Czy RIO zarzuci kontrolowanej gminie dopuszczenie do przedawnienia zaległości podatkowych? Czy podawanie danych małżonka do urzędu skarbowego jest obligatoryjne?
Dopuszczenie do przedawnienia zaległości podatkowych może być potraktowane jako przestępstwo z art. 231 Kodeksu karnego – nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Brak podejmowania działań, które wynikają z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji to nic innego jak nie dopełnienie obowiązków i działanie na szkodę gminy. Szkoda wynika z przedawnienia zaległości podatkowych, które być może nie uległyby przedawnieniu, gdyby pracownik wdrożył działania, o których mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym m.in. przekazanie do organu egzekucyjnego danych małżonka.
Regionalne Izby Obrachunkowe podczas kontroli gospodarki finansowej gminy badają dochodzenie zaległości podatkowych, podjęte czynności przez pracownika, jak również przedawnione zaległości podatkowe i przyczyny ich wygaśnięcia w tej formie. Brak działań czy istotne uchybienia mogą stanowić podstawę wniosków pokontrolnych. RIO jest także uprawnione kierować zawiadomienia do organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
Wystawienie upomnienia i tytułu wykonawczego to podstawowe czynności pracownika gminy. Pracownik powinien ponadto monitorować sprawę po przekazaniu do urzędu skarbowego (zapytania, ponaglenia, dodatkowe informacje np. o majątku). Dokonać weryfikacji podatnika w gminnych rejestrach (np. w rejestrze faktur wpływających, rejestrze umów), uzyskanie danych małżonka odpowiadającego majątkiem wspólnym, co może pozwolić na ustalenie majątku i przekazanie informacji do urzędu skarbowego.
Ponadto wystawiając tytuł wykonawczy na podatnika i posiadając informacje o małżonku przekazać je w formie dodatkowej informacji do tytułu wykonawczego tzw. eDI. Ustawodawca od 25.03.2024 r. wskazał także, że w przypadku braku przekazania wierzyciel powinien dokonać niezwłocznego uzupełnienia danych w formie eZW.
Zgodnie z art. 32aa § 2 upea, jeżeli informacje, o których mowa w art. 26 § 1e pkt 4-4c oraz 6-8, nie zostały przekazane wraz z wnioskiem egzekucyjnym i tytułem wykonawczym, wierzyciel przekazuje je niezwłocznie organowi egzekucyjnemu.
Gmina, która nie posiada informacji o małżonku, danych małżonka zobowiązanego odpowiadającego majątkiem wspólnym czy ustroju majątkowym małżonków zyskała nowe uprawnienia od 25.03.2024. Wezwanie do zobowiązanego i wezwanie do małżonka zobowiązanego na podstawie art. 36 § 1e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przykład: w urzędzie skarbowym znajduje się tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego. Zaległość podatkowa z 2019 r., która z końcem 2024 roku ulegnie przedawnieniu. Urząd skarbowy nie zastosował żadnego środka egzekucyjnego, który mógłby przerwać bieg terminu przedawnienia. Pracownik gminy ustalił, że podatnik pozostaje w związku małżeńskim i pozyskał dane małżonka. Informacje te niezwłocznie po uzyskaniu zostały przekazane do urzędu skarbowego, mając na uwadze art. 32aa § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Urząd skarbowy może zatem przystąpić do egzekucji z majątku wspólnego małżonków. W Naszym przykładzie urząd skarbowy ustalił rachunek bankowy małżonka i dokonał zajęcia. Kwota zaległości została ściągnięta w drodze egzekucji. W przypadku, gdyby na rachunku znajdowała się kwota wolna od zajęcia to zajęcie urzędu skarbowego spowodowałoby przerwanie biegu terminu przedawnienia i nowe 5 lat na egzekwowanie zaległości podatkowej. Czy urząd skarbowy wdroży działania, do których jest zobowiązany na podstawie upea to sprawa wtórna. Dla wierzyciela najistotniejsze jest, że wykorzystał wszystkie instrumenty przewidziane przepisami prawa. W tym przypadku, gdyby nawet doszło do przedawnienia zaległości podatkowych to podczas kontroli RIO nie powinno być zarzutu zawinionego dopuszczenia do przedawnienia.
Kiedy zbierać dane małżonka, jak w praktyce postępować z przekazywaniem danych małżonka odpowiadającego majątkiem wspólnym, jakie zastawać pisma w sprawie i wreszcie jak zmobilizować urząd skarbowy do działania już 28.10.2024 na szkoleniu online MAŁŻONKOWIE w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ. Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że wprowadzone zmiany do upea od 25.03.2024 mają usprawnić egzekucję i zwiększyć jej efektywność. Efektywność to dodatkowe dochody, które gmina czy związek gmin może uzyskać, jeżeli pracownicy odpowiedzialni za windykację będą posiadali odpowiednią wiedzę w tym temacie i jednocześnie motywację do działania.
Nasze jesienne szkolenia online:
22 – 23.10.2024 AKTUALNE PROBLEMY KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ 2024 – PRZEDAWNIENIE KOSZTÓW UPOMNIEŃ i ROZLICZANIE ZALEGŁOŚCI PODATKOWYCH po ZMIANACH – podatki lokalne i opłata śmieciowa – szkolenie online
28.10.2024 MAŁŻONKOWIE w EGZEKUCJI PODATKÓW LOKALNYCH i OPŁATY ŚMIECIOWEJ – szkolenie online
