Uwaga! Zwrócić uwagę na ten mały szczegół! RIO właśnie wytknęło to podczas kontroli w gminie!
Najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej i ciekawy przypadek nieprawidłowości, który zasadniczo może mieć miejsce w każdej gminie. Warto to zweryfikować i nie popełniać tego błędu.
Niewyłączenie się dwóch pracowników organu podatkowego w Referacie ds. Wymiaru Podatków od Nieruchomości, Rolnego i Leśnego Osób Fizycznych od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których stroną był Kierownik Referatu, tj. osoba pozostająca wobec pracowników tegoż Referatu w stosunku nadrzędności służbowej. Powyższe dotyczyło podpisania decyzji w sprawie podatku od nieruchomości na rok: 2023, 2024 i 2025 dla Kierownika Referatu ds. Wymiaru Podatków od Nieruchomości, Rolnego i Leśnego Osób Fizycznych przez pracowników tegoż Referatu, co stanowi o naruszeniu przepisu art. 130 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
RIO zaleca Przestrzeganie przepisu art. 130 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r., poz. 622, z późn. zm.), poprzez zapewnienie wyłączania się pracowników organu podatkowego od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2026 r., znak: WK.6130.4S.2025.
Pilne! Ministerstwo Finansów planuje rewolucję w podatkach lokalnych! Zobowiązanie solidarne do lamusa?
Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym. Celem projektu jest zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego i wynikającej z niego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność (będących w posiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym) dwóch lub więcej podmiotów.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707), dalej „UPOL”, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Z tak określonego solidarnego obowiązku podatkowego wynika solidarna odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe, do której zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.), stosuje się przepis ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. ‒ Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) dla zobowiązań cywilnoprawnych.
Konsekwencją powyższych regulacji jest niepodzielność zobowiązania podatkowego i odpowiedzialność każdego ze współwłaścicieli za jego całość. Oznacza to możliwość żądania przez wierzyciela podatkowego (gminę) zapłaty całości podatku od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników solidarnych zwalnia z długu pozostałych.
Zobowiązanie każdego ze współwłaścicieli do zapłaty całości podatku, a nie kwoty odpowiadającej ich udziałowi jest powszechnie krytykowane i oceniane jako niesprawiedliwe. Poczucie niesprawiedliwości jest tym większe im większa jest dysproporcja udziału we współwłasności pomiędzy podatnikiem, od którego wierzyciel zażądał zapłaty podatku a podatnikiem niepłacącym.
Przepisy o solidarnym obowiązku podatkowym i odpowiedzialności solidarnej współwłaścicieli skutkują szeregiem niepożądanych z punktu widzenia podatników i organów podatkowych konsekwencji, które dotyczą takich aspektów jak: wymiar podatku (obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego z udziałem wszystkich współwłaścicieli), doręczenie decyzji wymierzającej podatek wszystkim współwłaścicielom, zapłata podatku oraz zwrot nadpłaty podatku.
Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w PON dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym. Proponowane rozwiązanie polega na wprowadzeniu opodatkowania gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność, współposiadanie, lub współużytkowanie wieczyste według udziałów. W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych obowiązek podatkowy będzie określany w odniesieniu do udziałów w prawie własności poszczególnych współwłaścicieli. Opodatkowanie według udziałów będzie obowiązywało również co do zasady w odniesieniu do współwłasności łącznej oraz współposiadania, z tą różnicą, że przyjęta zostanie fikcja prawna udziałów w częściach równych. Przy czym odrębnie uregulowana zostanie sytuacja opodatkowania majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską z uwzględnieniem specyfiki odpowiedzialności za ten majątek wynikającej z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Rozwiązanie to wychodzi naprzeciw zgłaszanym zarówno przez podatników, jak i organy podatkowe, postulatom ograniczenia liczby doręczanych decyzji przyczyniając się do istotnego jej zmniejszenia. Udziały we współużytkowaniu wieczystym będą określane zgodnie z charakterem danego stosunku, a więc według udziałów lub w częściach równych. W tym celu przewiduje się zmianę art. 3 ust. 4 UPOL określającego obecnie solidarny obowiązek podatkowy w przypadku nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących współwłasność lub znajdujących się we współposiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. Przewiduje się również jako konsekwencję zniesienia solidarnego obowiązku podatkowego i odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe zmiany dostosowawcze w innych przepisach UPOL.
Ponadto, w związku ze zmianami przewidzianymi w UPOL, niezbędne będą zmiany w przepisach innych ustaw, w szczególności w art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1344, z późn. zm.), art. 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 176) oraz w art. 92 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Projekt zaplanowany jest na IV kwartał 2026 r.
To jednak nie wszystkie planowane zmiany w podatkach i opłatach lokalnych. W kolejnych dniach przybliżymy propozycje Ministerstwa Finansów w innych kwestiach.
Źródło Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, projekt ustawy o numerze UD466.
Mamy dla Was najnowsze wyjaśnienie RIO w sprawie decyzji w odwołaniu i jej prezentacji w sprawozdawczości budżetowej! Do pobrania w całości
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że od decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych zostały wniesione odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a decyzjom tym nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 z późn. zm.) wniesienie odwołania od decyzji nieostatecznej powoduje, że decyzja nie podlega wykonaniu, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji do czasu zakończenia postępowania odwoławczego należność wynikająca z takiej decyzji nie może być egzekwowana.
Dane wykazywane w sprawozdaniach powinny odpowiadać zasadom wynikającym z obowiązujących przepisów oraz instrukcji sporządzania sprawozdań. Zgodnie z § 3 załącznika Nr 38 „Instrukcja sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego” rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej. (Dz. U. poz. 133 z późn. zm.). w sprawozdaniu Rb-27S: (..)
Pilne! Jest decyzja RPP! Jakie odsetki podatkowe od dzisiaj?
Wczoraj odbyło się decyzyjne posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej i została podjęta decyzja o stopach procentowych NBP. Przypominamy, że w przypadku zmiany stóp procentowych decyzja Rady Polityki Pieniężnej obowiązuje od następnego dnia. Zgodnie z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%.
Rada Polityki Pieniężnej podjęła decyzję o pozostawieniu stóp procentowych na dotychczasowym poziomie. Najważniejsza dla celów podatkowych – stopa lombardowa wynosi nadal – 4,25 % w skali roku.
Stopa odsetek od zaległości podatkowych pozostaje zatem bez zmian – na dotychczasowym poziomie 10,50 %.
RIO kontroluje podatki! Jakie błędy zostały wykryte podczas kontroli?
Mamy dla Was najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej i błędy, które zostały stwierdzone podczas kontroli.
RIO stwierdza podczas kontroli Analizując rzetelność danych wykazanych w sprawozdaniach budżetowych Rb-27S i Rb-PDP za 2025 rok w zakresie skutków obniżenia górnych stawek podatków lokalnych oraz skutków udzielonych ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień, w oparciu o przedstawioną dokumentację źródłową stwierdzono zaniechanie ujęcia skutków wynikających z decyzji dotyczycącej umorzenia podatku od nieruchomości od osób fizycznych w wysokości 1.185,60 zł.
RIO stwierdza podczas kontroli W badanym okresie nie przeprowadzano kontroli podatkowych, o których mowa w art. 281 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi opodatkowanie podatkiem od nieruchomości w przypadku budynków podstawą opodatkowania jest powierzchnia użytkowa, w przypadku budowli ich wartość, a w niektórych przypadkach koniecznym jest również ustalenie sposobu wykorzystywania budynków i gruntów. Tego rodzaju informacji nie można uzyskać z bazy danych ewidencji gruntów i budynków. A zatem wskazanym byłoby wykorzystywanie wszystkich dostępnych źródeł informacji. Kontrole podatkowe stanowią instrument pozwalający na uzyskanie pełnej wiedzy w powyższym zakresie, szczególnie znaczący w sytuacjach, w których z czynności sprawdzających wynikają istotne wątpliwości, co do rzetelności danych wykazanych w deklaracjach i informacjach podatkowych.
RIO stwierdza podczas kontroli W przypadku podatników wymienionych w tabeli nr 1 (str. 107 protokołu kontroli) działania upominawcze polegające na doręczeniu wystawionego upomnienia przeprowadzono po upływie 40 dni od upływu terminu płatności poszczególnych rat podatku. Biorąc pod uwagę wysokość zaległości (przekraczającą dziesięciokrotność kosztów upomnienia), podjęcie działań po upływie 30 dni od terminu płatności raty naruszało zapisy § 16 ust. 5 polityki rachunkowości w Urzędzie Gminy B. oraz § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 316), który obliguje wierzyciela do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do spełnienia przez dłużnika obowiązku wywiązania się z zapłaty zaległego zobowiązania.
RIO stwierdza podczas kontroli W przypadku podatników wymienionych w tabeli nr 2 (str. 108 protokołu kontroli) tytuły wykonawcze wystawiono i przekazano do organów egzekucyjnych po upływie co najmniej dwóch miesięcy. Zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie postępowania wierzycieli należności w przypadku dłużników posiadających zaległości w kwocie przekraczającej dziesięciokrotność kosztów upomnienia pieniężnych wystawia tytuł niezwłocznie, natomiast z § 17 ust. 1 instrukcji w sprawie ewidencji i poboru podatków i opłat w Urzędzie Gminy B. wynika, że działania powinny być podjęte w ciągu 45 dni od dnia doręczenia upomnienia.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2026 r., znak: RIO.I.6001-10/26.
