Pilne! Jest kolejna wersja projektu dużej nowelizacji Ordynacji podatkowej! Pojawiła się szansa na uratowanie zaległości podatkowych za 2020 rok!
Wczoraj Ministerstwo Finansów ujawniło kolejną wersję dużej nowelizacji Ordynacji podatkowej, Po projekcie z 4 sierpnia 2025 r. mamy aktualnie projekt nowelizacji z 2 października 2025 r., którego konsultacje zostały zakończone i skierowany został do Komitetu Stałego Rady Ministrów. Kolejnym etapem powinno być skierowanie go do Sejmu RP. To jedna z największych nowelizacji Ordynacji podatkowej w ostatnim okresie czasu.
Zmiany dotyczą m.in. liczenia terminów przedawnienia, przebudowę przedawnienia, w tym likwidację kontrowersyjnych przepisów i wprowadzenie nowych rozwiązań prawnych. Jednym z rozwiązań jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z wpisem hipoteki przymusowej czy zastawu skarbowego, na maksymalny okres 5 lat.
W aktualnym projekcie nowelizacji znalazł się zmodyfikowany przepis przejściowy art. 24 Ordynacji podatkowej, który ma istotne znaczenie dla należności zabezpieczonych hipoteką przed wejściem w życie zmian. Jest szansa, że należności podatkowe z terminem płatności 2020, które przedawniłyby się z końcem 31.12.2025 i nic nie dałaby tutaj hipoteka, jednak się mogą nie przedawnić. Wszystko za zmianą przepisu przejściowego.
Do zabezpieczonych przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 14 lit. c oraz d i pkt 44 hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym zobowiązań podatkowych, w odniesieniu do których przed tym dniem nie upłynął termin przedawnienia, stosuje się przepisy art. 70 § 7a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań ulega zawieszeniu z dniem wejścia w życie art. 1 pkt 14 lit. c oraz d i pkt 44.
Wersja z 4 sierpnia 2025 r. zakładała wejście w życie ustawy, a ta planowana jest na 1 lipca 2026 r., co nie uratowałoby zaległości 2020 r.
Czy hipoteka przymusowa „uratuje” zaległości podatkowe za 2020 rok? Gminy czekają na zmiany Ordynacji podatkowej, a czasu do 31.12.2025 niewiele!
Zastąpienie instytucji nieprzedawniania się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym – instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek dokonania wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. To planowane zmiany Ministerstwa Finansów w ramach dużej nowelizacji Ordynacji podatkowej. Ma to być największa z nowelizacji w ostatnich latach, która uporządkuje także problematyczną tematykę zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową i zastawem skarbowym.
W okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. regulacja stanowiąca o nieprzedawnianiu się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką była zawarta w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. Regulacja ta – po uzupełnieniu o zabezpieczenie w postaci zastawu skarbowego – została z dniem 1 stycznia 2003 r. przeniesiona do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który w niezmienionym kształcie nadal obowiązuje. Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. W końcowej części uzasadnienia tego wyroku Trybunał zauważył, że obecnym odpowiednikiem zakwestionowanego przepisu jest art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który budzi podobne wątpliwości i wymaga pilnej interwencji ustawodawcy
Po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko o niekonstytucyjności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Stanowisko to ma charakter ugruntowany. Rozstrzygnięcia organów podatkowych wydawane w oparciu o art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w razie ich zaskarżenia do sądów administracyjnych, są konsekwentnie uchylane przez sądy, co pociąga za sobą konieczność zwrotu przez organy podatkowe wysokich kosztów postępowania sądowego.
W celu rozwiązania istniejącego problemu Ministerstwo Finansów zaproponowało zastąpienie instytucji nieprzedawniania się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym (uchylenie w art. 70 § 8) – instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek dokonania wpisu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
Wpis hipoteki przymusowej i brak spłaty zaległości podatkowych musi skutkować egzekucją z nieruchomości. Zgodnie z projektem hipoteka wydłuży termin przedawnienia tylko o 5 lat! Co z zaległościami za 2020 rok? Czy Regionalne Izby Obrachunkowe będą mogły zarzucić dopuszczenie do przedawnienia w związku z brakiem działań i wykorzystania hipoteki?
Dodatkowo należy wskazać, że przewidziane w projektowanym art. 70 § 7 pkt 7 Ordynacji podatkowej ograniczenie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego do maksymalnie 5 lat jest wyrazem uwzględnienia specyficznych uwarunkowań związanych z egzekucją z nieruchomości, które przekładają się na długotrwałość tej egzekucji. Ze względu na szczególną specyfikę egzekucji z nieruchomości, ograniczenie okresu zawieszenia 5-letnim terminem jest rozwiązaniem optymalnym, uwzględniającym zarówno interes budżetu, jak i zapewniającym poczucie bezpieczeństwa prawnego podatnikom.
Ministerstwo Finansów przewidziało również przepis przejściowy, a mianowicie do zabezpieczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym zobowiązań podatkowych, w odniesieniu do których przed tym dniem nie upłynął termin przedawnienia, stosuje się przepisy art. 70 § 6 pkt 7 i § 7 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań ulega zawieszeniu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Aktualnie w gminach, miastach i związkach gmin należy dokonać analizy zaległości podatkowych i wytypować zaległości do zabezpieczenia rzeczowego.
Opracowano na podstawie projektu z dnia 4 sierpnia 2025 r. ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw oraz uzasadnienia do ww. projektu.
Dramat podczas kontroli RIO! Tylu błędów w podatkach dawno nie było w jednej gminie!
Najnowsze wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej i błędy w podatkach lokalnych. RIO sprawdza dokładnie i punktuje błędy.
RIO W próbie wybranej do kontroli stwierdzono przypadki (dotyczące podatników, dla których prowadzono konta o numerach: 12-00001620, 12-00014096, 1200001205/12-00020260 – podatek od nieruchomości) zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na dany rodzaj podatku wskazany przez podatnika i na wskazaną przez podatnika zaległość. Dokonana wpłata nie została przez organ podatkowy zaliczona na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie. Powyższe stanowiło naruszenie art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego wynika, że w przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku.
RIOPrzypisu zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji dokonywano na księgach rachunkowych w terminie wystawienia decyzji, a nie pod datą ich doręczenia (przykładowo podatnicy dla których prowadzono konta o numerach: 43-00000277, 43-103, 43-00000057, 43-00000284, 71-00000132, 71-00000104, 71-10, 71-00000001). Powyższe naruszało: a) art. 21 §1 pkt 2 w związku z art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa, z których wynika, że zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w ustawach podatkowych, powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, b) art. 212 ustawy Ordynacja podatkowa, z którego wynika, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, c) § 3 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 1 pkt 3, 10, 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375), z których wynika obowiązek komórki organizacyjnej w urzędzie jednostki samorządu terytorialnego zajmującej się rachunkowością podatków prowadzenia w księgach rachunkowych urzędu prawidłowej ewidencji zobowiązań podatkowych stanowiących obciążenie konta podatnika (przypisów), udokumentowanych decyzjami.
RIO W objętej kontrolą próbie podatników: a) osoby fizyczne: 8 podatników w podatku od nieruchomości, 4 podatników w podatku od środków transportowych, b) osoby prawne: 1 podatnik podatku rolnego, 4 podatników podatku od nieruchomości, 1 podatnik podatku leśnego oraz 5 podatników w podatku od środków transportowych
złożone informacje o gruntach, informacje w sprawie podatku od nieruchomości, deklaracje na podatek od nieruchomości, podatek rolny i leśny oraz deklaracje na podatek od środków transportowych nie zawierały adnotacji organu podatkowego o sprawdzeniu poprawności danych zawartych w deklaracjach i informacjach. Takie działanie stanowiło naruszenie art. 177 § 1 w związku z art. 280 ustawy Ordynacja podatkowa nakładających na organ podatkowy obowiązek utrwalania w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika dokonującego czynności organu podatkowego, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy.
RIO W toku kontroli stwierdzono przypadki nieprawidłowego księgowania operacji gospodarczej polegającej na umorzeniu zaległości podatkowych: a) decyzją Burmistrza K. nr FnB.3124.2.1.2024 z dnia 4 marca 2024 r., b) decyzją Burmistrza K. nr FnB.3124.2.5.2024 z dnia 24 września 2024 r.
wydanymi na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.). Jednostka ewidencjonowała kwoty umorzonych należności po stronie Wn konta 720 – „Przychody z tytułu dochodów budżetowych” zamiast na stronie Wn konta 761 – „Pozostałe koszty operacyjne”. Z opisu konta 720 – „Przychody z tytułu dochodów budżetowych” w Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych będącym załącznikiem nr 3 do rozporządzenia wynika, że na stronie Wn konta 720 ujmuje się odpisy z tytułu dochodów budżetowych.
RIO Umorzenie zaległości podatkowej nie jest odpisem w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375), zgodnie z którym odpisem jest kwota zmniejszająca zobowiązanie podatkowe, ustalona lub określona przez organ podatkowy albo zadeklarowana przez podatnika.
W związku z powyższym umorzenie zaległości podatkowej nie może być ujmowane po stronie Wn konta 720. Zgodnie z opisem konta 761 – „Pozostałe koszty operacyjne” w Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych będącym załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, na stronie Wn konta 761 ujmuje się umorzone należności. Powyższe stanowiło naruszenie:
-zasad funkcjonowania wynikających z opisu konta 761 – „Pozostałe koszty operacyjne” w Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych będącym załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, art. 4 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o rachunkowości oraz zasady funkcjonowania konta 226 określone w Zakładowym Planie Kont dla Urzędu Miejskiego w K. będącym załącznikiem do zarządzenia nr 2274/2024 Burmistrza K. z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawie: ustalenia dokumentacji przyjętych zasad rachunkowości, art. 4 ust. 2 ustawy o rachunkowości, art. 24 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy o rachunkowości, zasad funkcjonowania wynikających z opisu konta 720 „Przychody z tytułu dochodów budżetowych” w Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych będącym załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.
RIO Ujęto należności wymagalne zabezpieczone hipoteką w kwocie 193.416,69 zł w klasyfikacji:
226-756-75615-0310 – 5 940,00 zł,
226-756-75615-0320 – 233,00 zł,
226-756-75616-0310 – 182 156,79 zł,
226-756-75616-0320 – 4 672,60 zł,
226-756-75616-0330 – 270,30 zł,
226-756-75616-0370 – 144,00 zł.
Do należności krótkoterminowych zalicza się należności, które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego (art. 3 ust. 1 pkt 18 lit. c ustawy o rachunkowości). Należność w trakcie egzekucji lub zabezpieczona ustanowioną hipoteką pozostaje należnością krótkoterminową, ponieważ termin jej wymagalności nie ulega zmianie w związku z egzekucją lub ustanowieniem hipoteki. Termin jej wymagalności wynikał z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Okoliczność, że egzekucja należności może trwać wiele lat nie stanowi przesłanki do przeniesienia należności z konta 221 na konto 226. Powyższe naruszyło: art. 4 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o rachunkowości oraz zasady funkcjonowania konta 226 określone w Zakładowym Planie Kont dla Urzędu Miejskiego w K. będącym załącznikiem do zarządzenia nr 2274/2024 Burmistrza K. z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawie: ustalenia dokumentacji przyjętych zasad rachunkowości, art. 4 ust. 2 ustawy o rachunkowości, art. 24 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy o rachunkowości, opis funkcjonowania konta 226 określony w Planie kont dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych będącym załącznikiem nr 3 do rozporządzenia w związku z art. 3 ust. 1 pkt 18 lit. c ustawy o rachunkowości.
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Poznań z 5 sierpnia 2025 r., znak: WK.4022.2.2025.
Co dalej z przedawnieniem podatków? Nadchodzą zmiany!
Jakie zmiany przygotowało Ministerstwo Finansów w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych? Jakie będą konsekwencje zmian dla samorządowych zaległości podatkowych oraz zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi? Zmiana sposobu liczenia terminów w podatkach i jej wpływ na obliczanie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zmiany w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia/ nierozpoczynania się terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym. Regulacje przejściowe. Likwidacja obowiązku powiadomień.
Zmiany w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia/ nierozpoczynania się terminu przedawnienia w przypadku skargi do sądu administracyjnego. Uchylenie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Nowa instytucja wydłużenia terminu przedawnienia związana z deklaracją korygującą – zmniejszenie wysokości podatku do zapłaty w deklaracji korygującej. Na jakich zasadach i kiedy nastąpi wydłużenie terminu przedawnienia w przypadku korekt? Czy ustawodawca wskazuje zobowiązania, których ma dotyczyć nowa regulacja? Czy wielokrotne korekty deklaracji spowodują wielokrotne wydłużenie terminu przedawnienia?
Nadchodzi jesień licznych zmian w przepisach! Będzie zamieszanie w podatkach, księgowości i egzekucji!
Jesień 2025 zapowiada się bardzo zmiennie i nie chodzi tutaj o pogodę, a o przepisy prawa, które na co dzień stosowane jest w podatkach, księgowości podatkowej i egzekucji administracyjnej!
Aktualnie trwają prace nad projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej. Będzie to jedna z największych nowelizacji w ostatnim czasie. Zmiany w hipotekach, zmiany w przedawnieniu, zmiany w nadpłatach i zmiany w rozliczaniu wpłat. To zagadnienia, które dotyczą przede wszystkim pracowników organów podatkowych.
Ministerstwo Finansów przygotowało także projekt nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prace nad projektem w toku.
Przygotowane są już projekty zmian w deklaracjach podatkowych i informacjach podatkowych.
Do Sejmu RP wpłynął właśnie projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Od 23 sierpnia 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne, ustawy – Prawo upadłościowe oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało natomiast projekt nowelizacji ustawy o doręczeniach elektronicznych. e-Doręczenia w pełnym zakresie wchodzą w życie 1.01.2026, z uwzględnieniem ww. zmian po uchwaleniu przez Sejm RP.
