Wystawiasz ciągle upomnienia i tytuły wykonawcze na podatnika? Podatnik jest uporczywy! i Może zostać ukarany za wykroczenie skarbowe!
Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Tak stanowi art. 57 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Podstawowym obowiązkiem podatnika jest zapłata podatku, a nie czekanie na upomnienie czy wystawienie tytułu wykonawczego. Bardzo często niepotrzebnie uruchamiana jest „maszyna” administracyjna i to z powodu zaniechania podatnika, a nie dla przyjemności pracowników księgowości podatkowej czy komórki windykacyjnej.
Dla przykładu Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w wyroku z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI Ka 147/24 wskazał, że podatnik nie może przenosić na wierzyciela podatkowego i w istocie również na pozostałych, rzetelnych podatników własnych niepowodzeń gospodarczych. Sama okoliczność nie realizacji zobowiązań ze strony kontrahentów nie zwalnia z terminowego wywiązywania się z obowiązków podatkowych. Słusznie przywołuje Sąd Rejonowy stanowisko Sądu Najwyższego, że nie chodzi tu wyłącznie o obiektywną możliwość zapłaty podatku, gdyż m.in. trzeba uwzględnić, że prawo podatkowe, w myśl art. 48 o.p., przewiduje możliwość odraczania płatności i rozkładania na raty należności podatkowych, w tym i zaległości podatkowych, jeśli za tym przemawia ważny interes podatnika. Tym samym podatnik, nie mogąc uregulować w terminie podatku, ma prawne instrumenty dla zmiany terminu jego płatności. Niewątpliwie zapobiegawcze działanie podatnika pod kątem skutków niezapłacenia podatku i wykorzystanie przez niego możliwości gwarantowanych przez prawo podatkowe ma istotny wpływ na ocenę znamienia uporczywości. (Zgoliński (w:) A. Bułat, V. Konarska-Wrzosek, T. Oczkowski, I. Zgoliński, Kodeks karny skarbowy. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2021, art. 57.). W niniejszej sprawie oskarżony nie poczynił tych czynności, posiadając do tego instrumenty prawne, dlatego też działał umyślnie z zamiarem bezpośrednim. Oskarżony nie wskazał logicznych, rzeczowych powodów dla których nie wpłacał podatku w terminie, w przeważającej mierze we wskazanym okresie powtarzalnie, nagminnie mu uchybiając.
Nawet jednokrotny brak zapłaty podatku i toczące się długotrwale postępowanie egzekucyjne w administracji może oznaczać uporczywość. O każdym przypadku uporczywości ostatecznie decyduje sąd.
Wójt, burmistrz (prezydent miasta) zawiadomienie o podejrzeniu wykroczenia skarbowego kieruje do finansowego organu dochodzenia tj. naczelnika urzędu skarbowego.
Do 31.03.2025 dopłata do rat średnich w podatku od nieruchomości bez odsetek, a wpłata po tym terminie już z odsetkami! Co z Rb-27S?
W przypadku gdy uiszczone raty średnie w deklarowanym podatku od nieruchomości są niższe niż raty podatku od nieruchomości wynikające ze złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2025 za miesiące, za które zostały uiszczone, brakująca kwota podatku pozostała do zapłaty podlega, bez wezwania organu podatkowego, wpłacie na rachunek właściwej gminy w terminie do dnia 31 marca 2025 r., przy czym kwota wpłacona w tym terminie nie stanowi zaległości podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Tak wynika z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej.
Natomiast w przypadku, kiedy kwota ta zostanie zapłacona po terminie 31 marca 2025 roku będzie ona stanowiła zaległość podatkową w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a zatem odsetki za zwłokę naliczone mają zostać od ustawowego terminu płatności do dnia zapłaty włącznie. Nie obowiązuje tutaj zasada obliczenia odsetek od 1 kwietnia 2025 do dnia zapłaty.
Przykład dla raty 15.03.2025 – sobota – przesunięcie na 17.03.2025. Dopłata do 31.03.2025 – bez odsetek za zwłokę. Zapłata np. 1.04.2025 – odsetki od 18.03.2025 do dnia 1.04.2025 włącznie.
Dodatkowo na dzień 31.03.2025 w przypadku braku dopłaty kwota nie stanowi zaległości netto dla celów sprawozdania budżetowego Rb-27S. Sprawozdanie sporządzane jest według stanu na dzień 31.03.2025 i nie uwzględnia się okoliczności po tym dniu.
Będą zmiany w rozliczaniu wpłat rat podatku i zaległości podatkowych! Nadchodzi duża nowelizacja Ordynacji podatkowej
Trwają prace nad dużą nowelizacją przepisów Ordynacji podatkowej. Zmiany mają dotyczyć także rozliczania wpłat podatków i zaległości podatkowych.
W myśl art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie dokonywania wpłat na poczet rat, na jakie rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku (art. 62 § 3).
W celu usunięcia wątpliwości co do prawidłowego sposobu zarachowania wpłaty w przypadku jednoczesnego istnienia układu ratalnego i zobowiązań podatkowych z innych tytułów, dla których termin płatności upłynął, proponuje się w nowelizacji Ordynacji podatkowej rezygnację z odesłania w art. 62 § 3 na rzecz samodzielnej regulacji.
Zgodnie z projektowanym przepisem, wpłaty dokonane tytułem rat, na które rozłożono podatek lub zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz rat podatku zalicza się na poczet raty o najwcześniejszym terminie płatności, nawet w przypadku posiadania innych zaległości o starszym terminie płatności, nieobjętych układem ratalnym.
Pilne! Jest decyzja RPP! Jakie odsetki podatkowe od dzisiaj?
Wczoraj odbyło się decyzyjne posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej i została podjęta decyzja o stopach procentowych NBP. Przypominamy, że w przypadku zmiany stóp procentowych decyzja Rady Polityki Pieniężnej obowiązuje od następnego dnia. Zgodnie z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%.
Rada Polityki Pieniężnej podjęła decyzję o pozostawieniu stóp procentowych na dotychczasowym poziomie. Najważniejsza dla celów podatkowych – stopa lombardowa wynosi od 5.10.2023 – 6,25 % w skali roku.
Stopa odsetek od zaległości podatkowych pozostaje zatem bez zmian – na dotychczasowym poziomie 14,50 %.
17.03.2025 ostatnia wpłata raty średniej w podatku od nieruchomości! Problemy jednak pozostają nadal! Czy złożenie deklaracji DN-1 2025 przed 31.03.2025 powoduje bezprzedmiotowość zawiadomienia? Czy podatnik otrzyma upomnienie?
Właśnie minął termin wpłaty III raty potocznie już zwanej ratą średnią w deklarowanym podatku od nieruchomości przez podatników, którzy w terminie do 31.01.2025 złożyli w organie podatkowym oświadczenie o prolongacie terminu złożenia deklaracji DN-1 2025 do 31 marca 2025.
Zmiany w zakresie rozliczenia deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok wprowadziła ustawa z dnia 19 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1757). Chodzi tutaj o art. 6 ww. ustawy, który jako przepis epizodyczny wprowadził szczególne zasady rozliczenia podatku dla podatników, którzy skorzystali z prolongaty terminu złożenia deklaracji DN-1 do dnia 31 marca 2025 r.
Zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej w celu skorzystania z uprawnienia, podatnicy są obowiązani bez wezwania organu podatkowego, wpłacić na rachunek właściwej gminy miesięczne raty podatku od nieruchomości:
a) za styczeń – w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r.,
b) za luty – w terminie do dnia 15 lutego 2025 r.
c) za marzec – w terminie do dnia 15 marca 2025 r.
Dzień 15 marca 2025 r. przypadł na sobotę. Czy zatem wpłata powinna nastąpić wyłącznie do 15 marca 2025 r., a w większości przypadków do 14 marca 2025 r., kiedy trwają sesje rozliczeniowe banków i podatnicy, mając ostatni dzień roboczy, mogli złożyć dyspozycje przelewów do realizacji? Czy jednak ostateczny termin wpłaty uległ przesunięciu na dzień 17 marca 2025 roku?
Zgodnie z art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej.
Czy ustawę zmieniającą z dnia 19 listopada 2024 r. można uznać za ustawę podatkową? Na to pytanie należy udzielić twierdzącej odpowiedzi, mając na uwadze definicję ustawy podatkowej z samej Ordynacji podatkowej. Stosowanie do art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych – rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Mimo, iż art. 6 ustawy zmieniającej nie nowelizuje żadnego z przepisów samej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest jednak przepisem z ustawy zmieniającej ustawę podatkową jako przepis epizodyczny. Ponadto jest przepisem regulującym prawa podatników.
Dzień 17.03.2025 należy zatem uznać za ostateczny dzień wpłaty III raty średniej deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok. Wpłata przez podatnika dnia 17.03.2025 gwarantuje mu zachowanie nabytych uprawnień z ustawy zmieniającej.
Drugim z problemów jest pytanie na jaki dzień podatnik powinien wyliczyć ratę średnią do wpłaty mając na uwadze, że kwota należnego podatku od nieruchomości za 2024 rok, która stanowi podstawę wyliczenia raty średniej może ulec zmianie w wyniku korekty czy korekt deklaracji złożonych w 2025 r. Z samej ustawy zmieniającej nie wynika obowiązek wprost uwzględniania korekt deklaracji, jednak ustawodawca posłużył się pojęciem „należnego podatku za 2024 r.” nie określając jednak dnia, na który należy ustalić jego wysokość. Moim zdaniem jest to celowy zabieg ustawodawcy. Należny podatek wynika ze złożonej przez podatnika deklaracji, a w przypadku jej korekty czy to na podstawie samej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych czy na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej będzie wynikał ze skorygowanej deklaracji podatkowej. Złożona korekta przez podatnika zastępuje dotychczas złożoną deklarację podatkową, a podatnik wykazuje w korekcie zaktualizowaną wysokość podatku należnego za cały rok, co wynika z samej konstrukcji deklaracji podatkowej DN-1. Warto przypomnieć, że wzór tej deklaracji wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz.U. z 2019 r., poz. 1104).
Moim zdaniem ustawodawca miał na myśli kwotę należnego podatku ujawnionego w organie podatkowym, co oznacza, że korekta „fizycznie” (nie wykluczam formy niematerialnej tj. elektronicznej) powinna znajdować się w gminie a nie u podatnika, który ją sporządził i dopiero ma zamiar ją złożyć czy też sporządzoną nadał w placówce Poczty Polskiej S.A., a na dzień wpłaty nie dotarła do organu podatkowego.
Stosowanie do art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. W rozważaniach pomijam sytuację, że należny podatek od nieruchomości za 2024 rok może także wynikać z decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wydanej na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Trudno mi się zgodzić z poglądem R. Dowgiera zaprezentowanym w artykule „Deklaracje i informacje na podatek od nieruchomości w 2025 r.”, PPLiFS, 1/2025, str. 28, że „(..) ustalenia te są dokonywane na dzień złożenia zawiadomienia o prawie do skorzystania z odroczonego terminu”.
Ustawodawca nie wskazał w ustawie zmieniającej terminu 31.01.2025 jako terminu ustalenia podatku należnego za 2024 rok służącego do wyliczenia rat średnich za 01 -03 2025. Skoro zatem ustawodawca nie objął zakresem interpretowanego przepisu art. 6 w sposób wyraźny i jednoznaczny unormowań z zakresu prawa podatkowego, to należy uznać, że nie wolno tego „dopowiadać” czy też „doprecyzowywać” interpretatorowi (zob. uchwała NSA w Warszawie z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt I FPS 2/22, opubl. CBOSA).
Kolejny problem to odpowiedź na pytanie czy złożenie deklaracji na podatek od nieruchomości dla przykładu w terminie 14.03.2025 r. i wpłacenie w tym dniu raty średniej, zakładając, że jest ona niższa niż rata właściwa skutkuje utratą uprawnień (korzyści) z art. 6 ustawy zmieniającej. Należy uznać, że nie. Wpłata podatku w terminie jego płatności i złożenie w tym samym dniu deklaracji DN-1 nie skutkuje utratą uprawnień. Nawet jeżeli istnieją w tym zakresie to należy dokonać interpretacji na korzyść podatnika, mając tutaj na uwadze m.in. art. 2a Ordynacji podatkowej.
Odmiennie sytuacja wygląda już z ratą 03.2025, przy złożeniu deklaracji 14.03.2025, a wpłacie raty średniej 17.03.2025. O ile dla deklaracji złożonej 14.03.2025 i wpłaty tego samego dnia należy przyjąć korzystną wysokość raty średniej (niższa) w stosunku do raty właściwej o tyle do deklaracji złożonej 14.03.2025 i wpłaty 17.03.2025 taka zasada jest trudna do obronienia.
Po pierwsze zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej w 2025 r. podatnicy, o których mowa w art. 6 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 2, mogą składać deklaracje na podatek od nieruchomości na rok 2025 w terminie do dnia 31 marca 2025 r., jeżeli spełnią warunki określone w ust. 2. Jest to główne uprawnienie podatnika i cel przepisu art. 6, jak również cel ustawodawcy tj. dać podatnikom więcej czasu na sporządzenie deklaracji podatkowej w związku z koniecznością inwentaryzacji budynków, budowli i obiektów budowlanych. Natomiast warunki dla skorzystania z uprawnienia zawarte są w ust. 2 art. 6. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że są to warunki, a nie uprawienia dla podatnika.
Po drugie złożenie przez podatnika deklaracji DN-1 na 2025 rok powoduje, że kwota podatku wynika ze złożonej już deklaracji podatkowej, a zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Podatnik zatem zobowiązany będzie do uiszczenia raty marcowej w kwocie wynikającej ze złożonej już deklaracji, a nie w kwocie raty średniej, przy założeniu, że jest ona niższa. W momencie złożenia deklaracji DN-1 na 2025 rok uprawnienie do złożenia deklaracji do 31 marca 2025 staje się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji podatnik nie jest do spełniania warunku wpłaty raty średniej do 17.03.2025. Natomiast zachowuje on uprawnienie, tak samo jak organ podatkowy z ust. 3 art. 6 ustawy zmieniającej tj. dopłaty bez odsetek za zwłokę dla podatnika, a w przypadku nadwyżki brak wypłaty oprocentowania przez organ podatkowy. Jest to rozwiązanie logiczne, a w prawie logiczne rozwiązania są przyjmowane do stosowania.
Nie zgadzam się zatem z poglądem R. Dowgiera zaprezentowanym w artykule „Deklaracje i informacje na podatek od nieruchomości w 2025 r.”, PPLiFS, 1/2025, str. 29, że „Bez względu na to, kiedy ostatecznie złożono deklarację, jeżeli ma to miejsce po 31 stycznia 2025 r., a przed 31 marca 20205 r., to podatnika obowiązuje sposób obliczenia rat z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej. Organ nie może więc w terminie do 15 lutego czy 15 marca żądać od niego np. raty wyższej, która wynika ze złożonej już deklaracji, gdy ustawa wprost wskazuje, że rata ta ma być wyliczona z uwzględnieniem podatku za rok zeszły”. Podkreślę raz jeszcze, że ustawa wskazuje raty średnie jako warunek, a nie jako uprawnienie, a celem ustawodawcy było danie podatnikom więcej czasu na sporządzenie prawidłowej deklaracji, a nie odraczanie terminu zapłaty podatku (dopłat). Można tutaj także postawić pytanie co w przypadku kiedy rata podatku z deklaracji DN-1 za 2025 będzie niższa niż rata średnia? Podatnik zapewne taką ratę uiści. Czy oznaczać to będzie dla niego utratę uprawnienia i konieczność dopłat wraz z odsetkami za zwłokę, bo nie zapłacił raty średniej? Sposób interpretowania przepisu musi być tożsamy, nie można sobie wybierać korzystniejszego rozwiązania i raz interpretować tak, a w drugim przypadku inaczej tj. jak rata średnia jest niższa to wpłacam ratę średnią, a jak jest wyższa to już nie obowiązuje średnia, a rata z deklaracji.
Dla rachunkowości nie będzie także stanowiło problemu rozliczenie współwłaścicieli, gdy jeden z nich skorzysta z uprawnienia odroczonej deklaracji, a drugi nie. Uprawnienie to, w przypadku osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie przenosi się automatycznie na drugiego, mając na uwadze art. 366 i 368 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 91 Ordynacji podatkowej. Rachunkowość jest na tyle elastycznym systemem, że z całą pewnością poradzi sobie z taką sytuacją, a kierownik jednostki, stosowanie do art. 10 ustawy o rachunkowości zobowiązany będzie wskazać sposób ewidencji, z uwzględnieniem zasad rachunkowości.
Na zakończenie pragnę przypomnieć, że zarządzenie kierownika jednostki w sprawie szczególnych zasad rachunkowości i rozliczania deklarowanego podatku od nieruchomości za 2025 rok jest elementem zasad (polityki) rachunkowości, a jego podjęcie stosowanie do art. 10 ustawy o rachunkowości jest obligatoryjne. Wzór takiego zarządzenia, które w większości rozwiązuje problemy z nowelizacją udostępnione, było uczestnikom moich szkoleń „Zmiany w księgowości, rozliczaniu i egzekucji podatku od nieruchomości za 2025 rok”.
autor i prawa autorskie do niniejszego artykułu: Marcin Adamek. Artykuł ma charakter poglądowy. Zakaz kopiowania i rozpowszechniania bez mojej zgody.
