Pilne! Ministerstwo Finansów planuje rewolucję w podatkach lokalnych! Zobowiązanie solidarne do lamusa?
Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym. Celem projektu jest zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego i wynikającej z niego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność (będących w posiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym) dwóch lub więcej podmiotów.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707), dalej „UPOL”, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Z tak określonego solidarnego obowiązku podatkowego wynika solidarna odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe, do której zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.), stosuje się przepis ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. ‒ Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) dla zobowiązań cywilnoprawnych.
Konsekwencją powyższych regulacji jest niepodzielność zobowiązania podatkowego i odpowiedzialność każdego ze współwłaścicieli za jego całość. Oznacza to możliwość żądania przez wierzyciela podatkowego (gminę) zapłaty całości podatku od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników solidarnych zwalnia z długu pozostałych.
Zobowiązanie każdego ze współwłaścicieli do zapłaty całości podatku, a nie kwoty odpowiadającej ich udziałowi jest powszechnie krytykowane i oceniane jako niesprawiedliwe. Poczucie niesprawiedliwości jest tym większe im większa jest dysproporcja udziału we współwłasności pomiędzy podatnikiem, od którego wierzyciel zażądał zapłaty podatku a podatnikiem niepłacącym.
Przepisy o solidarnym obowiązku podatkowym i odpowiedzialności solidarnej współwłaścicieli skutkują szeregiem niepożądanych z punktu widzenia podatników i organów podatkowych konsekwencji, które dotyczą takich aspektów jak: wymiar podatku (obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego z udziałem wszystkich współwłaścicieli), doręczenie decyzji wymierzającej podatek wszystkim współwłaścicielom, zapłata podatku oraz zwrot nadpłaty podatku.
Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w PON dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym. Proponowane rozwiązanie polega na wprowadzeniu opodatkowania gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność, współposiadanie, lub współużytkowanie wieczyste według udziałów. W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych obowiązek podatkowy będzie określany w odniesieniu do udziałów w prawie własności poszczególnych współwłaścicieli. Opodatkowanie według udziałów będzie obowiązywało również co do zasady w odniesieniu do współwłasności łącznej oraz współposiadania, z tą różnicą, że przyjęta zostanie fikcja prawna udziałów w częściach równych. Przy czym odrębnie uregulowana zostanie sytuacja opodatkowania majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską z uwzględnieniem specyfiki odpowiedzialności za ten majątek wynikającej z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Rozwiązanie to wychodzi naprzeciw zgłaszanym zarówno przez podatników, jak i organy podatkowe, postulatom ograniczenia liczby doręczanych decyzji przyczyniając się do istotnego jej zmniejszenia. Udziały we współużytkowaniu wieczystym będą określane zgodnie z charakterem danego stosunku, a więc według udziałów lub w częściach równych.
W tym celu przewiduje się zmianę art. 3 ust. 4 UPOL określającego obecnie solidarny obowiązek podatkowy w przypadku nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących współwłasność lub znajdujących się we współposiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. Przewiduje się również jako konsekwencję zniesienia solidarnego obowiązku podatkowego i odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe zmiany dostosowawcze w innych przepisach UPOL.
Ponadto, w związku ze zmianami przewidzianymi w UPOL, niezbędne będą zmiany w przepisach innych ustaw, w szczególności w art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1344, z późn. zm.), art. 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 176) oraz w art. 92 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Projekt zaplanowany jest na IV kwartał 2026 r.
To jednak nie wszystkie planowane zmiany w podatkach i opłatach lokalnych. W kolejnych dniach przybliżymy propozycje Ministerstwa Finansów w innych kwestiach.
Źródło Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, projekt ustawy o numerze UD466.
Nasze szkolenia na wrzesień 2026
23-24.09.2026 ZMIANY ORDYNACJI PODATKOWEJ 2026. ZWROT OPŁATY SKARBOWEJ od 1.10.2026. MILCZĄCE UMORZENIA i ULGI od 1.01.2027. OSTATNIE WOLNE MIEJSCA!
