Kategoria: Wokanda

Uwaga! Podpisujesz tytuły wykonawcze? Musisz mieć do tego upoważnienie z konkretnym wskazaniem, bo inaczej tytuł jej bezprawny, a upoważnienia nie można „dorobić” w trakcie egzekucji! NSA zdecydował

Wystawienie i podpisanie tytułu wykonawczego nie jest postanowieniem ani decyzją, ani czynnością polegająca na wydaniu i podpisaniu zaświadczenia w sprawach dotyczących wymiaru, przypisów, odpisów, podatków i opłat, ani czynnością polegających na poświadczeniu za zgodnością z oryginałem odpisów oraz wypisów dokumentów. Nie stanowi również czynności wchodzącej w zakres prowadzenia postepowań administracyjnych. Wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 1504/23.

Z uzasadnienia wyroku

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Użyte w przepisie sformułowanie: „podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego” należy rozumieć jako warunek złożenia na tytule wykonawczym podpisu albo przez piastuna organu będącego wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albo przez osobę upoważnioną do wystawienia tytułu wykonawczego przez organ będący wierzycielem. Podstawę takiego upoważnienia w postępowaniu administracyjnym stwarza przepis art. 268a k.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym znajduje odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a.

Zgodnie ze wspomnianym przepisem art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Jak z tego wynika, katalog działań, do podejmowania których organ może upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej, ma charakter przykładowy (zwrot „w szczególności”), nie powinno zatem budzić wątpliwości, że upoważnienie takie może też obejmować czynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym wystawianie w jego imieniu tytułów wykonawczych.

Przepis art. 268a k.p.a. określa formę i treść upoważnienia administracyjnego. Upoważnienie powinno być pisemne oraz dokładnie określać zakres działania upoważnionego pracownika, niedopuszczalne jest zatem wydawanie upoważnień o charakterze blankietowym. Upoważnienie powinno jasno wskazywać zatem kto i w jakiej kategorii spraw wykonuje zadania w imieniu organu. Sformalizowana treść upoważnienia, wymaga, co zostało szczególnie podkreślone w orzecznictwie, aby upoważnienie z art. 268a posiadało charakter imienny, a więc udzielane było konkretnemu pracownikowi, a nie pracownikom zajmującym określone stanowisko (por. K. Glibowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Warszawa 2013, s. 1147, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 703/05, z dnia 18 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1413/06 z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 94/10). Niedopuszczalne jest zatem upoważnienie o charakterze ogólnym, określającym osobę upoważnioną tylko za pomocą pełnionej funkcji.

Jak podkreśla się w piśmiennictwie, powołując się na stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych: „Użyte w przepisie art. 268a k.p.a. określenie „w ustalonym zakresie” trzeba traktować jako dyrektywę wyznaczającą standard szczególnej staranności zachowania, której znaczenie trafnie odczytał NSA w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3369/15 (publ. CBOSA). Sąd przypomniał w nim, że art. 268a „określa formę i treść upoważnienia administracyjnego”. Powinno ono być udzielone pisemnie „oraz dokładnie określać zakres działania upoważnionego pracownika”. Niedopuszczalne jest zatem „wydawanie upoważnień o charakterze blankietowym. Upoważnienie powinno jasno wskazywać, kto i w jakiej kategorii spraw wykonuje zadania w imieniu organu. Sformalizowana treść upoważnienia wymaga, aby upoważnienie z art. 268a k.p.a. posiadało charakter imienny, a więc udzielane było konkretnemu pracownikowi, a nie pracownikom zajmującym określone stanowisko”. W przekonaniu NSA „niedopuszczalne jest upoważnienie o charakterze ogólnym, określającym osobę upoważnioną tylko za pomocą pełnionej funkcji”.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma możliwości późniejszego „konwalidowania” tytułu wykonawczego przez osobę nieupoważnioną. Powołać w tym zakresie należy pogląd M. Jaśkowskiej, zgodnie z którym: „Niedopuszczalne jest jednak posługiwanie się przez analogię przepisami prawa cywilnego i konwalidowanie nieważnych czynności w sferze imperium organu, które zostały podjęte bez stosownego upoważnienia administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne udzielenie upoważnienia administracyjnego upoważniającego do dokonania wcześniejszej czynności przez osobę upoważnioną po wydaniu decyzji administracyjnej (por. J. Pitera, Ważność upoważnienia administracyjnego oraz pełnomocnictwa w przypadku vacatu piastuna organu administracji publicznej, KPPubl. 2009/1-2, s. 91). Por. też wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2006 r., I SA/Wa 1061/05, LEX nr 221933: „Działanie pracownika bez upoważnienia organu ma cechy rażącego naruszenia prawa powodującego nieważność danej czynności prawnej” (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, „Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego”, opublikowano: LEX/el. 2019). Powyższe wymogi są dla bezpieczeństwa prawnego, nie jest zatem możliwe „konwalidowanie” braku upoważnienia wynikającego z art. 268a k.p.a.

Nasze szkolenia na styczeń 2026:

Niebawem oferta!