Czy hipoteka przymusowa „uratuje” zaległości podatkowe za 2020 rok? Gminy czekają na zmiany Ordynacji podatkowej, a czasu do 31.12.2025 niewiele!
Zastąpienie instytucji nieprzedawniania się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym – instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek dokonania wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. To planowane zmiany Ministerstwa Finansów w ramach dużej nowelizacji Ordynacji podatkowej. Ma to być największa z nowelizacji w ostatnich latach, która uporządkuje także problematyczną tematykę zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową i zastawem skarbowym.
W okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. regulacja stanowiąca o nieprzedawnianiu się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką była zawarta w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. Regulacja ta – po uzupełnieniu o zabezpieczenie w postaci zastawu skarbowego – została z dniem 1 stycznia 2003 r. przeniesiona do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który w niezmienionym kształcie nadal obowiązuje. Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. W końcowej części uzasadnienia tego wyroku Trybunał zauważył, że obecnym odpowiednikiem zakwestionowanego przepisu jest art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który budzi podobne wątpliwości i wymaga pilnej interwencji ustawodawcy
Po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko o niekonstytucyjności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Stanowisko to ma charakter ugruntowany. Rozstrzygnięcia organów podatkowych wydawane w oparciu o art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w razie ich zaskarżenia do sądów administracyjnych, są konsekwentnie uchylane przez sądy, co pociąga za sobą konieczność zwrotu przez organy podatkowe wysokich kosztów postępowania sądowego.
W celu rozwiązania istniejącego problemu Ministerstwo Finansów zaproponowało zastąpienie instytucji nieprzedawniania się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym (uchylenie w art. 70 § 8) – instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek dokonania wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
Wpis hipoteki przymusowej i brak spłaty zaległości podatkowych musi skutkować egzekucją z nieruchomości. Zgodnie z projektem hipoteka wydłuży termin przedawnienia tylko o 5 lat! Co z zaległościami za 2020 rok? Czy Regionalne Izby Obrachunkowe będą mogły zarzucić dopuszczenie do przedawnienia w związku z brakiem działań i wykorzystania hipoteki?
Dodatkowo należy wskazać, że przewidziane w projektowanym art. 70 § 7 pkt 7 Ordynacji podatkowej ograniczenie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego do maksymalnie 5 lat jest wyrazem uwzględnienia specyficznych uwarunkowań związanych z egzekucją z nieruchomości, które przekładają się na długotrwałość tej egzekucji. Ze względu na szczególną specyfikę egzekucji z nieruchomości, ograniczenie okresu zawieszenia 5-letnim terminem jest rozwiązaniem optymalnym, uwzględniającym zarówno interes budżetu, jak i zapewniającym poczucie bezpieczeństwa prawnego podatnikom.
Ministerstwo Finansów przewidziało również przepis przejściowy, a mianowicie do zabezpieczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym zobowiązań podatkowych, w odniesieniu do których przed tym dniem nie upłynął termin przedawnienia, stosuje się przepisy art. 70 § 6 pkt 7 i § 7 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań ulega zawieszeniu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Aktualnie w gminach, miastach i związkach gmin należy dokonać analizy zaległości podatkowych i wytypować zaległości do zabezpieczenia rzeczowego.
Opracowano na podstawie projektu z dnia 4 sierpnia 2025 r. ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw oraz uzasadnienia do ww. projektu.
18.09.2025 CO DALEJ z HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ? PLANOWANE ZMIANY oraz WPIS HIPOTEKI, DTW i KTW 2025 w praktyce – podatki lokalne i opłata śmieciowa. 299 zł urodzinowa cena. OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
24.09.2025 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Voucher 150 zł + dodatkowe konsultacje online
25.09.2025 ADMINISTRACYJNY TYTUŁ WYKONAWCZY 2025 w egzekucji podatków lokalnych i opłaty śmieciowej. Urodzinowy voucher 150 zł
7.10.2025 CO DALEJ z PRZEDAWNIENIEM PODATKÓW? PLANOWANE ZMIANY i OBLICZANIE TERMINU PRZEDAWNIENIA w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Niższa cena szkolenia do 30.09.2025. Możliwość opcji szkolenia z książką.
