca § 1 (egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka) ustawy, wierzyciel przekazuje odpowiednio dalszy tytuł wykonawczy lub kolejny tytuł wykonawczy innemu uprawnionemu organowi egzekucyjnemu, wraz z wnioskiem egzekucyjnym o zastosowanie środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny nie jest uprawniony.
Innym uprawnionym organem egzekucyjnym jest inny organ egzekucyjny uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych, do których organ egzekucyjny nie jest uprawniony (słowniczek do rozporządzenia). Z całą pewnością nie jest to komornik sądowy, którego przepisy rozporządzenia nie dotyczą, a po drugie nie stosuje on środków egzekucyjnych.
Ww. przepis może dotyczyć także wierzyciela, który skierował egzekucję do naczelnika urzędu skarbowego według właściwości ogólnej, a dodatkowo chciałby wszcząć egzekucję z nieruchomości, która jest położona na terenie działania innego naczelnika urzędu skarbowego. Od 11 lipca 2024 kieruje bezpośrednio DTW czy KTW do tego naczelnika, a nie jak do tej pory do naczelnika właściwości ogólnej, który przekazywał DTW czy KTW w imieniu wierzyciela właściwemu naczelnikowi.
Upomnienie elektroniczne czy upomnienie tradycyjne?
Podstawy prawne wystawiania przez wierzyciela upomnienia – ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kodeks postępowania administracyjnego, ustawa o doręczeniach elektronicznych oraz rozporządzenia wykonawcze. Elementy upomnienia tradycyjnego, upomnienia elektronicznego. Terminy wystawiania i przesyłania upomnień do podatników. Problematyka terminowości przesłanego upomnienia, a wysyłka e-Doręczeniami. Czy przekazanie upomnienia do kancelarii urzędu oznacza dochowanie terminu jego wysłania? Upomnienia niezwłoczne, upomnienia z odroczonym terminem wysłania na mocy przepisów rozporządzenia Ministra Finansów. Upomnienia dla zaległości do 160 zł. Regulacje instrukcyjne dotyczące upomnień, a kontrola Najwyższej Izby Kontroli i Regionalnych Izb Obrachunkowych. Upomnienie oryginalne – papierowe. Upomnienie oryginalne – elektroniczne. Upomnienie – wydruk. Podstawy prawne i zasady postępowania na podstawie ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Obligatoryjne elementy upomnienia papierowego, upomnienia elektronicznego, upomnienia generowanego automatycznie. Co oznaczają upomnienia generowane automatycznie? Czy upomnienie elektroniczne może być plikiem pdf.? Czy plik pdf. wymaga dodatkowego uwierzytelnienia? Kiedy upomnienie elektroniczne musi być podpisane? Jakie przepisy regulują zasady podpisu na upomnieniu?
Kiedy upomnienie można przesłać bez podpisu? Co to jest pieczęć elektroniczna urzędu? Czy upomnienie elektroniczne musi być „stemplowane” pieczęcią elektroniczną? Czy upomnienie elektroniczne wymaga dodatkowo podpisu elektronicznego? Czy wysyłka upomnienia przez skrzynkę eDoręczeń uwierzytelnia przesłane upomnienie? Czy elektroniczne upomnienia doręczane są w trybie Ordynacji podatkowej, Kodeksu postepowania administracyjnego czy ustawy o doręczeniach elektronicznych? Awizo elektroniczne. Elektroniczna fikcja doręczenia, a fikcja tradycyjna. Doręczanie upomnienia na adres ADE.
Do komornika sądowego wysyłka przez e-Doręczenia czy jednak przez e-PUAP? Czy wysyłka przez e-Doręczenia wywoła skutek prawny?
Dzisiaj krótko na temat wymiany korespondencji z komornikiem sądowym. Dotyczy to wierzycieli należności podatkowych, którzy przy zbiegu przesyłają wnioski do komornika sądowego, jak również administracyjnych organów egzekucyjnych.
Po pierwsze zgodnie z 155 ust. 7 ustawy o doręczeniach elektronicznych, sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r.
Komornicy mogą korzystać przy doręczeniach z usług tj. Publicznej Usługi Rejestrowanego Doręczenia Elektronicznego (PURDE) i Publicznej Usługi Hybrydowej (PUH) na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 grudnia 2023 r. w sprawie określenia terminów i zakresów spraw, w których komornicy sądowi mogą dokonywać doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych albo za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej.
Oznacza to, że usługa e-Doręczeń dla komorników sądowych działa aktualnie jednostronnie tj. komornik może korzystać z e-Doręczeń w określonych sprawach, natomiast do komornika sądowego pisma powinny być kierowane innymi dostępnymi kanałami.
Zgodnie z art. 759’2 Kodeksu postępowania cywilnego, komornik dokonuje doręczeń administracyjnym organom egzekucyjnym, organom podatkowym oraz wierzycielom należności pieniężnych, których egzekucja została przejęta przez sądowy organ egzekucyjny w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, będącym podmiotami publicznymi obowiązanymi do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 307 i 1222), wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 63a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 858, 859, 1222 i 1473).
Te regulacje to rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 kwietnia 2024 r. w sprawie adnotacji w sprawie zbiegu egzekucji oraz dokonywania doręczeń przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej pomiędzy organami egzekucyjnymi oraz pomiędzy organem egzekucyjnym a komornikiem sądowym. Należy także pamiętać, że rozporządzenie zawiera przepis przejściowy – § 7 rozporządzenia.
Należy mieć na uwadze, że aktualnie komornik nie jest zobowiązany do e-Doręczeń, a doręczenie przez wierzyciela czy organ egzekucyjny pism na jego adres e-Doręczeń, który jest widoczny w BAE może budzić wątpliwości w zakresie skuteczności ich doręczenia.
