Pilne! RIO robi kontrole problemowe dochodów z tytułu podatków i opłat lokalnych! Wiemy co sprawdza i mamy dla was całe wystąpienie pokontrolne

Pilne! RIO robi kontrole problemowe dochodów z tytułu podatków i opłat lokalnych! Wiemy co sprawdza i mamy dla was całe wystąpienie pokontrolne

W wyniku problemowej kontroli gospodarki finansowej gminy R. za 2024 r. i inne wybrane okresy, (..), stwierdzono nieprawidłowości i uchybienia opisane w protokole kontroli, którego egzemplarz pozostawiono w kontrolowanej jednostce.

Kontroli poddano dochody z tytułu podatków i opłat lokalnych, dla których organem podatkowym pierwszej instancji, w myśl art. 13 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, jest Pan Wójt. Kontrola prowadzona była w szczególności pod kątem prawidłowości i powszechności poboru dochodów, windykacji zaległości podatkowych oraz rachunkowości podatkowej, w tym rzetelności sporządzania sprawozdań budżetowych, co doprowadziło do następujących ustaleń.

Po pierwsze, prawidłowość realizacji dochodów z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości opłacanego przez osoby fizyczne sprawdzono poprzez weryfikację dokumentacji podatkowej podatników wymienionych w załączniku nr 3 do protokołu kontroli. Weryfikację przeprowadzono na podstawie danych

Po drugie, kontroli poddano realizację dochodów z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości od osób prawnych.

Uzasadnione wątpliwości polegające na prawdopodobnym zaniżeniu pow. gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w przypadku podatnika o nr konta 280003. Stwierdzono, że podatnik na gruntach, którego prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopalin ujawnił do opodatkowania od 1 stycznia 2021 r. grunty o pow. 7.000 m². Z szacunkowych obmiarów dokonanych na podstawie geoportalu wynika, że pow. gruntu zajęta na działalność górniczą wynosi ok. 45.000 m². Należy zatem podjąć działania w celu ustalenia faktycznej powierzchni gruntów zajętych na prowadzoną działalność gospodarczą.

Po trzecie, kontroli poddano realizację dochodów z tytułu podatku rolnego, leśnego i od
nieruchomości od osób prawnych.

Po czwarte, kontrola deklaracji na podatek od nieruchomości gminy.

Po piąte, kontrola prawidłowości stosowania ulg w podatku rolnym wynikających z treści art. 12 i 13 ustawy o podatku rolnym.

Po szóste, sprawdzeniu poddano również realizację dochodów z tytułu podatku od środków transportowych, w rezultacie czego ustalono nieprawidłowości (..), polegające na niedostatecznym przeprowadzaniu czynności sprawdzających wobec wybranych podatników.

Po siódme, badanie w zakresie prawidłowości prowadzenia ewidencji księgowej przeprowadzone na kontach podatkowych wytypowanych do kontroli.

Po ósme, kontrola powszechności i prawidłowości działań upominawczych i egzekucyjnych prowadzonych przez kontrolowaną jednostkę w stosunku do podatników przyjętych do kontroli.

RIO zaleca: prowadzenie systematycznych i kompleksowych działań upominawczych i windykacyjnych w zakresie zaległości z tytułu podatków lokalnych.

Po dziewiąte, przeprowadzono kontrolę w zakresie poboru podatków od osób fizycznych w drodze inkasa.

Po dziesiąte kontrola sprawozdawczości budżetowej.

Wystąpienie pokontrolne do pobrania i analizy przypadków poniżej:

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Białystok.

Nasze szkolenia na marzec 2026:

25-26.03.2026 EGZEKUCJA ADMINISTRACYJNA 2026 – ELEKTRONICZNE UPOMNIENIA i TYTUŁY WYKONAWCZE, ZARZUTY do WIERZYCIELA oraz EGZEKUCJA z NIERUCHOMOŚCI w PRAKTYCE – podatki lokalne i opłata śmieciowa Najnowsza książka GRATIS! Liczba miejsc ograniczona!

Dramat podczas kontroli RIO! Gmina sama sobie obniżyła podatek od nieruchomości do zapłaty o 158.511 zł! O kontrolach podatkowych można zapomnieć, a kwitariusze poprawiane długopisem i pobieranie przez inkasentów zaległości podatkowych!

Dramat podczas kontroli RIO! Gmina sama sobie obniżyła podatek od nieruchomości do zapłaty o 158.511 zł! O kontrolach podatkowych można zapomnieć, a kwitariusze poprawiane długopisem i pobieranie przez inkasentów zaległości podatkowych!

Przeprowadzona kontrola deklaracji złożonej przez Urząd Gminy M. pozwoliła ustalić, iż podatnik nie ujawnił w niej gruntów o łącznej powierzchni 239.601 m2 będących gruntami Skarbu Państwa, które są we władaniu gminy Milejczyce oraz gruntów będących w jej posiadaniu na zasadach posiadania samoistnego, co skutkowało zaniżeniem wartości deklarowanego podatku o 158,511 zł.

Opis zawarty na str. 70 protokołu kontroli wskazuje, iż w 2024 r. organ podatkowy nie przeprowadzał kontroli podatkowych. Taki stan rzeczy stanowi naruszenie ustawowych obowiązków wynikających z art. 281 Ordynacji podatkowej. Należy mieć na uwadze, że ustawodawca przepisem tym przydzielił organowi podatkowemu powinność weryfikowania sposobu wywiązywania się podatników z obowiązków wynikających z przepisów materialnego prawa podatkowego. Zaniechanie przeprowadzenia kontroli stanowi więc naruszenie przepisów ustawy oraz skutkuje tym, iż organ podatkowy nie pozyskuje informacji dotyczących przedmiotów opodatkowania i możliwości porównania ich ze złożonymi informacjami (deklaracjami) podatkowymi. Ustalenia kontroli wskazują również, że baza informacji, do których ma dostęp kontrolowana jednostka przez sieć internetową nie zawiera informacji o budynkach i budowlach posiadanych przez podatników z terenu gminy.

A zatem organ podatkowy ma ograniczony dostęp do danych niezbędnych przy ustalaniu podatku od nieruchomości, np. powierzchni użytkowej budynków lub posiadanych budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Dokumentacja kontrolna jest uzupełnieniem akt podatkowych, które są wykorzystywane podczas przeprowadzania czynności sprawdzających. Zgodnie bowiem z art. 272 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobligowany do weryfikowania wpływających dokumentów m.in. pod kątem zgodności danych w nich zawartych ze stanem faktycznym. Zweryfikowanie takich parametrów jak wartość budowli czy powierzchnia użytkowa budynków oraz sposób ich wykorzystania nie jest możliwe w oparciu o zapisy ewidencji gruntów i budynków. Sprawdzenie tego rodzaju informacji umożliwia jedynie pozyskiwanie dokumentacji technicznej lub księgowej posiadanej przez podatnika.

W zakresie rachunkowości podatków i opłat lokalnych, według opisu znajdującego się na str. 110-111 protokołu kontroli, ustalono następujące nieprawidłowości:
a) 7 przypadków poprawiania długopisem kopii kwitariuszy k-103 służących do poboru podatków (inkasenci złożyli wyjaśnienia stanowiące załącznik do protokołu kontroli);
b) przypadki poboru zaległości podatkowych przez inkasenta. Z treści art. 9 Ordynacji podatkowej wynika, że inkasent jest uprawniony wyłącznie do poboru podatku, a więc należności, która powinna być uiszczona przez podatnika do upływu terminu płatności. Po upływie terminu płatności podatku należność staje się zaległością podatkową, której nie można utożsamiać z podatkiem, co oznacza, że nie może być pobierana przez inkasenta.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Białystok z dnia 19 stycznia 2026 r., (znak: RIO.I.6001-10/25.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.

To się chyba nigdy nie skończy! Kolejna RIO podczas kontroli stwierdza, że gmina tego nie robi, a prowadzić to może do przedawnienia podatku!

To się chyba nigdy nie skończy! Kolejna RIO podczas kontroli stwierdza, że gmina tego nie robi, a prowadzić to może do przedawnienia podatku!

Badając powszechności opodatkowania podatkiem rolnym stwierdzono, że nie dręczono decyzji wymiarowej o numerze 160272 ewidencji podatkowej, ponieważ podatnicy nie żyją. Organ podatkowy nie prowadził postępowania wyjaśniającego celem ustalenia spadkobierców i dokonania właściwego jej doręczenia (art. 144 Ordynacji podatkowej).

Należ wskazać, iż obowiązkiem Pana Wójta jest realizacja dochodów z należnych jednostce tytułów, w tym także podatkowych, z zachowaniem przymiotów powszechności, prawidłowości i kompletności. W tym kontekście rolą organu podatkowego jest też stosowanie rozwiązań prawnych mających na celu przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe a także długi z tytułów podatkowych m.in. na spadkobierców lub osoby trzecie. W pierwszym przypadku jest to możliwe po ustaleniu spadkobierców.

Podmiot mający interes prawny ma możliwość zastosowania procedury opisanej w art. 1025 Kodeksu cywilnego, co polega na złożeniu w sądzie powszechnym wniosku o wydanie postanowienia o nabyciu prawa do spadku. Po skutecznym uzyskaniu takiego postanowienia możliwe jest przeniesienie odpowiedzialności na spadkobierców w trybie art. 100 Ordynacji podatkowej. Ponieważ w opisywanym przypadku procedury tej nie zastosowano można stwierdzić, iż przymiot powszechności nie został zachowany Należy też wskazać, iż zaniechanie ustalenia spadkobierców i nie doręczenie decyzji wymiarowych powoduje, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje (art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej), co w konsekwencji może prowadzić do przedawnienia określonego w art. 68 i nast. Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 99 tej ustawy bieg terminów przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia prawa do spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy – str. 91-92 protokołu kontroli.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

4-5.02.2026 AI KSIĘGOWOŚĆ PODATKOWA 2026 – PRZYPISY, ODPISY, WPŁATY i ZWROTY, ROZLICZANIE WPŁAT i SZTUCZNA INTELIGENCJA w KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ – podatki lokalne i opłata śmieciowa OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!

11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.

RIO sprawdza opisy na przelewach i weryfikuje z ewidencją księgową! Gmina nie prowadziła kont w podatkach, a w decyzjach o ulgach brak było odmowy częściowej!

RIO sprawdza opisy na przelewach i weryfikuje z ewidencją księgową! Gmina nie prowadziła kont w podatkach, a w decyzjach o ulgach brak było odmowy częściowej!

Kontrola podejmowanych przez organ podatkowy działań w zakresie prawidłowości wymiaru, poboru i egzekucji zaległych kwot z tytułu zobowiązań podatkowych, wykazała, że:
1) wpłata Urzędu Skarbowego w Z. w wysokości 13,40 zł została zaliczona na koncie podatnika na należność główną, mimo, że wskazano, iż jest to wpłata na koszty upomnienia.
Dotyczyło to podatnika (konto nr 1002732) mającego zaległość w kwocie 673,20 zł (należność główna w wysokości 467,00 zł, odsetki w wysokości 158,00 zł, koszty upomnienia w wysokości 48,20 zł), która została uregulowana w dniu 22 lipca 2025 r. przez Urząd Skarbowy w Z.

Stanowiło to naruszenie art. 62 § 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), stanowiącego, że: „ Jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów”.

Nie prowadzono kont szczegółowych odrębnie w każdym podatku dla podatników, których zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego lub podatku leśnego zostały ustalane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w jednej decyzji.
Stanowiło to naruszenie:
1) art. 40 ust. 1 w związku z ust. 4 pkt 1 lit. b oraz art. 9 pkt 2 ustawy o finansach publicznych nakazujących jednostce samorządu terytorialnego prowadzenie rachunkowości zgodnie z przepisami o rachunkowości, ale z uwzględnieniem określonych przez Ministra Finansów zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego,
2) § 11 ust. 4 pkt 1 w związku z ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375), stosownie do którego organ podatkowy prowadzi odrębne konta szczegółowe dla każdego podatnika w każdym podatku.

W zakresie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, w badanej próbie, organ podatkowy wydał:
1) decyzję z dnia 30 stycznia 2024 r. nr Fn.3120.1.2024,
2) decyzję z dnia 12 lipca 2024 r. nr Fn.3120.8.2024,
w których wnioski podatnika zostały częściowo uwzględnione. W rozstrzygnięciu nie odniesiono się do objętej odmową kwoty zaległości, a fakt odmowy nie został przywołany w uzasadnieniu decyzji.

Stanowiło to naruszenie:
-art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) stanowiącego, że: „Organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu”. Potwierdza to orzecznictwo sądowo-administracyjne. W wyroku z 5 października 2009 r., (I SA/Bd 298/09, LEX nr 549214) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza: „[…] natomiast zgodnie z art. 124 Ordynacji organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Ten ostatni przepis wyraża zasadę przekonywania, która wyraża się m.in. w prawidłowym uzasadnieniu decyzji, wyjaśniającym podstawę faktyczną i prawną decyzji”.
-art. 207 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiącego: „Decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty [..].”,
-art. 210 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego wynika obowiązek zamieszczenia w decyzji rozstrzygnięcia,
-art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika obowiązek zamieszczenia w decyzji jej uzasadnienia faktycznego zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2025 r., znak: WK.4022.34.2025.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

4-5.02.2026 AI KSIĘGOWOŚĆ PODATKOWA 2026 – PRZYPISY, ODPISY, WPŁATY i ZWROTY, ROZLICZANIE WPŁAT i SZTUCZNA INTELIGENCJA w KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ – podatki lokalne i opłata śmieciowa Liczba miejsc ograniczona!

11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.

RIO w szoku! Gmina 8 lat przyjmowała płatności podatków kartą bez uchwały rady! Dopuszczono także do przedawnienia zaległości podatkowych, a dla burmistrza nie było komu wydać decyzji podatkowej!

RIO w szoku! Gmina 8 lat przyjmowała płatności podatków kartą bez uchwały rady! Dopuszczono także do przedawnienia zaległości podatkowych, a dla burmistrza nie było komu wydać decyzji podatkowej!

W Urzędzie Miejskim od 2018 roku przyjmowano wpłaty bezgotówkowe za pośrednictwem dwóch terminali mimo, że Rada Miejska Gminy .. nie podjęła uchwały o dopuszczeniu zapłaty podatków i opłat, stanowiących dochody budżetu .. za pomocą innego instrumentu płatniczego, na którym jest przechowywany pieniądz elektroniczny (karty płatniczej), co było niezgodne z art. 61a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.).

W trakcie czynności kontrolnych Rada Miejska Gminy .. podjęła uchwałę nr XXII/85/2025 z dnia 24 września 2025 r. w sprawie dopuszczenia zapłaty podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, stanowiących dochody budżetu .. za pomocą innego instrumentu płatniczego.

W 2024 r. nie wystąpiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o wyznaczenie organu właściwego do załatwiania spraw podatkowych dla Pani .. Burmistrza Gminy .. od 6 maja 2024 r., ani dla Pani Skarbnik .. oraz osób z nimi spowinowaconych – wymienionych w art. 132 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W 2025 r. wystąpiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o wyznaczenie organu właściwego do załatwiania spraw podatkowych dla Pani .. Burmistrza Gminy .. oraz dla Pani Skarbnik

U podatnika konto nr 00001366 wpłatę zaległości z egzekucji komorniczej 30,52 zł, dotyczącą należności głównej, dokonaną w 2024 roku zaksięgowano na poczet bieżącej należności zamiast na poczet zaległości za 2022 rok, co naruszyło przepisy art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o rachunkowości, a także § 3 pkt 1 w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.

W badanej próbie stwierdzono, m.in. że dopuszczono do przedawnienia należności z opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi w łącznej kwocie 8 686,00 zł (dotyczy 2 dłużników).

Należności przedawnione widniały w ewidencji księgowej, co było niezgodne z przepisami art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W trakcie kontroli odpisano przedawnione zaległości.

Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2025 r., znak: WK.4022.33.2025.

Nasze szkolenia na zimę 2026:

4-5.02.2026 AI KSIĘGOWOŚĆ PODATKOWA 2026 – PRZYPISY, ODPISY, WPŁATY i ZWROTY, ROZLICZANIE WPŁAT i SZTUCZNA INTELIGENCJA w KSIĘGOWOŚCI PODATKOWEJ – podatki lokalne i opłata śmieciowa Liczba miejsc ograniczona!

11.02.2026 ABC Ordynacji Podatkowej, Księgowości Podatkowej i Egzekucji Administracyjnej – NOWY pracownik w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej. Dodatkowe konsultacje online 10.03.2026 oraz voucher 150 zł.