Dramat podczas kontroli RIO! Przypisy na nieżyjących, brak aktualizacji wyceny, a kwoty podatku objętego restrukturyzacją wykazywane w zaległościach netto!

Dramat podczas kontroli RIO! Przypisy na nieżyjących, brak aktualizacji wyceny, a kwoty podatku objętego restrukturyzacją wykazywane w zaległościach netto!

Wystawiano decyzje wymiarowe na nieżyjących podatników i w konsekwencji dokonywano na ich kontach przypisów zobowiązań podatkowych, a w związku z brakiem wpłaty dokonywano odpisów zaległości. W roku 2024 dokonano odpisu za 2018 rok na łączną kwotę 1.845,10 zł tytułu przedawnienia (12 kont podatkowych) z tego: w podatku od nieruchomości kwotę 1.575,08 zł, w podatku rolnym kwotę 158,01 zł oraz w podatku leśnym kwotę 112,01 zł.

W opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2024 roku również dokonano przypisu, a następnie odpisu w kwocie 2.091,40 zł z tytułu przedawnienia (9 kont) za rok 2018, wobec dłużników dla których organ podatkowy posiadał wiedzę, że od kilku lat nie żyją.

Powyższe naruszało art. 201 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 205a § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – po zgłoszeniu się lub po ustaleniu spadkobierców zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach objętych zarządem sukcesyjnym albo po ustanowieniu, w trybie określonym odrębnymi przepisami, kuratora spadku. Natomiast zgodnie z art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa spadkobiercy podatnika (z zastrzeżeniami wskazanymi w powyższym przepisie) przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

W księgach rachunkowych Urzędu Gminy i Miasta w T. nie dokonywano odpisów aktualizujących należności przypadających gminie. Było to niezgodne art. 4 ust. 1 oraz art. 35b ustawy o rachunkowości. W przepisach wewnętrznych opisujących politykę rachunkowości ustalono, że konto 290 „Odpisy aktualizujące należności” służący do ewidencji odpisów aktualizujących należności wątpliwe”. Z protokołu inwentaryzacji metodą weryfikacji salda Ma konta 290 na dzień 31.12.2024 r. wynika, iż na koncie ewidencjonowano niezapłacone odsetki od: zaległych podatków i opłat, za zajęcie pasa drogowego, za użytkowanie wieczyste, czynsz dzierżawny, czynsz za lokale użytkowe opłaty przekształceniowej, rozgraniczanie nieruchomości, lokale mieszkalne.

Aktualizacji należności nie dokonywano od należności, z których zapłatą dłużnicy zalegali, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużników spłata należności w umownej kwocie nie była prawdopodobna oraz od należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności. Skutkiem powyższego przypadające należności w bilansie Urzędu Gminy wykazano w wysokości nieuwzględniającej odpisu aktualizującego.

Wartość należności aktualizuje się zgodnie z ustawą o rachunkowości, a odpisy aktualizujące wartość należności są dokonywane nie później niż na dzień bilansowy, stosownie do § 10 ust. 1 i 4 rozporządzenia, które stanowią, że: „wartość należności aktualizuje się zgodnie z ustawą o rachunkowości. Odpisy aktualizujące wartość należności są dokonywane nie później niż na dzień bilansowy.”

W zakresie sporządzania sprawozdań budżetowych stwierdzono naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 144, ze zm., od 27.03.2024 r. Dz. U. z 2024 r. poz. 454, ze zm.), a mianowicie w sprawozdaniu Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych samorządowej jednostki budżetowej od początku roku do dnia 31 grudnia 2024 r., w kolumnie 9 „zaległości netto” w poszczególnych podziałkach klasyfikacyjnych, wykazano zaległości objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, a mianowicie w przypadku:
1) podatnika, dla którego prowadzono konto szczegółowe nr N000818 wykazano zaległości w podatku od nieruchomości objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, w kwocie 11.122,76 zł.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2025 r., znak: WK.4022.5.2025.

Nasze szkolenia na jesień 2025:

7.10.2025 CO DALEJ z PRZEDAWNIENIEM PODATKÓW? PLANOWANE ZMIANY i OBLICZANIE TERMINU PRZEDAWNIENIA w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Niższa cena szkolenia do 30.09.2025. Możliwość opcji szkolenia z książką.

8-9.10.2025 PODATNIK w UPADŁOŚCI i RESTRUKTURYZACJI, a EGZEKUCJA i ROZLICZANIE ZALEGŁOŚCI PODATKOWYCH po ZMIANACH od 23.08.2025 – podatki lokalne i opłata śmieciowa Niższa cena szkolenia do 30.09.2025.

22-23.10.2025 AKTUALNE PROBLEMY KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ. CO DALEJ z ROZLICZANIEM WPŁAT? PLANOWANE ZMIANY OP, ROZLICZANIE WPŁAT i KSIĘGOWANIE PODATKÓW w DRODZE WEDŁUG ZALECEŃ RIO – podatki lokalne i opłata śmieciowa. Voucher szkoleniowy 150 zł. Niższa cena szkolenia do 17.10.2025.

RIO zaleca stwierdzić nabycie spadku po zmarłym podatniku! Inaczej przedawnienie i złamanie zasad podatkowych!

RIO zaleca stwierdzić nabycie spadku po zmarłym podatniku! Inaczej przedawnienie i złamanie zasad podatkowych!

Badając powszechności opodatkowania podatkiem rolnym stwierdzono że, nie dręczono decyzji wymiarowych nieżyjącym podatnikom o następujących numerach ewidencji podatkowej: 290052, 20045, 50006, 50009. Nie stwierdzono aby organ podatkowy prowadził działania wyjaśniające celem ustalenia spadkobierców i dokonania właściwego doręczenia decyzji wymiarowych (art. 144 Ordynacji podatkowej). Należy wskazać, iż obowiązkiem Pana Wójta jest realizacja dochodów z należnych jednostce tytułów, w tym także podatkowych, z zachowaniem przymiotów powszechności, prawidłowości i kompletności.

W tym kontekście rolą organu podatkowego jest też stosowanie rozwiązań prawnych mających na celu przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe a także długi z tytułów podatkowych m.in. na spadkobierców lub osoby trzecie. W pierwszym przypadku jest to możliwe po ustaleniu spadkobierców. Podmiot mający interes prawny ma możliwość zastosowania procedury opisanej w art. 1025 Kodeksu cywilnego, co polega na złożeniu w sądzie powszechnym wniosku o wydanie postanowienia o nabyciu prawa do spadku. Po skutecznym uzyskaniu takiego postanowienia możliwe jest skuteczne przeniesienie odpowiedzialności na spadkobierców w trybie art. 100 Ordynacji podatkowej. Ponieważ w opisywanym przypadku procedury tej nie zastosowano można stwierdzić, iż przymiot powszechności nie został zachowany.

Należy też wskazać, iż zaniechanie ustalenia spadkobierców i nie doręczenie decyzji wymiarowych powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje (art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej), co w konsekwencji może prowadzić do przedawnienia określonego w art. 68 i nast. Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 99 tej ustawy bieg terminów przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia prawa do spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy

RIO zaleca: podjęcie działań zmierzających do ustalenia spadkobierców w celu właściwego doręczenia decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Białymstoku z dnia 3 lipca 2025 r., znak: RIO.IV.6001-1/25.

18.09.2025 CO DALEJ z HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ? PLANOWANE ZMIANY oraz WPIS HIPOTEKI, DTW i KTW 2025 w praktyce – podatki lokalne i opłata śmieciowa. 299 zł urodzinowa cena. OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!

24.09.2025 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Voucher 150 zł + dodatkowe konsultacje online

25.09.2025 ADMINISTRACYJNY TYTUŁ WYKONAWCZY 2025 w egzekucji podatków lokalnych i opłaty śmieciowej. Urodzinowy voucher 150 zł

7.10.2025 CO DALEJ z PRZEDAWNIENIEM PODATKÓW? PLANOWANE ZMIANY i OBLICZANIE TERMINU PRZEDAWNIENIA w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Niższa cena szkolenia do 30.09.2025. Możliwość opcji szkolenia z książką.

Nadchodzi jesień licznych zmian w przepisach! Będzie zamieszanie w podatkach, księgowości i egzekucji!

marcin adamek; księgowość podatkowa; egzekucja administracyjna; podatki lokalne; podatnik w upadłości

Nadchodzi jesień licznych zmian w przepisach! Będzie zamieszanie w podatkach, księgowości i egzekucji!

Jesień 2025 zapowiada się bardzo zmiennie i nie chodzi tutaj o pogodę, a o przepisy prawa, które na co dzień stosowane jest w podatkach, księgowości podatkowej i egzekucji administracyjnej!

Aktualnie trwają prace nad projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej. Będzie to jedna z największych nowelizacji w ostatnim czasie. Zmiany w hipotekach, zmiany w przedawnieniu, zmiany w nadpłatach i zmiany w rozliczaniu wpłat. To zagadnienia, które dotyczą przede wszystkim pracowników organów podatkowych.

Ministerstwo Finansów przygotowało także projekt nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prace nad projektem w toku.

Przygotowane są już projekty zmian w deklaracjach podatkowych i informacjach podatkowych.

Do Sejmu RP wpłynął właśnie projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Od 23 sierpnia 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne, ustawy – Prawo upadłościowe oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych.

Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało natomiast projekt nowelizacji ustawy o doręczeniach elektronicznych. e-Doręczenia w pełnym zakresie wchodzą w życie 1.01.2026, z uwzględnieniem ww. zmian po uchwaleniu przez Sejm RP.

18.09.2025 CO DALEJ z HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ? PLANOWANE ZMIANY oraz WPIS HIPOTEKI, DTW i KTW 2025 w praktyce – podatki lokalne i opłata śmieciowa. 299 zł urodzinowa cena

24.09.2025 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Voucher 150 zł + dodatkowe konsultacje online

25.09.2025 ADMINISTRACYJNY TYTUŁ WYKONAWCZY 2025 w egzekucji podatków lokalnych i opłaty śmieciowej. Urodzinowy voucher 150 zł

Hipoteka prewencyjna dla zaległości podatkowych za 2020? Szansa na uratowanie zaległości przed przedawnieniem

Hipoteka prewencyjna dla zaległości podatkowych za 2020? Szansa na uratowanie zaległości przed przedawnieniem

W związku z trwającymi pracami nad dużą nowelizacją Ordynacji podatkowej, aktualny projekt sierpniowy, informujemy, że ustawodawca zdecydował się na uchylenie kontrowersyjnego przepisu art. 70 § 8 Op, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

W nowelizacji pojawi się nowy przepis, który pozwoli na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wpisem hipoteki przymusowej. Dodatkowo przewidziany jest przepis przejściowy. Z tych względów należy rozważyć prewencyjne wpisanie hipoteki przymusowej i zabezpieczenie zaległości podatkowych, aby umożliwić objęcie tych zaległości nowym terminem przedawnienia i skorzystanie z dodatkowych 5 lat. Decyzję co do kwot zaległości do zabezpieczenia podejmuje kierownik jednostki wraz ze skarbnikiem gminy. Przypominamy, że koszt wpisu wynosi 200 zł i jest to podstawowy wyznacznik dla wysokości zaległości do zabezpieczenia.

Wpis ewentualnej hipoteki prewencyjnej dotyczy przede wszystkim zalęgłości, których termin przedawnienia upłynie z 31 grudnia 2025 r. Nie znamy ostatecznej wersji ustawy, nie można jednak przyjmować pesymistycznych wariantów, nie można wychodzić z założenia, że hipoteka przymusowa nie daje gwarancji dodatkowego terminu przedawnienia. Projekt nowelizacji jest jawny i mając na uwadze kontrolę zarządczą należy w podejmowanych aktualnie działaniach uwzględniać przyszłe rozwiązania legislacyjne, tym bardziej, jeżeli są korzystne dla wierzycieli.

Do zabezpieczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym zobowiązań podatkowych, w odniesieniu do których przed tym dniem nie upłynął termin przedawnienia, stosuje się przepisy art. 70 § 6 pkt 7 i § 7 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań ulega zawieszeniu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

18.09.2025 CO DALEJ z HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ? PLANOWANE ZMIANY oraz WPIS HIPOTEKI, DTW i KTW 2025 w praktyce – podatki lokalne i opłata śmieciowa. 299 zł urodzinowa cena

24.09.2025 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Voucher 150 zł + dodatkowe konsultacje online

25.09.2025 ADMINISTRACYJNY TYTUŁ WYKONAWCZY 2025 w egzekucji podatków lokalnych i opłaty śmieciowej. Urodzinowy voucher 150 zł

Zapłacił opłatę skarbową za podatnika, a potem zażądał jej zwrotu! NSA zdecydował czy „obcy” miał prawo do wniosku o zwrot

Zapłacił opłatę skarbową za podatnika, a potem zażądał jej zwrotu! NSA zdecydował czy „obcy” miał prawo do wniosku o zwrot

Dokonanie zatem zapłaty podatku (opłaty skarbowej) na rzecz podatnika przez osobę trzecią (wyręczyciela, posłańca, pełnomocnika) nie skutkuje przyznaniem tej osobie specjalnej legitymacji procesowej do podejmowania w imieniu własnym i na swoją rzecz (zamiast podatnika) czynności wiążących się z tą wpłatą. I tak np., osoba wpłacająca nie ma uprawnienia do wnioskowania o wydanie postanowienia zaliczającego wpłatę, żądania doręczenia jej postanowienia i wnoszenia środków zażalenia na takie postanowienie. Fakt dokonania wpłaty za podatnika nie kreuje uprawnienia wpłacającego do zapoznawania się z danymi dotyczącymi wysokości zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę. Wpłacający nie zostaje, poprzez fakt dokonania wpłaty na rzecz podatnika, wprowadzony do kręgu podmiotów mających dostęp do danych podatnika chronionych tajemnicą skarbową. 

Wpłacający na podstawie art. 62b nie ma środków prawnych, aby podważać skuteczność zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej, a w razie stwierdzenia nadpłaty wpłacający nie ma uprawnienia do jej uzyskania (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2020 r., I SA/Gl 1109/19). Wpłacający nie może cofnąć dokonanej czynności wpłaty gotówkowej lub bezgotówkowej. A wobec braku uprawnienia do wnioskowania o wydanie postanowienia zaliczeniowego wpłacający nie może dochodzić nadpłaty od organu podatkowego. W razie podniesienia przez wpłacającego, że dokonał wpłaty za podatnika np. na skutek błędu, wpłacający może potencjalnie zgłaszać roszczenia cywilnoprawne tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Bezpodstawnie wzbogaconym będzie jednak podatnik, a nie organ podatkowy, a więc roszczenie wpłacającego powinno być kierowane wobec podatnika i z tego względu pozostaje poza sferą normowaną w Ordynacji podatkowej (zob. B. Dauter, W. Gurba [w:] S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, A. Olesińska, J. Rudowski, B. Dauter, W. Gurba, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XII, Warszawa 2024, art. 62(b)).

W świetle powyższego na gruncie badanej sprawy za wypełni zasadną uznać należało konstatację Sądu I instancji, że „inny podmiot” – w tym wypadku skarżący czy też właściwie A.D., który dokonał zapłaty opłaty skarbowej z własnego rachunku bankowego mimo braku obowiązku podatkowego, a który to obowiązek ciążył na podatniku – nie jest uprawniony do złożenia wniosku o zwrot opłaty skarbowej na podstawie art. 9 u.o.s. Nie jest bowiem czynnie legitymowany do żądania zwrotu opłaty podmiot, który uiścił tę opłatę (podatek) zamiast podatnika.

W związku z tym, że skarżący nie spełnia wymogów, o jakich mowa w art. 133 § 1 i 2 o.p., a w szczególności brak jest podstaw do uznania go za osobę fizyczną legitymującą się interesem prawnym we wszczęciu postępowania o zwrot opłaty skarbowej,

Słusznie także WSA stwierdził, iż organy podatkowe prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania powołując się na art. 165a o.p. Przepis art. 165a § 1 zdanie 1 o.p. jednoznacznie bowiem stanowi, iż w sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 1511/23, opubl. CBOSA.