Pilne! NIK skontrolowała ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w gminach! Błędy przerażają

Pilne! NIK skontrolowała ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w gminach! Błędy przerażają

Najwyższa Izba Kontroli skontrolowała ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w gminach i udostępniła protokoły kontroli. Dokonałem analizy wybranych protokołów kontroli NIK w zakresie występujących nieprawidłowości. i popełnionych błędów. Warto zapoznać się z nimi i sprawdzić czy wszystko u Was jest dobrze, mając też na uwadze, że zawsze po kontrolach NIK regionalne izby obrachunkowe baczniej kontrolują obszary objęte ryzykiem nieprawidłowości.

Po pierwsze braki w zakresach czynności – trzem pracownikom Wydziału Finansowo-Budżetowego i Podatków w ich zakresach czynności nie przypisano obowiązków i odpowiedzialności związanych z udzielaniem ulg podatkowych, co było działaniem nierzetelnym. W przyjętych zakresach czynności zapisano m.in., że do ich obowiązków należy prowadzenie dokumentacji podatników, księgowanie podatków, uzgadnianie przypisów i odpisów należności podatkowych podatników, wystawianie upomnień dla osób zalegających z płatnościami. Według standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych aktualny zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności powinien być określony dla każdego pracownika.

Po drugie nierzetelne postępowanie dowodowe – w trzech badanych sprawach nierzetelnie przeprowadzono postępowanie dowodowe, gdyż nie podjęto działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Do złożonych przez podatników wniosków nie załączono żadnych dowodów potwierdzających trudną sytuację finansową, a odpowiedzialni pracownicy Urzędu nie zwrócili się do stron o ich uzupełnienie. Takie działania były także niezgodnie z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, na podstawie którego organ podatkowy jest zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W efekcie zostały wydane decyzje, na podstawie których umorzono podatnikom kwotę ogółem 9 801,50 zł. W sprawach nr .. uzasadniono przyznanie ulgi ważnym interesem podatnika, a w sprawie .. interesem społecznym, jednakże nie podano argumentacji, tj. uzasadnienia faktycznego, w jaki sposób została przeanalizowana sytuacja podatnika, co było działaniem nierzetelnym i niezgodnym z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym uregulowaniem uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie tych decyzji zawierało tylko uzasadnienie prawne.

Po trzecie terminy załatwienia sprawy – w czterech przypadkach , w których decyzje wydano później niż w ciągu miesiąca, ale nie później niż dwóch miesięcy, nie powiadomiono stron o przyczynach niedotrzymania terminu i nie wskazano nowego terminu załatwienia sprawy, co było niezgodne z art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Na podstawie tego przepisu o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Po czwarte braki w wykazach ulg – wójt nie udostępnił na stronie BIP wykazów osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia za lata 2019-2021, co było niezgodne z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g oraz art. 8 ust. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według przytoczonych uregulowań udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o ciężarach publicznych, a organy jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do udostępniania informacji o majątku publicznym w Biuletynie Informacji Publicznej.

Po piąte naruszenie zasady pisemności – w 36 na 38 skontrolowanych postępowań (95%), nie zachowano zasady pisemności postępowania podatkowego, czym naruszono art. 126 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Łączna kwota udzielonych ulg w tych postępowaniach wynosiła 1 969 560,30 zł. W dokumentacjach postępowań podatkowych nie było notatek służbowych z przeprowadzonych rozmów telefonicznych, adnotacji potwierdzających prowadzenie korespondencji w formie elektronicznej oraz innych notatek świadczących o działaniach, które organ podejmował w postępowaniu podatkowym. Przedstawiane do każdej decyzji notatki służbowe nie zawierały odwołania do czynności, które podjął organ w celu wyjaśnienia sytuacji, na które powoływali się podatnicy.

NIK zwraca uwagę, że zasada pisemności wynikająca z art. 126 odnosi się do każdej czynności prowadzonego postępowania podatkowego. Zasada pisemności obowiązuje w toku całego postępowania, tzn. od jego wszczęcia przez postępowanie wyjaśniające aż do podjęcia decyzji. Istniejący wówczas stan pandemii nie uzasadniał odstępstw w stosowaniu wymogów ustawy Ordynacja podatkowa. Zmieniły się wprawdzie w tym czasie kanały komunikacji z podatnikami, jednak wszelkie uzgodnienia nadal wymagały potwierdzenia podjętych działań w formie pisemnej. Należy zauważyć, że według art. 177 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa czynności organu podatkowego, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika dokonującego tych czynności.

Po szóste – brak identyfikatorów podatkowych na wnioskach i brak wezwania organu podatkowego – w czterech na 38 zbadanych postępowań wnioski nie zawierały identyfikatora podatkowego podatnika, który był wymagany na podstawie art. 168 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, a wnioskodawców nie wezwano do uzupełnienia wniosków. Działanie to było niezgodne z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Po siódme – udzielano innych ulg niż chciał podatnik – w 20 z 38 postępowań (53%) nie podjęto działań mających na celu wyjaśnienie treści żądania podatników, co było działaniem nierzetelnym oraz niezgodnym z art. 122 ustawy Ordynacji podatkowej. W efekcie organ podatkowy udzielił innych ulg podatkowych niż wskazane we wnioskach podatników.

Gratuluję jednocześnie pracownikom oraz kierownictwu Urzędu Miasta Oświęcimia za piękne wystąpienie pokontrolne NIK w zakresie kontroli ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. NIK w wystąpieniu pokontrolnym Miasta Oświęcim: w działalności kontrolowanej jednostki w przedstawionym wyżej zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości. NIK ocenia pozytywnie udzielanie przez Prezydenta ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych przypadających Miastu Oświęcim.

Opracowano na podstawie wybranych wystąpień pokontrolnych NIK w zakresie kontroli „Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w wybranych gminach województwa małopolskiego” udostępnionych 2.11.2023 na stronie internetowej Najwyższej Izby Kontroli. Nr ewidencyjny: I/22/002/LKR.

Uwaga! Na wszystkie Nasze listopadowe szkolenia pozostały ostatnie wolne miejsca. Tylko kilka wolnych miejsc zostało na szkolenie 28-29.11.2023 TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI ADMINISTRACYJNEJ i e-Doręczenia UPOMNIEŃ i PISM od 10.12.2023. Informujemy, że uczestnicy szkolenia ABC Ordynacji podatkowej dnia 22.11.2023 , którzy chcą wykorzystać voucher 150 zł na szkolenie mogą to zrobić już teraz nie czekając na termin szkolenia, biorąc pod uwagę, że zapisy na pozostałe szkolenia mogą się zakończyć wcześniej. Decyduje kolejność zgłoszeń!

Nasze szkolenia na jesień 2023:

1. ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – nowy pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej – 22.11.2024 online
2. NOWA EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2024 – przygotowanie wierzycieli do rewolucyjnych zmian podatki lokalne i opłata śmieciowa – 23.11.2023 online
3. ROZLICZANIE WPŁAT PODATKÓW i NADPŁAT po zmianach Ordynacji podatkowej od 1.09.2023 – podatki lokalne i opłata śmieciowa – 24.11.2023 online
4. TRUDNE PRZYPADKI w EGZEKUCJI ADMINISTRACYJNEJ i e-DORĘCZENIA UPOMNIEŃ i PISM od 10.12.2023 – podatki lokalne i opłata śmieciowa – szkolenie online 28-29.11.2023