Jak doręczyć skutecznie upomnienie dla podatnika mieszkającego za granicą?
W przypadku posiadania przez wierzyciela wyłącznie zagranicznego adresu należy przesłać w pierwszej kolejności upomnienie na adres zagraniczny. W przypadku odbioru będzie ono skutecznie doręczone. Awizo i zwrot według zasad kraju adresata upomnienia!
Jeżeli podatnik wskazał swoje miejsce zamieszkania oraz adres do korespondencji na terenie Niemiec, to przepisy O.p. w zakresie doręczenia nie znajdują zastosowania. Moment doręczenia należy ustalać według przepisów prawa niemieckiego – wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2302/18.
Egzekucja z pieniędzy nie przerywa biegu przedawnienia? Zastosowanie środka egzekucyjnego trzeba udowodnić konkretnymi dowodami!
Nie każda zapłata pieniędzy organowi podatkowemu dokonana w trakcie postępowania egzekucyjnego może wynikać z zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z pieniędzy. Nawet jeśli toczy się postępowanie egzekucyjne, to przepisy nie wyłączają możliwości dobrowolnej zapłaty zaległości na rachunek organu podatkowego lub w kasie tego organu. Natomiast – w myśl art. 68 § 1 u.p.e.a. – o zastosowaniu egzekucji z pieniędzy można mówić jedynie wtedy, gdy zapłata pieniędzy przez zobowiązanego nastąpi na skutek uprzedniego wezwania poborcy skarbowego. Tak orzekł WSA w Lublinie w wyroku z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 444/24
WSA w Lublinie wskazał, że w efekcie niniejszego wyroku, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy zobowiązany będzie ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy zapłata zaległości przez spadkodawcę została poprzedzona wezwaniem do tego przez poborcę skarbowego czy też zapłata ta nastąpiła dobrowolne w kasie organu podatkowego. Jeśli okaże się, że zgromadzony w postępowaniu podatkowym materiał dowodowy prowadzić będzie do wniosku, że organ podatkowy – w oparciu o te dowody – nie będzie w stanie wykluczyć tego, że zapłata zaległości przez zmarłego mogła nastąpić dobrowolnie, a tym samym nie będzie w stanie jednoznacznie potwierdzić, że zapłata ta miała miejsce po wezwaniu przez poborcę skarbowego, to wobec braku przesądzenia wystąpienia w sprawie przyczyny skutkującej przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Same tytuły wykonawcze nie obrazują wszystkich istotnych okoliczności z perspektywy art. 70 § 4 O.p. Bez kompletnego materiału dowodowego w tej materii, bez wyczerpującego wykazania przez organ w oparciu o konkretne dowody zawarte w aktach, pokazujące jak rzeczywiście przebiegało stosowanie środków egzekucyjnych i dokonywanie doręczeń, nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniami organu, że obiektywnie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia na warunkach art. 70 § 4 O.p. Tak orzekł WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 14 listopada 2024 r, sygn..I SA/Sz 270/24.
Wyrok to m.in., dowód na to jak ważne są rzetelne, kompletne, a przede wszystkim wynikające bezpośrednio z materiału dowodowego sprawy egzekucyjnej. Wydruk z urzędu skarbowego to niepotrzebne niszczenie papieru, a dodatkowo konkretnie nic z niego nie wynika. Dopiero po czasochłonnej analizie różnych dat na wydruku przez pracowników gmin i związków gmin pojawiają się „jakieś” propozycje w zakresie dat dotyczących zastosowania środka egzekucyjnego i zawiadomienia podatnika o tym fakcie.
Syndyk nie jest podatnikiem, jednak decyzja podatkowa do syndyka! Sąd wyjaśnia
Po ogłoszeniu upadłości kwestie legitymacji procesowej reguluje art. 144 ust. 1 i 2 p.u. Stanowi on, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu (ust. 1). Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2). W sprawach dotyczących masy upadłości syndyk dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego (art. 160 ust. 1 p.u.).
Powołany przepis art. 144 ust. 1 p.u. stanowi normę procesową, z której wynika legitymacja formalna syndyka do udziału w postępowaniu, w tym także podatkowym i egzekucyjnym. Konsekwencją ogłoszenia upadłości jest utrata przez upadłego legitymacji do udziału w toczącym się postępowaniu podatkowym. Postępowanie to może być kontynuowane jedynie z udziałem syndyka. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się na rzecz upadłego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2007 r., III CSK 275/06). Konsekwencją bowiem utraty przez upadłego prawa zarządu masą upadłościową jest utrata przez upadły podmiot legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniach (w tym również podatkowych) dotyczących masy upadłości. Stosownie do takiej oceny należało określić stronę postępowania podatkowego i to pomimo tego, że upadły pozostaje stroną stosunku materialnoprawnego (zobowiązania podatkowego) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2007 r., II FSK 996/06; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe przepisy prawa upadłościowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej, które dotyczą strony postępowania w znaczeniu formalnym, co oznacza, że wyłączną legitymację procesową w zakresie postępowań podatkowych dotyczących masy upadłości ma syndyk. Takiej formalnej legitymacji nie posiada natomiast upadły, który nadal pozostaje stroną w znaczeniu materialnym (stroną rzeczywistą). Jeżeli jednak ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zwrot „wyłącznie” jest kategoryczny i przesądza o tym, że jedynie syndyk ma legitymację procesową do udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości.
(..) Ogłoszenie upadłości nie wywiera wpływu na sam byt upadłego, jak również to, iż po ogłoszeniu upadłości upadły nadal jest podatnikiem, nie jest bowiem nim syndyk, który działa co prawda w swoim imieniu, ale na rachunek upadłego (zob. wyrok NSA z 13 marca 2008 r., I FSK 407/07). Jednak to właśnie przepisy Prawa upadłościowego stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem, a zatem możliwości dokonywania jakichkolwiek czynności prawnych wobec tego majątku, co dotyczy również niemożności podejmowania jakichkolwiek czynności procesowych w postępowaniach dotyczących tego majątku, w zakresie postępowań dotyczących masy upadłości sprawiają, że upadły nie jest stroną postępowań dotyczących jego zobowiązań podatkowych.
Wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 247/25.
Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym! Co na to sąd?
W świetle treści art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może tym samym prowadzić postępowania wyjaśniającego i dokonywać merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem merytorycznym, lecz wykonawczym. Celem tego postępowania jest przymusowe wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela. Jego przedmiotem mogą być wyłącznie kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego.
W rezultacie zasadność i wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych. Wymagalność nie jest zatem przesłanką dopuszczalności wszczęcia egzekucji. Wierzyciel w tytule wykonawczym oświadcza, iż obowiązek w nim określony jest wymagalny. To oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji. Organ egzekucyjny nie analizuje zatem tytułu wykonawczego pod względem merytorycznym. Co do zasady, nie bada więc prawidłowości danych wpisanych w tytule wykonawczym.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). W art. 33 § 2 u.p.e.a. zostały wskazane podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 5 pkt 1 u.p.e.a. zarzut wnosi się nie później niż w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
O możliwości wniesienia zarzutów skarżący został pouczony w tytule wykonawczym, doręczonym mu w dniu (…) lipca 2024 r. Nadto, w przypadku wyrządzenia szkody wskutek niezgodnego z przepisami prawnymi wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązany może dochodzić odszkodowania od wierzyciela na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (art. 168b § 1 u.p.e.a.).
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 48/25.
Sądowa klauzula na administracyjny tytuł wykonawczy!
Czy na administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe, które było zabezpieczone hipoteką przymusową, może zostać nadana klauzula wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej przeprowadzonej z nieruchomości obciążonej tą hipoteką?
Administracyjny tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową podlega zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności w celu zaspokojenia tego zobowiązania z kwoty przyznanej wierzycielowi w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji sądowej z nieruchomości obciążonej tą hipoteką.
