W związku ze zbliżającym się okresem podejmowania uchwał w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2026 r. Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach zwraca uwagę na brak zgodności niektórych sposobów różnicowania wysokości stawek podatku od nieruchomości z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2025 r. poz. 707) oraz zasadami poprawnej legislacji.
Znowu błędy w podatkach! RIO stwierdza błędy w przypisach podatków i brak adnotacji pracowników w deklaracjach podatkowych! Deklaracje muszą być starannie sprawdzone!
W najnowszym wystąpieniu pokontrolnym Regionalna Izba Obrachunkowa zaleca, staranne dokonywanie przez organ podatkowy czynności sprawdzających w zakresie poprawności danych zawartych w deklaracjach na podatek od nieruchomości oraz podatek od środków transportowych, niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązań podatkowych, których realizacja stanowi wymóg określony w art. 272 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111), a w przypadku wystąpienia wątpliwości lub stwierdzenia nieprawidłowości, podejmowanie czynności przewidzianych w art. 274 § 1 lub art. 274a § 2 w związku z art. 177 tej ustawy.
RIO stwierdza błędy, brak dokumentowania przez pracownika merytorycznie odpowiedzialnego czynności sprawdzających, wymaganych przepisami art. 272 pkt 2 ww. ustawy, mających na celu stwierdzenie formalnej poprawności danych zawartych w deklaracjach, wbrew wymogom art. 177 ww. ustawy, w przypadku dwóch deklaracji złożonych przez podatników podatku od nieruchomości (osoby prawne) oraz trzech deklaracji złożonych przez podatników podatku od środków transportowych (os. fizyczne oraz os. prawne) w latach 2022 – 2023, na których nie dokonywano wpisów w końcowej rubryce „adnotacje organu podatkowego”, mimo iż jak wynika z wyjaśnień deklaracje są sprawdzane i wprowadzane do elektronicznego systemu podatkowego.
RIO zaleca, prawidłowe dokumentowanie, w formie adnotacji organu podatkowego, czynności sprawdzających, wymaganych w art. 272 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111), w zakresie poprawności danych zawartych w deklaracjach na podatek od nieruchomości oraz podatek od środków transportowych, stosownie do wymogu art. 177 ww. ustawy.
RIO stwierdza nieprawidłowości: dokonywanie przypisów podatku od nieruchomości, rolnego oraz leśnego na kartach kontowych podatników (osoby fizyczne) w innym okresie sprawozdawczym niż ten, w którym nastąpiło dostarczenie decyzji. Przypisów dokonywano pod datą wpisu otrzymania potwierdzenia odbioru, co stanowi o nieprzestrzeganiu art. 21 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Powyższe stwierdzono w przypadku 13 decyzji ustalających podatek od nieruchomości w latach 2022 – 2024.
RIO zaleca: dokonywanie przypisów podatków lokalnych na kartach kontowych podatników (os. fizycznych) w danym okresie sprawozdawczym, nie wcześniej niż data doręczenia decyzji ustalających wymiar podatku, stosownie do przepisów art. 21 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 111), w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 120, z późn. zm.).
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2025 r., znak: WK.6130.49.24.
Znowu błędy w podatkach! RIO stwierdza przypisy pod datą wydania decyzji, księgowania bez dokumentów i tytuły wystawione z 2-3 letnim opóźnieniem, co powodowało kumulowanie zaległości!
Mamy najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej. RIO prześwietla podatki i znajduje nieprawidłowości oraz błędy. W wyniku kontroli wykonywania obowiązków organu podatkowego w zakresie prawidłowości wymiaru, poboru oraz poprawności ewidencji podatków, w badanej w trakcie kontroli próbie stwierdzono nieprawidłowości naruszające przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm., od dnia 6.11.2023 r. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.), a mianowicie: 1) przypisu podatku należnego od osób fizycznych dokonywano pod datą wydania decyzji podatkowych, a nie ich doręczenia. Stanowiło to naruszenie: a) art. 21 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa, b) § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości i planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 208, poz. 1375),
Pomimo: a) braku deklaracji „DT-1 deklaracja na podatek od środków transportowych” oraz b) niewydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej wymiar podatku w ewidencji wymiarowej AUTA za 2023 r. ujęto: – przypis podatku za trzy pojazdy (domiar podatku za 2023 r. zaksięgowano w ewidencji podatkowej za 2024 r. Księgowość Zobowiązań KSZOB), – odpis dla trzech pojazdów na podstawie informacji ze Starostwa Powiatowego w K. W wyniku tego system AUTA wygenerował zawyżone skutki obniżenia stawek podatku od środków transportowych za 2023 r. Powyższe było niezgodne z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu (Dz.U. Nr 208 poz. 1375).
Tytuły wykonawcze na zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami za lata 2020-2022 zostały wystawione z 2-3 letnim opóźnieniem, co powodowało kumulowanie zaległości (konto nr: 300998, 300699, 301003, 301630). Według wyjaśnienia pracowników przed wysłaniem upomnień na zaległości z podatków i z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podejmowano działania informacyjne, jednakże nie prowadzono ewidencji podjętych działań. Stanowiło to naruszenie § 2 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2020 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2083).
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2025 r., znak: WK.0911.55.2024.
Decyzja do zmarłego podatnika ma charakter postępowania nieistniejącego i rażąco naruszającego prawo! WSA uchyla decyzje i wytyka błędy!
Skoro organy obu instancji przeprowadziły postępowanie podatkowe z udziałem osoby zmarłej, a wydane decyzje skierowały do osoby, która nie może być stroną, dopuściły się rażącego naruszenia prawa, decyzje dotknięte są wadą nieważności wskazaną w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. Podatnik będący osobą fizyczną z chwilą śmierci traci zdolność prawną, tj. zdolność bycia podmiotem praw i obowiązków wynikających z ustaw podatkowych. Status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z jej śmiercią co oznacza, że w stosunku do takiej osoby nie można wszcząć postępowania podatkowego, ani wydać decyzji. Postępowanie prowadzone z udziałem osoby nieżyjącej i skierowanie do niej decyzji ma charakter postępowania nieistniejącego i rażąco naruszającego prawo. Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji której jest adresatem stanowi uchybienie, w wyniku którego, jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Jakkolwiek organy podatkowe, ustalając podatek leśny (od nieruchomości, rolny), stosownie do art. 21 p.g.i.k., są związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, to jednocześnie, w świetle regulacji Ordynacji podatkowej, nie są zwolnione z obowiązku ustalenia prawidłowego kręgu podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w tym podatku oraz ustalenia stron postępowania podatkowego. Fakt, że organy nie miały wiedzy o śmierci Z. W. w tym kontekście nie ma żadnego znaczenia, bowiem skierowanie rozstrzygnięć do osoby nieżyjącej wywołuje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: „p.p.s.a.”).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji (a przy ewentualnej kontroli instancyjnej także organ odwoławczy) winien uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i w pełni stosując się do przepisów (zasad) warunkujących prawidłowość postępowania podatkowego, wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Postępowanie podatkowe, z uwagi na śmierć współwłaściciela nieruchomości, powinno toczyć się z udziałem jego spadkobierców.
Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 306/23.
17.03.2025 ostatnia wpłata raty średniej w podatku od nieruchomości! Problemy jednak pozostają nadal! Czy złożenie deklaracji DN-1 2025 przed 31.03.2025 powoduje bezprzedmiotowość zawiadomienia? Czy podatnik otrzyma upomnienie?
Właśnie minął termin wpłaty III raty potocznie już zwanej ratą średnią w deklarowanym podatku od nieruchomości przez podatników, którzy w terminie do 31.01.2025 złożyli w organie podatkowym oświadczenie o prolongacie terminu złożenia deklaracji DN-1 2025 do 31 marca 2025.
Zmiany w zakresie rozliczenia deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok wprowadziła ustawa z dnia 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1757). Chodzi tutaj o art. 6 ww. ustawy, który jako przepis epizodyczny wprowadził szczególne zasady rozliczenia podatku dla podatników, którzy skorzystali z prolongaty terminu złożenia deklaracji DN-1 do dnia 31 marca 2025 r.
Zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej w celu skorzystania z uprawnienia, podatnicy są obowiązani bez wezwania organu podatkowego, wpłacić na rachunek właściwej gminy miesięczne raty podatku od nieruchomości:
a) za styczeń – w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r.,
b) za luty – w terminie do dnia 15 lutego 2025 r.
c) za marzec – w terminie do dnia 15 marca 2025 r.
Dzień 15 marca 2025 r. przypadł na sobotę. Czy zatem wpłata powinna nastąpić wyłącznie do 15 marca 2025 r., a w większości przypadków do 14 marca 2025 r., kiedy trwają sesje rozliczeniowe banków i podatnicy, mając ostatni dzień roboczy, mogli złożyć dyspozycje przelewów do realizacji? Czy jednak ostateczny termin wpłaty uległ przesunięciu na dzień 17 marca 2025 roku?
Zgodnie z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej.
Czy ustawę zmieniającą z dnia 19 listopada 2024 r. można uznać za ustawę podatkową? Na to pytanie należy udzielić twierdzącej odpowiedzi, mając na uwadze definicję ustawy podatkowej z samej Ordynacji podatkowej. Stosowanie do art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych – rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Mimo, iż art. 6 ustawy zmieniającej nie nowelizuje żadnego z przepisów samej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest jednak przepisem z ustawy zmieniającej ustawę podatkową jako przepis epizodyczny. Ponadto jest przepisem regulującym prawa podatników.
Dzień 17.03.2025 należy zatem uznać za ostateczny dzień wpłaty III raty średniej deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok. Wpłata przez podatnika dnia 17.03.2025 gwarantuje mu zachowanie nabytych uprawnień z ustawy zmieniającej.
Drugim z problemów jest pytanie na jaki dzień podatnik powinien wyliczyć ratę średnią do wpłaty mając na uwadze, że kwota należnego podatku od nieruchomości za 2024 rok, która stanowi podstawę wyliczenia raty średniej może ulec zmianie w wyniku korekty czy korekt deklaracji złożonych w 2025 r. Z samej ustawy zmieniającej nie wynika obowiązek wprost uwzględniania korekt deklaracji, jednak ustawodawca posłużył się pojęciem „należnego podatku za 2024 r.” nie określając jednak dnia, na który należy ustalić jego wysokość. Moim zdaniem jest to celowy zabieg ustawodawcy. Należny podatek wynika ze złożonej przez podatnika deklaracji, a w przypadku jej korekty czy to na podstawie samej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych czy na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej będzie wynikał ze skorygowanej deklaracji podatkowej. Złożona korekta przez podatnika zastępuje dotychczas złożoną deklarację podatkową, a podatnik wykazuje w korekcie zaktualizowaną wysokość podatku należnego za cały rok, co wynika z samej konstrukcji deklaracji podatkowej DN-1. Warto przypomnieć, że wzór tej deklaracji wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz.U. z 2019 r., poz. 1104).
Moim zdaniem ustawodawca miał na myśli kwotę należnego podatku ujawnionego w organie podatkowym, co oznacza, że korekta „fizycznie” (nie wykluczam formy niematerialnej tj. elektronicznej) powinna znajdować się w gminie a nie u podatnika, który ją sporządził i dopiero ma zamiar ją złożyć czy też sporządzoną nadał w placówce Poczty Polskiej S.A., a na dzień wpłaty nie dotarła do organu podatkowego.
Stosowanie do art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. W rozważaniach pomijam sytuację, że należny podatek od nieruchomości za 2024 rok może także wynikać z decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wydanej na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Trudno mi się zgodzić z poglądem R. Dowgiera zaprezentowanym w artykule „Deklaracje i informacje na podatek od nieruchomości w 2025 r.”, PPLiFS, 1/2025, str. 28, że „(..) ustalenia te są dokonywane na dzień złożenia zawiadomienia o prawie do skorzystania z odroczonego terminu”.
Ustawodawca nie wskazał w ustawie zmieniającej terminu 31.01.2025 jako terminu ustalenia podatku należnego za 2024 rok służącego do wyliczenia rat średnich za 01 -03 2025. Skoro zatem ustawodawca nie objął zakresem interpretowanego przepisu art. 6 w sposób wyraźny i jednoznaczny unormowań z zakresu prawa podatkowego, to należy uznać, że nie wolno tego „dopowiadać” czy też „doprecyzowywać” interpretatorowi (zob. uchwała NSA w Warszawie z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22, opubl. CBOSA).
Kolejny problem to odpowiedź na pytanie czy złożenie deklaracji na podatek od nieruchomości dla przykładu w terminie 14.03.2025 r. i wpłacenie w tym dniu raty średniej, zakładając, że jest ona niższa niż rata właściwa skutkuje utratą uprawnień (korzyści) z art. 6 ustawy zmieniającej. Należy uznać, że nie. Wpłata podatku w terminie jego płatności i złożenie w tym samym dniu deklaracji DN-1 nie skutkuje utratą uprawnień. Nawet jeżeli istnieją w tym zakresie to należy dokonać interpretacji na korzyść podatnika, mając tutaj na uwadze m.in. art. 2a Ordynacji podatkowej.
Odmiennie sytuacja wygląda już z ratą 03.2025, przy złożeniu deklaracji 14.03.2025, a wpłacie raty średniej 17.03.2025. O ile dla deklaracji złożonej 14.03.2025 i wpłaty tego samego dnia należy przyjąć korzystną wysokość raty średniej (niższa) w stosunku do raty właściwej o tyle do deklaracji złożonej 14.03.2025 i wpłaty 17.03.2025 taka zasada jest trudna do obronienia.
Po pierwsze zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej w 2025 r. podatnicy, o których mowa w art. 6 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 2, mogą składać deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2025 w terminie do dnia 31 marca 2025 r., jeżeli spełnią warunki określone w ust. 2. Jest to główne uprawnienie podatnika i cel przepisu art. 6, jak również cel ustawodawcy tj. dać podatnikom więcej czasu na sporządzenie deklaracji podatkowej w związku z koniecznością inwentaryzacji budynków, budowli i obiektów budowlanych. Natomiast warunki dla skorzystania z uprawnienia zawarte są w ust. 2 art. 6. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że są to warunki, a nie uprawienia dla podatnika.
Po drugie złożenie przez podatnika deklaracji DN-1 na 2025 rok powoduje, że kwota podatku wynika ze złożonej już deklaracji podatkowej, a zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Podatnik zatem zobowiązany będzie do uiszczenia raty marcowej w kwocie wynikającej ze złożonej już deklaracji, a nie w kwocie raty średniej, przy założeniu, że jest ona niższa. W momencie złożenia deklaracji DN-1 na 2025 rok uprawnienie do złożenia deklaracji do 31 marca 2025 staje się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji podatnik nie jest do spełniania warunku wpłaty raty średniej do 17.03.2025. Natomiast zachowuje on uprawnienie, tak samo jak organ podatkowy z ust. 3 art. 6 ustawy zmieniającej tj. dopłaty bez odsetek za zwłokę dla podatnika, a w przypadku nadwyżki brak wypłaty oprocentowania przez organ podatkowy. Jest to rozwiązanie logiczne, a w prawie logiczne rozwiązania są przyjmowane do stosowania.
Nie zgadzam się zatem z poglądem R. Dowgiera zaprezentowanym w artykule „Deklaracje i informacje na podatek od nieruchomości w 2025 r.”, PPLiFS, 1/2025, str. 29, że „Bez względu na to, kiedy ostatecznie złożono deklarację, jeżeli ma to miejsce po 31 stycznia 2025 r., a przed 31 marca 20205 r., to podatnika obowiązuje sposób obliczenia rat z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej. Organ nie może więc w terminie do 15 lutego czy 15 marca żądać od niego np. raty wyższej, która wynika ze złożonej już deklaracji, gdy ustawa wprost wskazuje, że rata ta ma być wyliczona z uwzględnieniem podatku za rok zeszły”. Podkreślę raz jeszcze, że ustawa wskazuje raty średnie jako warunek, a nie jako uprawnienie, a celem ustawodawcy było danie podatnikom więcej czasu na sporządzenie prawidłowej deklaracji, a nie odraczanie terminu zapłaty podatku (dopłat). Można tutaj także postawić pytanie co w przypadku kiedy rata podatku z deklaracji DN-1 za 2025 będzie niższa niż rata średnia? Podatnik zapewne taką ratę uiści. Czy oznaczać to będzie dla niego utratę uprawnienia i konieczność dopłat wraz z odsetkami za zwłokę, bo nie zapłacił raty średniej? Sposób interpretowania przepisu musi być tożsamy, nie można sobie wybierać korzystniejszego rozwiązania i raz interpretować tak, a w drugim przypadku inaczej tj. jak rata średnia jest niższa to wpłacam ratę średnią, a jak jest wyższa to już nie obowiązuje średnia, a rata z deklaracji.
Dla rachunkowości nie będzie także stanowiło problemu rozliczenie współwłaścicieli, gdy jeden z nich skorzysta z uprawnienia odroczonej deklaracji, a drugi nie. Uprawnienie to, w przypadku osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie przenosi się automatycznie na drugiego, mając na uwadze art. 366 i 368 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 91 Ordynacji podatkowej. Rachunkowość jest na tyle elastycznym systemem, że z całą pewnością poradzi sobie z taką sytuacją, a kierownik jednostki, stosowanie do art. 10 ustawy o rachunkowości zobowiązany będzie wskazać sposób ewidencji, z uwzględnieniem zasad rachunkowości.
Na zakończenie pragnę przypomnieć, że zarządzenie kierownika jednostki w sprawie szczególnych zasad rachunkowości i rozliczania deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok jest elementem zasad (polityki) rachunkowości, a jego podjęcie stosowanie do art. 10 ustawy o rachunkowości jest obligatoryjne. Wzór takiego zarządzenia, które w większości rozwiązuje problemy z nowelizacją udostępnione, było uczestnikom moich szkoleń „Zmiany w księgowości, rozliczaniu i egzekucji podatku od nieruchomości za 2025 rok”.
autor i prawa autorskie do niniejszego artykułu: Marcin Adamek. Artykuł ma charakter poglądowy. Zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez mojej zgody.
