RIO kontroluje, a tutaj „0”! Skutki zaniżone na 151.862,31 zł! Gmina „podarowała” podatnikowi odsetki, a RIO to skontrolowała!
Jednostka nie dokonywała odpisu aktualizującego wartość należności – saldo konta 290 wynosiło 0 zł. Obowiązek analizy realności przypisanych należności i ewentualnego stosowania odpisów aktualizacyjnych należności wynika z art. 35b ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym – wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. (..).
Stosownie natomiast do § 10 ust.4 rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej – odpisy aktualizujące wartość należności są dokonywane nie później niż na dzień bilansowy.
W odniesieniu do sprawozdania budżetowego Rb-PDP – z wykonania dochodów podatkowych, sporządzonego za okres od początku roku do dnia 31 grudnia 2024 roku, stwierdzono że zaniżono wykazaną w sprawozdaniu kwotę skutków finansowych obniżenia górnych stawek podatkowych w podatku od środków transportowych o 151.862,31 zł, co stanowiło naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 7 ust. 3 Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiącej załącznik nr 37 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2022 roku w sprawie sprawozdawczości budżetowej.
Sprawozdanie budżetowe Rb-PDP jest sprawozdaniem rocznym w związku z powyższym kwota obniżenia górnych stawek podatkowych powinna uwzględniać wszystkie podlegające opodatkowaniu w danym roku budżetowym pojazdy. Wykazane w sprowadzaniu wartości w kolumnie „skutki obniżenia górnych stawek podatku” faktycznie stanowiły ustaloną w programie księgowo – podatkowym „Auta” wartość podatku z tytułu II raty za 2024 rok.
Podatnik nieterminowo uregulował należności wynikające z ww. decyzji (decyzja o rozłożeniu na raty), tj. kwotę 10.000,00 zł tytułem I raty zapłacił 30 dni po wyznaczonym terminie, kwotę 40.000,00 zł tytułem IV raty zapłacił 24 dni po wyznaczonym terminie, natomiast kwotę 31.790,32 zł organ podatkowy wyegzekwował w wyniku działań komornika. Organ podatkowy zaniechał naliczenia i pobrania należnych odsetek od nieterminowej wpłaty zaległości podatkowej.
Zgodnie art. 49 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa – jeżeli w terminie określonym w decyzji podatnik nie dokonał zapłaty odroczonego podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub nie zapłacił którejkolwiek z rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę, terminem płatności podatku lub zaległości podatkowej objętej odroczeniem lub ratą staje się odpowiednio termin określony w art. 47 § 1-3 ustawy (czyli pierwotny termin płatności).
Opracowano na podstawie wystąpienia pokontrolnego RIO Łódź z dnia 22.10.2025 r., znak: WK – 602/60/2025.
Przedawnione zaległości podatkowe 2020 księgujemy w styczniu 2026! W księgowości podatkowej obowiązują zasady, a nie dowolność! Nie ma miejsca na kreatywne księgowania!
Księgowanie przedawnionych zaległości podatkowych 2020, które ulegną przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2025 roku można zaksięgować w styczniu 2026, a może w lutym 2026, a może w marcu 2026? „Byleby” zaksięgować tutaj nie obowiązuje, bo w księgowości podatkowej obowiązują zasady, a te należy znać i bezwzględnie ich przestrzegać. Inaczej księgowość jest księgowością wypaczoną.
Regionalne Izby Obrachunkowe podczas kontroli gospodarki finansowej gminy sprawdzają także zapisy w księgowości podatkowej, w szczególności operacje dotyczące przypisów, odpisów, wpłat, wygaśnięcia zobowiązania w formie niepieniężnej oraz zwroty nadpłat, oceniając bieżące i rzetelne prowadzenie ksiąg.
Na dzień 31 grudnia 2025 roku należy przeprowadzić inwentaryzację zaległości podatkowych i nadpłat, mając na uwadze przepisy ustawy o rachunkowości. Wszelkie błędy, które nastąpiły w trakcie roku powinny być skorygowane jako wynik tej inwentaryzacji. Obowiązuje tutaj metoda weryfikacji. Inwentaryzacja powinna zostać w odpowiedni sposób udokumentowana i rozliczona w roku, którego dotyczy.
Zaległości podatkowe 2020, które ulegną przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2025 roku należy zaksięgować do stycznia 2026. W pierwszej kolejności dokonujemy ich weryfikacji i sprawdzamy czy nie doszło do ewentualnego przerwania biegu terminu przedawnienia w wyniku zastosowania środa egzekucyjnego czy w wyniku ogłoszenia upadłości.
W sprawie środków egzekucyjnych kierujemy zapytanie do naczelnika urzędu skarbowego. Nawet, jeżeli odpowiedź przyjdzie w miesiącu lutym 2026, potwierdzająca brak skutecznie przerwanego biegu terminu przedawnienia, księgowań dokonujemy w miesiącu styczniu 2026, a nie lutym 2026.
Należy mieć na uwadze, że księgowość podatkowa za 2025 rok nie jest ostatecznie zamknięta. To, że nastąpiło otwarcie nowego roku 2026 w księgowości podatkowej nie oznacza, że jest to otwarcie ostateczne. Do momenty, kiedy nie zostaną zamknięte ostatecznie księgi rachunkowe za 2025 rok nie ma mowy o zamykaniu miesięcy 2026 roku w księgowości podatkowej.
Zaległości podatkowe na dzień 31 grudnia 2025 roku w zakresie podatków lokalnych i opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy objąć odpisami aktualizującymi, mając na uwadze przepisy ustawy o rachunkowości oraz Krajowego Standardu Rachunkowości nr 4 „Utrata wartości aktywów”. Aktualizacji wyceny dokonuje księgowy podatkowy i przekazuje odpowiednie dane do księgowości syntetycznej.
Ponadto zaległości podatkowe, które na 31.12.2025 figurują w księgach rachunkowych, a 1.01.2026 zostaną odpisane jako przedawnione należy w całości objąć aktualizacją wyceny.
Szczególne zasady aktualizacji obowiązują także w przypadku zaległości podatkowych na 31 grudnia 2025 r., które w styczniu, lutym, czy marcu 2026 zostaną zapłacone albo ściągnięte w drodze egzekucji administracyjnej.
Aktualizacja wyceny należności jest obligatoryjna. Brak odpisów aktualizujących salda zaległości podatkowych na 31.12.2025 roku to złamanie zasady ostrożności z ustawy o rachunkowości. Wówczas bilans czy rachunek zysków i strat staje się fikcją. Jakościowe cechy tych sprawozdań nie są zachowane.
Księgowość podatkowa jest znacznym obszarem rachunkowości urzędu jako jednostki budżetowej i należy podejmować wszystkie czynności przewidziane przepisami o rachunkowości, dbać o realizację zasad rachunkowości, a przede wszystkim zasady nadrzędnej rachunkowości – matki wszystkich zasad rachunkowości – jasnego i wiernego obrazu. W rachunkowości nie ma miejsca na kreatywność i fikcję.
Automatyczne księgowania w księgowości podatkowej, w tym stosowanie automatów księgujących nie zwalnia księgowych podatkowych z weryfikacji zapisów księgowych dokonanych automatycznie. W przypadku błędów, różnic czy rozbieżności należy podejmować działania korygujące, a do ksiąg rachunkowych wprowadzić odpowiednie korekty zapisów księgowych.
Automaty księgujące nie mogą być stosowane np. w przypadku kwot ściągniętych w drodze egzekucji administracyjnej. Nie obowiązuje tutaj zasada księgowania na najwcześniejsze zaległości podatkowe. Gdyby doszło do takich księgowań to jest to postepowanie nieprawidłowe, a kwoty z urzędu skarbowego są błędnie zaksięgowane. Odpowiedzialność za tą sytuację ponosi księgowy podatkowy.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco. Księgi rachunkowe uznaje się za rzetelne, jeżeli dokonane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich kompletnie i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksięgowania w danym miesiącu dowody księgowe, zapewniono ciągłość zapisów oraz bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych.
Pilne! Od dzisiaj zmiana odsetek podatkowych! Jest decyzja RPP
Wczoraj odbyło się decyzyjne posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej i została podjęta decyzja o stopach procentowych NBP. Przypominamy, że w przypadku zmiany stóp procentowych decyzja Rady Polityki Pieniężnej obowiązuje od następnego dnia. Zgodnie z art. 56 § 1 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%.
Rada Polityki Pieniężnej podjęła decyzję o obniżeniu stóp procentowych o 0,25 punktu procentowego. Najważniejsza stopa dla celów podatkowych – stopa lombardowa wynosi od 6.11.2025 – 4,75 % w skali roku. Od dzisiaj zatem odsetki podatkowe wynoszą 11,50 % w skali roku.
W programach komputerowych należy wprowadzić stawkę odsetek za zwłokę. Przypominamy, że dla zmiany nie ma znaczenia obwieszczenie Ministra Finansów w tej sprawie, które ma wyłącznie charakter deklaratoryjny.
Wszystkie upomnienia i tytuły wykonawcze dotyczące należności podatkowych z datą od 6.11.2025 mają mieć podaną nową stawkę odsetek.
Pilne! Dwie nowelizacje Ordynacji podatkowej i zmiana w ustawie o zwrocie podatku akcyzowego ogłoszone w Dzienniku Ustaw!
We wczorajszym (20.10.2025) Dzienniku Ustaw ogłoszone zostały dwie nowelizacje Ordynacji podatkowej. Pierwsza pod pozycją nr 1414 ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa. Nowelizacja wprowadza nową regulację w zakresie nie naliczania odsetek za zwłokę w przypadku przedłużającej się kontroli podatkowej. Główny przepis to zasada, że nie nalicza się odsetek w przypadku niezakończenia kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej w terminie 6 miesięcy od dnia jej wszczęcia – za okres od dnia następnego po upływie tego terminu do dnia jej zakończenia – art. 54 § 1 pkt 7c. Regulacja objęta jest także przepisem przejściowym. Zmiana wejdzie w życie od 4 listopada 2025 r.
Druga z nowelizacji opublikowana została pod pozycją 1417. Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa, która wprowadza do zasad postepowania podatkowego do art. 122 dodatkowy § 2, a mianowicie w postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, z wyjątkiem przypadków gdy: 1) w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób; 2) przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów; 3) sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.
Przepis art. 122 § 2 ustawy zmienianej w art. 1 ma zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa wchodzi w życie od 4 listopada 2025 r.
W Dzienniku Ustaw pod pozycją 1415 opublikowana została ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Zmiana wchodzi w życie od 5 listopada 2025 r. Zmiany mają na celu uproszczenie procedury ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego w odniesieniu do bydła, świń, owiec, kóz i koni, w przypadku prowadzenia przez producenta rolnego produkcji rolnej, któremu równocześnie przysługuje zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa zakupionego do tej produkcji na powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych.
Wprowadzenie zmiany ustawy umożliwiającej producentowi rolnemu samodzielne pobranie ww. dokumentu z systemu ARiMR przyspieszy proces pozyskiwania danych o liczbie zwierząt, co pozwoli na szybsze kompletowanie dokumentów i składanie ich w wymaganych terminach składania wniosków o zwrot podatku akcyzowego.
Afera podatkowa w gminie! Pracownik przyjmował nielegalnie wpłaty od podatników i fałszował dane w księgowości! Sąd zdecydował czy taka „zapłata” wygasza zobowiązanie podatkowe
Z uzasadnienia WSA we Wrocławiu dowiadujemy się om skandalicznym procederze pracownika organu podatkowego, który nielegalnie przyjmował wpłaty od podatników. Gmina wystawiła podatnikowi tytuł wykonawczy, a on złożył zarzuty, że podatek nie istnieje, bo zapłacił podejrzanemu pracownikowi. Gmina stwierdziła, że zarzut jest niezasadny, bo zapłaty nie dokonano ani inkasentowi, ani na rachunek gminy, o czym informuje „klarowne” pouczenie w decyzji podatkowej. Pisząc kolokwialnie kto kazał podatnikowi płacić podatek u pracownika?
W uzasadnieniu wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 288/25 czytamy „skarżący podnosił zarzut wykonania obowiązku, powołując się na zapłatę podatku do rąk podejrzanego pracownika, którego poczytywał za osobę uprawnioną do przyjęcia wpłaty podatku, należy podkreślić, że zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na ww. podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna). Skutkiem okazania takich dowodów winien być również obowiązek odstąpienia organu egzekucyjnego od czynności egzekucyjnych (zob. C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 33). Tymczasem skarżący nie dysponuje dowodami, że dokonał zapłaty podatku za okres, którego dotyczy wystawiony tytuł wykonawczy. To już co od zasady wyklucza możliwość uznania podniesionego zarzutu za zasadny.” (..)
Czy skarżący podatnik mógł działać w zaufaniu do pracownika Urzędu Gminy, a tym samym, czy można uznać, że dokonując wpłat do rąk podejrzanego pracownika, doprowadził do wygaśnięcia spornego zobowiązania podatkowego? WSA we Wrocławiu wskazał „organy trafnie oceniły, że można stwierdzić, że zobowiązany działał w poczuciu zaufania, że wpłata należności u podejrzanego pracownika wypełnia ciążący na nim obowiązek podatkowy. Zasadnie jednak w zaskarżonym postanowieniu zwrócono uwagę, że sam fakt wpłaty należności z tytułu egzekwowanego podatku do rąk pracownika Urzędu Gminy i w zaufaniu do jego osoby nie jest wystarczający, aby przyjąć, że doszło do prawnie skutecznej zapłaty podatku, a w konsekwencji, że słuszny jest zarzut wykonania obowiązku wniesiony przez zobowiązanego. Sąd podziela przy tym stanowisko, że przeświadczenie o skuteczności zapłaty podatku do rąk pracownika powinno znajdować umocowanie nie tylko w treści przepisów prawa, lecz i w obiektywnych okolicznościach zapłaty, tj. czy została ona dokonana z należytą, wymaganą w takich okolicznościach starannością i dbałością o działanie w zgodzie z prawem.”
Dalej należy podkreślić, że w pouczeniu zawartym w decyzji wymiarowej określono dwa sposoby zapłaty podatku: na rachunek bankowy Gminy lub do rąk inkasenta. Nie budzi przy tym wątpliwości, że inkasentami byli sołtysi, co było wiadome skarżącemu, a nie pracownicy Urzędu Gminy. Brak było w Urzędzie Gminy B. kasy, co szeroko i prawidłowo omówiły organy obu instancji, wskazując że nie wyodrębniono kasy ani formalnie, ani też nie działała ona faktycznie. Jako głęboko nietrafny Sąd ocenił przy tym zarzut skarżącego, że w Urzędzie Gminy nie było informacji o braku kasy. Z doświadczenia życiowego wynika, że w urzędach administracji publicznej umieszcza się informacje o istniejących w nich pomieszczeniach, a nie o ich braku. Nadto Sąd ocenił, że ogół okoliczności wpłat dokonywanych do rąk podejrzanego pracownika świadczy o tym, że skarżący nie mógł działać w obiektywnie uzasadnionym przekonaniu, że osoba ta prowadzi kasę organu podatkowego.” (..)
„Kolejno trzeba wskazać, że o ile w subiektywnym poczuciu skarżącego pracownik Urzędu Gminy był godny zaufania, a zgromadzone dowody nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że skarżący działał w zmowie z pracownikiem i zapłata była nastawiona na osiągnięcie bezprawnych korzyści, o tyle w realiach sprawy nie można przyjąć, że istniały obiektywne okoliczności przemawiające za zaufaniem do działań pracownika. Sąd podziela ocenę Kolegium, że skarżący w swoich działaniach nie dołożył należytej staranności, aby móc przyjąć, że opłacając podatki miał obiektywne podstawy do działania w zaufaniu do pracownika, a w konsekwencji, że przysługuje mu ochrona wynikająca z zasady zaufania do organów władzy publicznej. Należy podkreślić, że oczekiwanie od podatnika działania zgodnie z należytą starannością w relacji do organu podatkowego nie stanowi wymagania, które wykraczałoby poza to, czego można wymagać od jednostki prowadzącej samodzielnie swoje sprawy. Kryterium należytej staranności oznacza, że każdy podmiot powinien działać z takim stopniem ostrożności i przezorności, jakiej należałoby oczekiwać od rozsądnego człowieka w podobnych okolicznościach.” (..) Nie można zaakceptować twierdzenia, że zapłata do rąk pracownika nastąpiła w dobrej wierze. Brak jest zatem podstaw, aby przyjąć, że ewentualne wpłaty podatku u osoby nieuprawnionej, jaką był podejrzany pracownik, i wbrew jednoznacznemu pouczeniu w decyzjach wymiarowych, mogły doprowadzić do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego poprzez zapłatę. Powyższe oznacza więc, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że zarzut wykonania obowiązku nie był zasadny.”
Sąd stwierdził zatem, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 31 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tym samym niezasadne były również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 o.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. W konsekwencji nie był zasadny zarzut naruszenia art. 60 § 1 pkt 1 o.p., zgodnie z którym za termin dokonania zapłaty podatku uważa się przy zapłacie gotówką – dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub w kasie podmiotu obsługującego organ podatkowy, lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, w biurze usług płatniczych, w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub w instytucji pieniądza elektronicznego albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta. Postępowanie wykazało bowiem, że skarżący nie uiścił podatku w kasie organu podatkowego, ani na jego rachunek bankowy, ani u inkasenta. Zapłata do rąk podejrzanego pracownika Urzędu Gminy, który nie był inkasentem ani nie prowadził kasy Urzędu, nie była więc równoznaczna z wygaśnięciem zobowiązania podatkowego.
