Dramat podczas kontroli RIO! 289.667,84 zł podatków w upadłości wykazano w zaległościach netto! Salda podatków się nie zgadzają, a podatki płacone kartą zaewidencjonowano na koncie 141 bez przeksięgowania na 130!
Kontrola sprawozdań budżetowych oraz sprawozdań w zakresie operacji finansowych za rok 2024, wykazała, że:
1) w sprawozdaniu jednostkowym Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych– okres sprawozdawczy od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2024 Gmina B.. w kolumnie 9 „Zaległości netto” w klasyfikacji budżetowej:
a) rozdział 756, rozdział 75616 § 0310 wykazano kwotę 225.409,50 zł,
b) rozdział 756, rozdział 75616 § 0320 wykazano kwotę 17.025,00 zł,
c) rozdział 756, rozdział 75616 § 0340 wykazano kwotę 10.123,34 zł,
d) rozdział 756, rozdział 75615 § 0310 wykazano kwotę 36.142,00 zł
e) rozdział 900, rozdział 90002 § 0490 wykazano kwotę 968,00 zł.
Łącznie wykazano kwotę 289.667,84 zł stanowiącą zaległości w podatkach od osób prawnych i osób fizycznych będących w upadłości. Powyższe było niezgodne z § 3 ust. 1 pkt 6 Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego stanowiącej załącznik nr 37 do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 144, ze zm., od 27.03.2024 r. Dz. U. z 2024 r. poz. 454, ze zm.), zakazującym wykazywania w kolumnie „zaległości netto” „kwot objętych wstrzymaniem wykonania decyzji na mocy postanowienia organu podatkowego, sądu administracyjnego lub odrębnych przepisów oraz zaległości objętych postępowaniem ugodowym, układowym lub restrukturyzacyjnym”, w związku z art. 146 ust. 3 ustawy Prawo upadłościowe stanowi, że: „Po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości […]” i art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.), zgodnie z którym: „postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. […]”,
Salda 11 kont analitycznych prowadzonych w ewidencji księgowej Urzędu według klasyfikacji budżetowej do konta 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” były niezgodne na dzień 31 grudnia 2024 r. z ewidencją szczegółową do tych kont prowadzoną w księgowości podatkowej Urzędu. Stwierdzona rozbieżność wynika z uzgadniania sald według klasyfikacji budżetowej dopiero na dzień 1 stycznia 2025 r. Ponadto nie ujmowano wszystkich dochodów budżetowych na koncie 221 w trakcie roku budżetowego z klasyfikacją budżetową. Dopiero w bilansie otwarcia roku 2025 ujęto wszystkie dochody z klasyfikacją.
Stanowiło to naruszenie:
a) zasad funkcjonowania konta 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” opisanych w Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych będącym załącznikiem nr 3 do rozporządzenia: „[…] Na koncie 221 ujmuje się również należności z tytułu podatków pobieranych przez właściwe organy. Zapisy z tego tytułu mogą być dokonywane na koniec okresów sprawozdawczych na podstawie sprawozdań z ewidencji podatkowej (zaległości i nadpłaty). Ewidencja szczegółowa do konta 221 powinna być prowadzona według dłużników i podziałek klasyfikacji budżetowej oraz budżetów, których należności dotyczą. […]”,
b) art. 16 ust. 1 ustawy o rachunkowości ustanawiającego uszczegóławiający charakter kont ksiąg pomocniczych względem kont księgi głównej.
Ponadto skutkowało to brakiem zgodności pomiędzy danymi wykazywanymi w sprawozdaniu Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych według klasyfikacji budżetowej a ewidencją księgową konta 221 prowadzoną według klasyfikacji budżetowej. W jednostkowym sprawozdaniu Rb-27S Urzędu Gminy .. z wykonania planu dochodów budżetowych za okres od początku roku do dnia 31 grudnia 2024 r. podstawą do wykazania należności i nadpłat były dane wynikające z ewidencji szczegółowej do konta 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” prowadzonej w księgowości podatkowej.
Wpływy z tytułu dochodów budżetowych przyjmowanych za pomocą terminala płatniczego przez cały rok budżetowy ewidencjonowano z dniem obciążenia nimi karty płatniczej podatnika na koncie 141 „Środki pieniężne w drodze” w księgach rachunkowych Urzędu z zastosowaniem klasyfikacji budżetowej.
Konto 141 ma charakter techniczny i służy wyłącznie do czasowego ujęcia środków pieniężnych przekazanych lub pobranych, lecz jeszcze niezaewidencjonowanych na koncie 130 „Rachunek bieżący jednostki”.
Po uzyskaniu potwierdzenia wpływu środków na rachunek bankowy, w księgach Urzędu przeksięgowuje się te kwoty z konta 141 na konto 130. Na koncie 130 stosuje się klasyfikację budżetową – ujęcie według działów, rozdziałów i paragrafów (czyli tzw. „klasyfikacyjne konta analityczne”). (..)
Jednakże po wpływie tych środków na rachunek bankowy nie były one ujmowane na koncie 130 „Rachunek bieżący jednostki” z zastosowaniem klasyfikacji budżetowej, tj. bez przyporządkowania do odpowiednich działów, rozdziałów i paragrafów dochodów budżetowych. Ujmowanie wpływów na koncie 141 z zastosowaniem klasyfikacji budżetowej ma uzasadnienie do dochodów budżetowych przyjętych za pomocą terminala płatniczego, które nie wpłynęły na rachunek bieżący jednostki przed końcem roku budżetowego.
Stanowiło to naruszenie:
a) art. 39 ust. 1 w związku z ust. 4 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, z których wynika obowiązek klasyfikowania dochodów publicznych według działów i rozdziałów oraz paragrafów zgodnie z szczegółową klasyfikacją dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów określoną przez Ministra Finansów,
b) art. 4 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o rachunkowości, z których wynika obowiązek stosowania przyjętych przez jednostkę zasad (polityki) rachunkowości, w tym dotyczących sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych w zakresie kont księgi głównej.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Poznań z dnia 17.09.2025 r., znak: WK.4022.15.2025.
Nasze szkolenia na jesień 2025:
22-23.10.2025 AKTUALNE PROBLEMY KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ. CO DALEJ z ROZLICZANIEM WPŁAT? PLANOWANE ZMIANY OP, ROZLICZANIE WPŁAT i KSIĘGOWANIE PODATKÓW w DRODZE WEDŁUG ZALECEŃ RIO – podatki lokalne i opłata śmieciowa. Voucher szkoleniowy 150 zł. Niższa cena szkolenia do 17.10.2025.
