Gminy nie sprawdzają przedawnień! RIO kontrola – błędy w podatkach i opłacie śmieciowej
RIO stwierdza: niewystawianie/niesystematyczne wystawianie upomnień i tytułów wykonawczych podatnikom posiadającym zaległości podatkowe oraz dłużnikom posiadającym zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, skutkujące przedawnieniem zobowiązań z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wykazywanie na kontach dłużników przedawnionych zobowiązań z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
RIO zaleca: podejmować konsekwentne czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do osób posiadających zaległości podatkowe i dłużników opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w związku z przepisami art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.). Po bezskutecznym upływie wyznaczonego w upomnieniu terminu płatności, wystawiać tytuły wykonawcze, mając na uwadze przepisy art. 6 § 1 i art. 26 § 1 tej ustawy oraz przepisy art. 6q § 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469). Zobowiązania z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami, które zgodnie z przepisami art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległy przedawnieniu, odpisywać z kont właściciel nieruchomości, mając na uwadze przepisy art. 59 § 1 pkt 9 tej ustawy oraz przepisy art. 24 ust. 2 ustawy o rachunkowości.
Wyjaśnić, czy zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami za lata 2013-2017 dłużników wskazanych w protokole kontroli uległy przedawnieniu, mając na uwadze przepisy art. 70 § 1 i § 4 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.
RIO stwierdza: dokonanie – na kontach podatników – przypisów i odpisów podatku rolnego oraz leśnego pod niewłaściwą datą.
RIO zaleca: przypisu podatku dokonywać pod datą złożenia deklaracji, stosownie do przepisów § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375).
Odpisu podatku rolnego – wynikającego z decyzji w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie, wydanej na wniosek podatnika – dokonywać na kontach podatników pod datą doręczenia decyzji, stosownie do przepisów przepisy art. 212 Ordynacji podatkowej.
RIO stwierdza: niepodejmowanie działań mających na celu ustalenie następców prawnych podatników.
RIO zaleca: podejmować działania mające na celu ustalenie spadkobierców nieżyjących podatników, w celu opodatkowania gruntów należnym podatkiem rolnym, a decyzje wymiarowe wystawiać i doręczać podatnikom wskazanym w przepisach art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333), w związku z art. 1025 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.), mając na uwadze przepisy art. 6c ustawy o podatku rolnym.
W przypadku ustalenia, że podatnik nie żyje, nieuregulowane zaległości podatkowe dochodzić od spadkobierców, po wydaniu i doręczeniu im decyzji o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców, stosownie do przepisów art. 100 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), mając na uwadze art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego.
Opracowano na [odstawie wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie z dnia 5.10.2023 r. dostępnego na stronie internetowej Izby.
Podatki lokalne 2024! Znamy stawki 2024! Wszystko co musisz wiedzieć w jednym miejscu
Wszystkie informacje dotyczące podatków i opłat lokalnych 2024, które są niezbędne do prac związanych z przygotowaniem i uchwaleniem uchwał podatkowych na 2024 zebraliśmy dla Was w jednym miejscu. Projektowanie budżetu 2024 musi być oparte o konkretne dane związane z planowanymi wpływami. Warto też wspomnieć o ostatnim wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który będzie miał wpływ na zmniejszenie podatku od garaży.
Po pierwsze obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 21 lipca 2023 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2024 znajdziecie pod linkiem:
Po drugie obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 12 października 2023 r. w sprawie stawek minimalnych podatku od środków transportowych obowiązujących w 2024 r. znajdziecie pod linkiem:
Po trzecie komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2023 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2024 znajdziecie pod linkiem:
Po czwarte komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2023 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2023 r. znajdziecie pod linkiem:
Po piąte dla opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nadal obowiązuje dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2022 r. – obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem w 2022 r. Nowy dochód rozporządzalny w 2023 r. ogłoszony zostanie w I kwartale 2024 r. Obwieszczenie znajdziecie pod linkiem:
Po szóste – należy pamiętać przy uchwał podatkowych o najnowszych wyjaśnieniach UOKIK z 18.10.2023 – pomoc de minimis od 1.01.2024. Wyjaśnienia możecie pobrać poniżej:
Po siódme – należy mieć na uwadze ostatni wyrok Trybunału Konstytucyjnego – podatek od nieruchomości (wyodrębnienie garażu jako przedmiotu odrębnej własności). Wyrok TK z 18.10.2023, sygn. akt SK 23/19. Przepisy wymienione w części I, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r. Link do wyroku znajdziecie poniżej:
Po ósme – stawki podatków i opłat lokalnych nie podlegają zaokrągleniu (Ordynacja podatkowa tego nie przewiduje) tzn. nie można stawki maksymalnej zaokrąglić do pełnych złotych w górę. Dla przykładu stawka maksymalna z obwieszczenia wynosi 6,76 zł. Gmina może przyjąć w uchwale stawkę maksymalną 6,76 zł. Nie można dokonać zaokrąglenia do 7,00 zł. Natomiast gmina może przyjąć stawkę niższą np. 6,00 zł. W podatku od środków transportowych zalecam z doświadczenia przyjmowanie stawek podzielnych przez 12. Nie trzymać się sztywno stawek maksymalnych z obwieszczenia, bo utrudnia to wymiar. Np. stawka maksymalna 2348,52 zł. W uchwale nie trzeba przyjmować tej stawki, bo jest problematyczna w dzieleniu na 12. Jeżeli gmina ma zasadę stawek maksymalnych to przyjmujemy stawkę 2.340,00 zł, bo jest podzielne na 12 i za jeden miesiąc obowiązku podatkowego wyniesie 195,00 zł. Zarówno podatnikom, jak i organom podatkowym będzie łatwiej rozliczać podatek w przypadku powstania i wygaśnięcia obowiązku podatkowego w trakcie roku.
Po dziewiąte – na podstawie art. 5a ustawy o izbach rolniczych organy administracji rządowej w województwie oraz organy samorządu terytorialnego zasięgają opinii właściwej miejscowo izby o projektach aktów prawa miejscowego dotyczących rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych, z wyjątkiem przepisów porządkowych. W przypadku podejmowania uchwały w sprawie obniżenia ceny skupu żyta należy uzyskać opinię izby rolniczej.
Po dziesiąte – w przypadku braku uchwał w zakresie podatku rolnego i leśnego na 2024 rok – obniżenie cen, a uchwał obniżających na rok 2023 – uchwały te obowiązują tylko na dany rok podatkowy 2023. Brak uchwał na 2024 oznacza, że do wymiaru 2024 obowiązują średnie ceny GUS.
RIO nie wiedziała czy opłata śmieciowa za 2014 – 2017 była przedawniona czy nie! Nakazała zweryfikować!
Wyjaśnić, czy zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z lat 2014 – 2017 dłużników wskazanych w protokole kontroli uległy przedawnieniu, mając na uwadze przepisy art. 70 § 1 i § 4 i art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.
Zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które uległy przedawnieniu, zgodnie z przepisami art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej odpisywać z kont podatników, mając na uwadze przepisy art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej oraz art. 24 ust. 2 ustawy o rachunkowości.
Podejmować konsekwentne czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do dłużników opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w związku z przepisami art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.). Po bezskutecznym upływie wyznaczonego w upomnieniu terminu płatności, wystawiać tytuły wykonawcze, mając na uwadze przepisy art. 6 § 1 i art. 26 § 1 tej ustawy oraz przepisy art. 6q § 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469).
Tak wynika z najnowszego wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie z dnia 10 sierpnia 2023 r. Regionalna Izba Obrachunkowa na podstawie przedstawionych dokumentów nie mogła stwierdzić czy zaległości w opłacie śmieciowej za rok 2014 – 2017 były nadal wymagalne, czy też uległy przedawnieniu, gdyż w dokumentacji nie było zapytań do urzędu skarbowego o ewentualnie zastosowane środki egzekucyjne, które miałyby wpływ na wydłużenie zasadniczego terminu przedawnienia.
Przypominam, że zasadniczy termin przedawnienia wynika z Ordynacji podatkowej wynosi 5 lat. Po tym okresie wierzyciel posiadając należności na kartotekach, w dokumentacji urzędu ma posiadać dowody na wydłużenie terminu przedawnienia. To wierzyciel odpowiada za termin przedawnienia, zobowiązany jest do corocznej weryfikacji zaległości podatkowych. Brak tych działań może oznaczać pociągnięcie do odpowiedzialności za dyscyplinę finansów publicznych. Odpowiedzialność może ponieść także pracownik, który zajmuje się tymi należnościami.
Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest zaniechanie przeprowadzenia lub rozliczenia inwentaryzacji albo przeprowadzenie lub rozliczenie inwentaryzacji w sposób niezgodny z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Figurowanie przedawnionych zaległości podatkowych na kontach podatników oznacza zaniechanie przeprowadzenia inwentaryzacji, a w konsekwencji czyn naruszenia dyscypliny finansów publicznych.
Trudny problem. NIK stwierdził przedawnienie w 80% skontrolowanych gmin!
Nierzetelnie monitorowano i weryfikowano wysokość zaległości, w tym w szczególności pod kątem terminu ich przedawnienia. W konsekwencji w ewidencji księgowej figurowały zaległości nienależne lub przedawnione. Brak rzetelnego monitorowania zaległości miał również wpływ na prezentowane dane w sprawozdaniach.
Nie wszystkie kontrolowane urzędy występowały o przekazanie przez urząd skarbowy informacji o działaniach podjętych wobec przekazanych do egzekucji zaległości.
Księgi rachunkowe nie dostarczały w pełni wiarygodnych danych o stanie należności. Tym samym nie zabezpieczały one w sposób właściwy procesu egzekucji. Ponadto nieprawidłowości w zakresie ewidencji miały negatywny wpływ na prezentację danych w Rb-27S.
Przedawnienie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stwierdzono w 80% skontrolowanych gmin!
Przedawnienie następuje z mocy prawa, a organ podatkowy (wierzyciel) jest zobowiązany samodzielnie dokonać weryfikacji zaległości podatkowych i dokonać ich odpisu z ksiąg rachunkowych, tak aby dane w księgach rachunkowych były rzetelne.
NIK – egzekucję zaległości prowadzono opieszale i nieefektywnie
NIK – część nieterminowych wpłat można wyeliminować poprzez działania informacyjne
NIK – negatywnie o kumulowaniu zaległości na jednym upomnieniu za okresy trzyletnie, a nawet pięcioletnie
NIK – rekord nieterminowych upomnień 2079 dni od powstania zaległości
NIK – opóźnienia w wystawianiu tytułów – rekord 1199 dni
NIK – przypadki niewystawienia tytułu wykonawczego
NIK – na niską skuteczność egzekucji mógł mieć wpływ brak zabezpieczeń na majątku dłużnika
Opracowano na podstawie NIK kontrola „Prawidłowość naliczania i egzekwowania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wybranych gminach województwa mazowieckiego” – komunikat z 10 maja 2023 r.
Błąd za błędem w podatkach lokalnych i opłacie śmieciowej! Mamy najnowsze wystąpienie pokontrolne RIO!
Ilość stwierdzonych błędów w podatkach lokalnych i opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi poraża. Już dawno nie czytaliśmy takiego wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej. Błędy dotyczą zarówno wymiaru, księgowości podatkowej, egzekucji administracyjnej, jak i sprawozdawczości budżetowej.
W najnowszym wystąpieniu pokontrolnym Regionalna Izba Obrachunkowa zajęła się kompleksowo tematyką podatków i opłat lokalnych. Po wystąpieniu pokontrolnym widać, że kontrolujący mają wiedzę i wiedzą, gdzie szukać nieprawidłowości i co sprawdzać.
RIO stwierdza przyjmowanie płatności podatkowych kartą płatniczą bez podstawy prawnej, bo uchwała w tej sprawie została podjęta przez radę z dużym opóźnieniem, po fakcie już przyjmowania płatności.
Zaległości netto w sprawozdaniu budżetowym Rb-27S nie opowiadają zaległością netto w świetle instrukcji sporządzania tego sprawozdania. RIO sprawdza upadłości i okazuje się, że kwoty zaległych podatków ujęto w zaległościach netto.
Odsetki za zwłokę, opłata komornicza, koszty egzekucyjne i koszty upomnienia w opłacie śmieciowej błędnie sklasyfikowane. RIO zarzuca złamanie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Prawidłowa klasyfikacja 90002 „Gospodarka odpadami komunalnymi”, a nie 90026 „Pozostałe działania związane z gospodarką odpadami”
Stwierdzono przypadki rozbieżności między przedmiotami opodatkowania ujętymi w decyzjach ustalających wymiar podatków, a danymi wynikającymi m.in. z ewidencji gruntów i budynków, co świadczy o nieprzeprowadzaniu lub nierzetelnym przeprowadzaniu czynności sprawdzających, o których mowa w przepisach art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Treść decyzji wymiarowej zwierała dane osoby zmarłej, co było nie zgodne z art. 210 § 1 pkt 1-8 ustawy Ordynacja podatkowa. A wszystko przez błąd polegający na braku zamknięcia kartoteki podatkowej zmarłego podatnika i dokonywania na niej wymiaru na spadkobierców, gdzie drukowały się dane zmarłego.
Z księgowością podatkową też nie najlepiej. Ustawa o rachunkowości pominięta w rachunkowości podatkowej. Stwierdzono przypadki, w których na kontach szczegółowych podatników – osób prawnych dokonano przypisu pod inną datą niż faktyczna data wpływu deklaracji na rok 2022, w tym wystąpiły przypadki dokonania przypisu w związku ze złożoną deklaracją w miesiącu następującym po miesiącu złożenia deklaracji, co stanowiło naruszenie przepisów art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w związku z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.
Ewidencja podatkowa w podatku od osób prawnych nie zawierała wszystkich identyfikatorów działek ewidencyjnych, numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, stosownie do przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 107, poz. 1138).
Kontrole podatkowe tylko zza biurka. Ostatnie odbyły się w 2017 roku. RIO nie odpuszcza i formułuje zarzut. Organ podatkowy w 2022 roku nie przeprowadzał kontroli podatkowych stosownie do przepisów art. 281 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm., a od dnia 16.12.2022 r. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), zgodnie z którym organy podatkowe pierwszej instancji przeprowadzają kontrolę podatkową u podatników, płatników, inkasentów oraz następców prawnych.
Wolna amerykanka w środkach transportowych. Zamiast II rat tylko płatność jednorazowa. Czy ktoś sprawdza przypisy i wie jak powinien być obliczany podatek? Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych złamana. RIO zarzuca: w przypadku deklaracji na podatek od środków transportowych na rok 2022 złożonej przez podatnika, dla którego prowadzono konto szczegółowe o numerze 91-00000003 stwierdzono, że organ podatkowy ustalił podatek w kwocie 600,00 zł z tytułu powstania obowiązku podatkowego w miesiącu lipcu z uwagi na zakupu naczepy ciężarowej, ustalając termin płatności podatku jako 15.09.2022 r., zamiast proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego tj. 15.07.2022 r. i 15.09.2022 r. Powyższe naruszało przepisy art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Błędnie wyliczona ulga inwestycyjna w podatku rolnym. Zasady niezgodne z ustawą. RIO zarzuca: na podstawie decyzji nr .. z dnia 13.01.2022 r. organ podatkowy udzielił ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym podatnikowi będącemu płatnikiem podatku VAT z tytułu zakupu i montażu paneli fotowoltaicznych – zakończonej w dniu 06.10.2021 r. W trakcie trwania czynności kontrolnych ustalono, iż podatnik we wniosku o udzielnie ulgi wskazał, że energię w 5 % wykorzystuje na cele mieszkalne i w 95 % na cele gospodarcze, z tego względu organ podatkowy ustalił ulgę w kwocie 17.341,00 zł (nakłady inwestycyjne w kwocie 73.013,18 zł netto x 25 % x 95 % = 17.341,00 zł.). Ulga inwestycyjna związana z zakupem i montażem urządzeń produkujących energię z naturalnych źródeł energii przysługuje zarówno w sytuacji gdy energia jest używana wyłącznie na cele produkcji rolnej gospodarstwa, jak i w sytuacji, gdy energia w części jest zużywana przez odbiorców zewnętrznych. Powyższe naruszało przepisy art. 13 ust. 2 lit .c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Znaczne opóźnienia w upomnieniach i tytułach. RIO sprawdza, nie przyjmuje wyjaśnień inspektora i zarzuca: kontrola podejmowanych przez organ podatkowy działań zmierzających do wyegzekwowania od dłużników (osób fizycznych) zaległości podatkowych, w przypadku podatników dla których prowadzono konta szczegółowe Nr 00003835 i Nr 00000004 wykazała, że wystąpiły nieliczne przypadki wystawienia upomnień i tytułów wykonawczych ze znacznym opóźnieniem, w tym po terminie określonym w „Instrukcji zasad ewidencji i poboru podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych oraz należności cywilnoprawnych”. Powyższe działanie stanowiło naruszenie przepisów art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.
Opracowano na podstawie najnowszego wystąpienia pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2023 r.
Praca w podatkach wymaga określonej wiedzy i ciągłej jej aktualizacji. W przypadku nowych pracowników zrozumienie zagadnień podatkowych i księgowych, posługiwanie się przepisami Ordynacji podatkowej, ustawy egzekucyjnej, przepisami związanymi z rachunkowością, sprawozdawczością, elementami zagadnień cywilnych, jak również związanych z Prawem upadłościowym czy restrukturyzacyjnym nie należy do zadań prostych. Wymaga to czasu i stałej edukacji w tym zakresie. Niewiedza kosztuje, a rachunek wystawia najczęściej Regionalna Izba Obrachunkowa i NIK. Podatków na pewno nie nauczysz się z FB i TikToka czy na internetowych grupach wsparcia. Tam nigdy nie wiesz kto Ci odpisuje i czy ma większą wiedzę od Ciebie, a przede wszystkim czy ta wiedza jest rzetelna.
Rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco tak mówi ustawa o rachunkowości i tymi zasadami należy się kierować w codziennej pracy.
